menu

Csillagosok, Katonák (1967)

Alternatieve titels: The Red and the White | Zvyozdy i Soldaty | Rouges et Blancs

mijn stem
3,64 (46)
46 stemmen

Hongarije / Sovjet-Unie
Drama / Oorlog
90 minuten

geregisseerd door Miklós Jancsó
met József Madaras, Tibor Molnár en András Kozák

Deze film van de Hongaarse auteur Miklos Jancso speelt zich af in centraal Rusland ten tijde van de Burgeroorlog in 1918. In Csillagosok, Katonák zijn we getuige van de bruutheid en nutteloosheid van oorlog, in dit geval die tussen de Rode en de Witte Legers die tussen de heuvels bij de Volga hun strijd beslechten. Het verhaal wordt vanuit het oogpunt van Hongaarse troepen die voor het Rode Leger vechten bekeken en beziet de horror die deze voor de Bolsheviken vechtende soldaten ondergaan, alsmede de surrealiteit, de chaos en de ogenschijnlijke willekeurige natuur van oorlog.

zoeken in:
avatar van xgogax
Vorige week heb ik Csillagosok, Katonák voor het eerst gezien (een schande natuurlijk ). Bij dit meesterwerk van Miklós Jancsó moest ik vooral aan het werk van Nicholas Ray denken. De poëtische / dromerige sfeer, emotie (basaal maar wel doeltreffend), de choreografie, de overzichtelijke shots, het leek alsof Nicholas Ray daar (de ziel) persoonlijk verantwoordelijk voor was. Het verschil is dat Csillagosok, Katonák voornamelijk uit de “long takes” en de op locatie gedraaide scènes bestaat. Miklós Jancsó is de meester van “long takes”!


***** / *****, voor de sensuele cinematografie.

avatar van Friac
4,0
Op visueel vlak is deze film werkelijk prachtig: de uitgestrekte landschappen, de long takes,...het deed me bij vlagen aan Barry Lyndon denken, nog zo'n film met schitterende cinematografie. Hét sterktepunt van de film in elk geval.

Op narratief vlak is het even wennen. Er 'gebeurt' niet echt iets, je wordt gewoon middenin een gruwelijke oorlog gegooid en blootgesteld aan het onzinnige, brutale en willekeurige geweld. Maar het is net door deze specifieke aanpak dat de film wel in je kleren kruipt op een heel bijzondere/onbewuste manier. De ruwe portrettering van geweld en de narratie deden me bij momenten sterk aan Pasolini's Saló denken, een film die me bijzonder intrigeert.
Wat ik overigens interessant vond, is dat Jancsó zijn tijd neemt om bepaalde personages iets meer 'body' te geven, zodat je als kijker met hen begint mee te leven, maar hen vervolgens ook met een vingerknip slachtoffer laat worden van de wreedheid van de oorlog. Deze manier van werken versterkt absoluut de boodschap die deze film wil overbrengen.

4*

avatar van Baggerman
3,5
Friac schreef:
Op visueel vlak is deze film werkelijk prachtig: de uitgestrekte landschappen, de long takes. Hét sterktepunt van de film in elk geval.

Op narratief vlak is het even wennen. Er 'gebeurt' niet echt iets, je wordt gewoon middenin een gruwelijke oorlog gegooid en blootgesteld aan het onzinnige, brutale en willekeurige geweld. Maar het is net door deze specifieke aanpak dat de film wel in je kleren kruipt op een heel bijzondere/onbewuste manier.


Met beide alinea's ben ik het eens. Ik had af en toe wel moeite om de Roden en Witten uit elkaar te houden, mede ook omdat ze ook zonder pardon mensen hun eigen troepen wegens insubordinatie terechtstellen.

Dat laatste geeft de film inderdaad helemaal een kil karakter en maakt de onzin van oorlog des te duidelijker.

Centraal in de film staan de verpleegsters, die vanwege hun eed aan Hippocratus, alle slachtoffers moeten helpen, maar stank voor dank van beide partijen krijgen.

avatar van Mochizuki Rokuro
3,0
Het is blijkbaar een 'trilogie' van Jancso over de Hongaarse-Russische geschiedenis, die 3 DVD's van Second Run (met Round-Up, My Way Home en deze).

Ik zag Round-Up eerst en daarom was dit technisch minder overdonderend. Duidelijk zelfde regisseur. Waanzinnig gecomponeerde landschappen en ensembles van acteurs. Prachtige rijders etc. Kon dit toch minder waarderen, vooral vanwege het verhaal teveel een herhaling van brutaliteiten van de Russische machthebbers (Whites) over de Reds (Bolsjewieken en Hongaren) bevat.

Ook in die thematiek is het wel vergelijkbaar met Round-Up, maar die had een veel zinderendere en meer onderhuidse spanning die het universeler maakte. Zo'n film over verraad, kwaad, patriottisme die zo wordt vormgegeven is absoluut mooi, maar minder boeiend. Enkele scènes die me zullen bijblijven: één met gevangen Reds die worden 'vrijgelaten' binnen het fort, een scène met vrouwen in een dorp, maar vooral een soort lemming-achtige massa-suicide aan de Wolga.

