Agoniya (1981)

Agoniya viel me nogal tegen.

Ik had een prachtig epos verwacht over een van de meest bewogen tijden uit de Russische geschiedenis. De film is wel groots opgezet en visueel is de film ook best in orde, toch wil de film teveel simpelweg de historische feitjes behandelen, zonder een goed uitgewerkt scenario en een goed dramatisch verhaal.

De enige persoon die enige karakteruitdieping gegund wordt, is Raspoetin. Sterker nog; de halve film gaat over het wel en wee van deze man. Ik wist dat de man een nogal obscuur figuur was, en niet helemaal zou sporen, nou, in deze film wordt de nadruk daar nogal op gelegd. Helaas is hij niet zo'n boeiend personage. Volgens huidige maatstaven zou je 'm als junk kunnen aanmerken.

Raspoetin krijgt heel weinig aansluiting bij het volk, althans, in deze film wordt zijn rol nogal gemarginaliseerd. Was het dan vooral de enorme angst van de tsarenfamilie die hen een waas voor de ogen bracht? Dan is de moord een wanhoopsdaad, vooral omdat men niet wist waar het gevaar vandaan kwam.

Jammer dat het leven van de tsarenfamilie niet centraal staat in deze film. Je komt al bij al niet veel over ze te weten. Een gemiste kans, want het gegeven is zeer interessant; een eeuwenoude macht die op instorten staat. Kortom, ik had graag wat meer symboliek en thematiek van Der Untergang in deze film teruggezien.

Visueel heeft de film wel degelijk wat in petto. Mooie locaties en mooie shots. Bepaalde buitenshots deden me denken aan Doctor Zhivago. Ook zitten er in de film authentieke journaalbeelden verwerkt, die het verhaal een nog meer documentaire uitstraling geven. De namen en functies van de verschillende personages verschijnen zelfs opzichtig in beeld.

Ontzettend jammer dat Agony niet de diepgang heeft en de vertelkracht bezit van Idi i Smotri. Klimov is hier duidelijk een minder doeltreffend regisseur. De extreme focus op Raspoetin rechtvaardigt niet een film van een dergelijke tijdsduur. Wat de man beweegt, wat zijn motieven zijn en waarom hij zo belangrijk gevonden wordt, komen we niet te weten. Hij is in de film nota bene eigenlijk continu onder invloed van drank danwel het spoor bijster in zijn eigen warrige en verpeste psyche. Ik kon me totaal niet in hem verplaatsen.

De film bestaat uit 2 delen. Het eerste deel vind ik overduidelijk veel beter en met name veel beter van opbouw dan het tweede deel.

Na het eerste deel gezien te hebben had ik nog hoop dat er in het tweede deel een tandje bijgeschakeld werd, en dat de film gericht naar een climax zou werken. Helaas, dit tweede deel stelde me erg teleur. Het grootste manco van de film is onmiskenbaar het matige script. De dialogen zijn erg merkwaardig en lijken vaak nergens over te gaan. Ook wil de film te veel historische figuren in de film proppen, waardoor er nauwelijks sprake is van karakteruitdieping, laat staan karakterontwikkeling.

Op de Moskwood dvd zitten als extra authentieke journaalbeelden van de tijd waarin de film speelt. Het is een apart idee om zulke oude beelden te aanschouwen, en helemaal het bekijken van beelden van de tsarenfamilie, die later zo gruwelijk uitgemoord werd. Er staan ook beelden van Peter de Grote op.

Ik wist helemaal niet dat er dergelijke beelden bestonden!

De beeldkwaliteit van die journaals is trouwens heel redelijk.

Onconventionele, fragmentarische en theatrale verfilming van een boeiende periode in de Russische geschiedenis. Het heeft inderdaad geen boeiende film opgeleverd. Daarvoor mist het sfeer en opbouw en is het te veel verfilmd toneel. Met heel veel erg (te veel) groot spelende acteurs. Ben het grotendeels eens met kappeuter, al vond ik juist in het tweede deel iets betere scenes en iets meer opbouw terug.

Het is saai maar ook ik ga 2.0* geven.

Verbijsterend dat Klimov een draak van een film weet te maken, die mij nauwelijks wist te boeien, om vier jaar later een hardverscheurende film maakt, die vele mensen, waarond ook mij, erg weet te raken.

Inderdaad erg fragmentarisch, met veel te veel figuren die allemaal met naam en toenaam worden geïntroduceerd, al hebben ze maar een zinnetje tekst. Daardoor raakte ik al snel het overzicht kwijt wie nu wie was als er in de derde persoon over hen werd gesproken. Ook ben ik het met het, ook al bijna historische, bericht van kappeuter eens dat Raspoetin als hoofdpersoon maar matig boeiend was. Het meest interessante aan de man was wel zijn onkwetsbaarheid, tot op een zekere hoogte dan. In werkelijkheid overleefde hij ook nog de kogels die op hem werden afgevuurd en verdronk hij uiteindelijk in de ijskoude rivier waar hij in werd gekukeld.

Sommige beelden waren best tof, en het verhaal leent zich voor een spektakelstuk van epische proporties, vol politiek gekonkel, decadentie en strijd. Het is spijtig dat het dat toch niet helemaal is geworden.

Naast documentaire beelden wordt er ook veel gebruik gemaakt van stukjes uit vroege Sovjet-speelfilms. De zwart-wit beelden zijn dus lang niet allemaal authentiek (wat ook wel te zien is).

Belachelijk lage score hier. De waanzinnigheid van Rasputin spat gewoon van het scherm af.