menu

Jud Süß (1940)

Alternatieve titel: Jud Süss

mijn stem
2,32 (46)
46 stemmen

Duitsland
Drama
98 minuten

geregisseerd door Veit Harlan
met Ferdinand Marian, Werner Krauss en Heinrich George

Deze beruchte nazi-film, gemaakt in opdracht van de Reichspropagandaminister Joseph Goebbels, gaat over de historische figuur Joseph Süß Oppenheimer, bijgenaamd 'Jud Süss', die in de achttiende eeuw de financieel adviseur was van de corrupte hertog van Württemberg. In het nationaal-socialistische kostuumdrama bezit Jud Süss alle stereotype antisemitische karaktertrekken: onbetrouwbaar, laf, hebzuchtig, wellustig, bruut en samenzweerderig.

zoeken in:
avatar van kos
kos
Befaamde, zeer foute film.

avatar van RolfWolf
Jud Süss verscheen evenals Der Ewige Jude eind 1940 in de Duitse bioscopen, toen de nazi-top inmiddels in het diepste geheim had besloten tot de 'Endlösung der Judenfrage', oftewel de Shoah. Een half jaar later zou hiermee worden begonnen.

Beide films speelden een zeer belangrijke rol in de antisemitische nazi-propaganda en zijn naar het schijnt tot in de kleinste details onder toezicht van Hitler en Goebbels geproduceerd. De 'documentaire' Ewige Jude werd door hen beschouwd als noodzakelijke aanvulling op de 'historische speelfilm' Jud Süss.

Wehrmacht-soldaten, SS'ers en bewakers van de concentratiekampen kregen de films meermaals te zien, met alle gruwelijke gevolgen van dien. Ook de bevolkingen van bezette landen zoals Frankrijk, België en Nederland konden de films bekijken, tegen korting, om de geesten rijp te maken voor de jodenvervolging.

Kortom, Jud Süss is een afschuwelijke film van grote historische betekenis. Daarom heb ik hem hier toegevoegd. Overigens heb ik de film nog niet gezien.

avatar van The One Ring
1,0
Tja, wat moeten we hier nou weer mee? Laat ik maar voorop stellen dat de film allesbehalve subtiel is, zoals eigenlijk wel te verwachten viel. In zo'n beetje iedere scène lijkt er wel iemand te zeggen dat joden heel slecht zijn. Zelfs al voor we een jood iets slechts hebben zien doen wordt al smerig over hun gepraat. Süss zelf is een achterbaks figuur. Qua voorkomen charmant, maar van binnen zo verrot als maar zijn kan. Hij is verantwoordelijk voor moord, armoede en zelfs verkrachting. De scène waarin de joden toestemming krijgen om in de stad te gaan wonen en we ze naar binnen zien trekken deed mij denken aan de griezelige processiescène uit Det Sjunde Inseglet. Nogmaals: de film is niet subtiel in het negatief afbeelden van joden.

De reden voor mijn lage stem is dan ook duidelijk. De film is om zéér foute redenen gemaakt en het komt allemaal heel nadrukkelijk naar voren. Maar ik moet eigenlijk wel bekennen dat het technisch gezien dan weer heel knap is, maar ook dat verwachtte ik wel ergens van de Nazi's. Zitten wel degelijk mooie beelden in. Maar dat weegt niet op tegen de inhoud.

Wel vraag ik me af wat Graham Chapman van Monty Python hier te zoeken had. Of beter gezegd: een man met identiek uiterlijk speelt de rechterhand van Süss, een nog smeriger figuur dan Süss zelf. De acteur die hem werkelijk speelt is Werner Krauss, niemand minder dan Dr. Caligari. Valt me tegen van hem om hem hierin te zien. Maar zijn gelijkenis met Graham Chapman is zo groot dat ik constant dacht naar hem te kijken.

Ooit gezien, maar kan het me niet goed meer herinneren. Was niet best.
Jammer dat de 4 en 5 sterrenstemmers niks te zeggen hebben.

avatar van The One Ring
1,0
Wouter schreef:

Jammer dat de 4 en 5 sterrenstemmers niks te zeggen hebben.


