Pioniere in Ingolstadt (1971)

Een mindere Fassbinder.

De film wist mij niet te intigreren. Ik heb ook het vermoeden dat Fassbinder voor deze film wel heel weinig tijd heeft uitgetrokken. Het ziet er allemaal wat onaf gewerkt uit. Vervelend is de film echter ook zeker niet, het is altijd leuk om de vaste groep acteurs van Fassbinder aan het werk te zien.

2,5*

Ik kan er toch niet inkomen wat Boerenpummel hier schrijft.

Het is weliswaar Fassbinder 7e film (!) die hij in 1970 draaide (daar kan zelfs Miike nog een puntje aan zuigen), maar de opnametijd (25 dagen) en het budget (ruim een half miljoen DMark) waren langer resp. hoger dan de meeste andere film die hij in dat jaar maakte als Der Amerikanische Soldat en Rio das Mortes. Ik heb ook helemaal niet gemerkt waar de film onaf of rommelig zou zijn. Er zitten zelfs rustige fraaie scènes is. Veel in een 'schemtaisch' park bij nacht, maar vooral bij het bruggen bouwen. In een scène waar Sergeant Löwitsch ter aarde stort komt er zelfs een aan Agnès Godard herinnerende opname van de militairen die vol onderhuidse spanning en minstens zoveel minachting er het zwijgen toe doen. Prachtig stuk.

Hier ben ik het dan wel weer mee eens. Irm Hermann is -zoals niet zelden in de vroege Fassbinders- de absolute koningin van de verveling dat zich uit in bijtend cynisme. Zelden was ze beter dan hier. Nou is Fassbinder meestal nogal bitter en zwartgallig. Dat is het enige dat in de film een beetje begint tegen te staan. Fassbinder vindt vaak een humane toon met zijn outcasts of ze nu Herr R. heten, Mutter Küsters of Ali. Hier is het een en al miserie. Das Weisse Band avant-la-lettre. Een hypocriete gemeenschap, waar het bruggen bouwen zeer cynisch mag worden opgevat. Ik weet niet of de toneelversie van Bertold Brecht van het oorspronkelijk boek ook al zo was en Fassbinders eigen toneeladaptatie van het jaar eerder dat ook was, maar iets losser had wel gemogen.

Verder speelt Harry Bär nou niet bepaald zijn sterkste rol als Karl. Hij lijkt in een continu delirium van een of ander en staart volkomen apatisch naar de vrouwen die hem omringen. Vreemd.

Fassbinder noemt Pioniere zelf in één van de biografieën bij de meest 'enttäuschendsten' films van zijn hand. Weet eigenlijk niet waarom, dus daarnaar open ik een zoektocht(je).

Deze zit niet in de fassbinder box of wel?