Round-up had niets met de Russische geschiedenis te maken.Dat die film cinematografisch overdondender zou overkomen,komt wellicht door de eenheid van plaats en de bijna afwezigheid van gebeurtenissen daar.Overigens is de thematiek vrijwel hetzelfde.
Hoe dan ook:CK is ongetwijfeld een vd beste ant-oorlogsfilms aller tijden,zij het met een karakter dat extreem afwijkt van alle andere in het genre.Dez film heeft namelijk maar 1 held/karakter/personage en dat is de camera die alle scènes met elkaar verbindt in ahw 1 lange zwier, waarbij vergeleken het camerawerk van Ophuls of Kubrick bijna statisch aandoet.De facto vervangen de camerabewegingen dan ook de montage in de enge zin van het woord.De film is opgenomen in cinemascope wat het op het grote doek nog indrukwekkender zal maken,maar ook op small screen komt de panoramische feel goed over.Het panorama dat we te zien krijgen is trouwens de standaard uitgestrekte vlakte zoals we die ook uit J.'s andere werken kennen.
CK doet geen moeite om het de kijkertjes gemakkelijk te maken en zonder introductie worden we midden in de oorlogsgruwelen geworpen,gruwelen die vooral bestaan uit een wellicht recordaantal executies,meestal at random uitgevoerd.Triviaal feitje is verder dat de witten zwarte uniformen dragen,de roden overwegend witte.De verwantschap met het werk van NR is me verder ontgaan,wel enkele John Ford achtige cavaleriecharges.Jammer dat Jancso nooit een battle epic heeft willen/kunnen maken want hij had er een ongeevenaard gevoel voor,getuige de aanzetten tot veldslagen die hij wel filmt.
Dat de Sovjet-autoriteiten weinig verguld waren met deze productie is te begrijpen,aangezien de propagandistische waarde van deze overigens grotendeels Russisch gesproken(voorzover er überhaupt wordt gesproken) film praktisch 0 is.Al lijkt J. de roden wel iets meer mogelijkheden tot identificatie te bieden.
Soundtrack is praktisch afwezig,wel weer de gebruikelijke Hongaarse volksliedjes.

avatar van wibro
4,0
Sinds ik mij vanaf begin november intensief met de Oost-Europese cinema ben gaan bezighouden is Miklós Jancsó tot nu toch wel de grootste ontdekking voor mij. Had jaren geleden van hem The Round-up gezien maar ik had voor ik deze film ging bekijken helemaal niet door dat deze van dezelfde regisseur was. Daar was ik al snel achter toen ik de eerste beelden van deze film zag, een film die ik toch wel enigszins beter vind dan The Round-up.
Waar de films van Miklós Jancsó toch vooral in opvallen zijn de schitterend vorm gegeven landschappen en de long takes. Mooiste scène vond ik trouwens die van de dansende en zingende dames in het wit in het berkenbos. Vrouwelijk naakt schuwt deze Hongaarse regisseur trouwens niet en dat is voor mij een groot pluspunt. Ik heb nu eenmaal een grote hekel aan preutsheid in films. In zijn volgende film "Red Psalm" zou ik wat vrouwelijk naakt betreft nog meer aan mijn trekken komen.
Inmiddels heb ik nu drie films gezien van deze geweldige regisseur. Binnenkort zijn film "Silence and Cry" maar eens gaan bekijken. Ook die schijnt de moeite waard te zijn.

4,0*

5,0
De waanzin van oorlog is het onderwerp van vele films, maar weinige weten de absurditeit van oorlogsgeweld zo goed voelbaar te maken als 'Csillagosok, Katonák' van de Hongaarse regisseur Miklos Jancso. Goed en fout wisselen per scene van kamp. De camera lijkt gedurende de lengte van de film één lange pann te maken over een zeer beperkt slagveld. De massa-scenes zijn gemaakt met een (sorry) Oost-Europese discipline en op fenomenale wijze gefilmd door cameraman Tamas Somlo, die er later ook nog een carriere als popmuzikant aan vast knoopte.

2,0
Ondanks de hoge waardering hier, het kon me niet bekoren. Anderhalf uur kijken naar zinloze moordpartijen van moordenaars met petten op, die andere moordenaars met petten op vermoorden, voor zinloze ideologieën die allang verdwenen zijn. Witten, Roden, Hongaren, Kozakken, ik kon ze nauwelijks uit elkaar houden. in een burgeroorlog waar ze niets te zoeken hadden. De vrouwen doen dienst als verpleegster of moeten verkracht worden.

O, Jancsó zal zeker een politieke bedoeling met deze film gehad hebben, want Miklós Jancsó was een politieke filmer. Maar zijn ideeën van 1967 zijn de onze niet meer. En in die tijd deugden ze ook al niet. O zeker, het camerawerk is verbluffend, de locaties zijn prachtig. Bijna idyllisch. Alleen jammer dat iedereen doodgaat. En dat ik er naar moet kijken.

Er is één poëtisch moment in de film: die dansende vrouwen in dat berkenbos.

Gast
geplaatst: vandaag om 01:05 uur

geplaatst: vandaag om 01:05 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.