De hoogstemmers op IMDB lijken de film vooral hoog te waarderen door zijn historische waarde. Ze vinden de boodschap niet goed, maar de film interessant vanwege zijn rol in de geschiedenis. Een beetje het waarderen van een curiosum dus.

D'r is natuurlijk wel een groot verschil tussen interessante en goeie films. Ik ken tig interessante films, die verre van goed zijn. Beetje vreemde criteria, als je het zo bekijkt...

The One Ring schreef:
(quote)


De hoogstemmers op IMDB lijken de film vooral hoog te waarderen door zijn historische waarde. Ze vinden de boodschap niet goed, maar de film interessant vanwege zijn rol in de geschiedenis. Een beetje het waarderen van een curiosum dus.


Ik vind dat een rare reden om de film hoog te waarderen. Filmhistorisch heeft de film geen enkele waarde, volgens mij.

avatar van The One Ring
1,0
Wouter schreef:
(quote)


Ik vind dat een rare reden om de film hoog te waarderen. Filmhistorisch heeft de film geen enkele waarde, volgens mij.


Het is dan ook niet mijn mening, maar die van anderen. Wel ironisch dat jij zegt dat de film geen filmhistorische waarde heeft en ik de film juist via het vak filmgeschiedenis zag. Al viel het wel onder het hoofdstuk over propagandafilms uit totalitaire regimes. De film is verder natuurlijk eerder berucht dan beroemd.

avatar van OliverDogg
The One Ring schreef:
(quote)


De hoogstemmers op IMDB lijken de film vooral hoog te waarderen door zijn historische waarde. Ze vinden de boodschap niet goed, maar de film interessant vanwege zijn rol in de geschiedenis. Een beetje het waarderen van een curiosum dus.


Ik ben van plan deze film te bekijken, en weet al op voorhand dat ik hoog ga stammen, om de rede die je zegt, ik hou mij veel bezig met de geschiedenis van WO2 en vooral die van het nazisme, dan is het wel belangrijk om zulke films te zien vind ik.

Maar waarom dan (automatisch) hoog stemmen?

avatar van OliverDogg
Wouter schreef:
Maar waarom dan (automatisch) hoog stemmen?


Omdat ik zal bijleren over de nazi ideologie. Wat de rede is waarom ik de film kijk.

avatar van oruiz
3,0
hoe fout ook, ik kon deze wil wel "waarderen". Natuurlijk is de gedachte foute boel, maar om dan gelijk heel laag te stemmen vind ik overbodig. Ik vind het wel een 3,5 waard

MFEO
The One Ring schreef:
Tja, wat moeten we hier nou weer mee? Laat ik maar voorop stellen dat de film allesbehalve subtiel is, zoals eigenlijk wel te verwachten viel. In zo'n beetje iedere scène lijkt er wel iemand te zeggen dat joden heel slecht zijn. Zelfs al voor we een jood iets slechts hebben zien doen wordt al smerig over hun gepraat. Süss zelf is een achterbaks figuur. Qua voorkomen charmant, maar van binnen zo verrot als maar zijn kan. Hij is verantwoordelijk voor moord, armoede en zelfs verkrachting. De scène waarin de joden toestemming krijgen om in de stad te gaan wonen en we ze naar binnen zien trekken deed mij denken aan de griezelige processiescène uit Det Sjunde Inseglet. Nogmaals: de film is niet subtiel in het negatief afbeelden van joden.

De reden voor mijn lage stem is dan ook duidelijk. De film is om zéér foute redenen gemaakt en het komt allemaal heel nadrukkelijk naar voren. Maar ik moet eigenlijk wel bekennen dat het technisch gezien dan weer heel knap is, maar ook dat verwachtte ik wel ergens van de Nazi's. Zitten wel degelijk mooie beelden in. Maar dat weegt niet op tegen de inhoud.

Wel vraag ik me af wat Graham Chapman van Monty Python hier te zoeken had. Of beter gezegd: een man met identiek uiterlijk speelt de rechterhand van Süss, een nog smeriger figuur dan Süss zelf. De acteur die hem werkelijk speelt is Werner Krauss, niemand minder dan Dr. Caligari. Valt me tegen van hem om hem hierin te zien. Maar zijn gelijkenis met Graham Chapman is zo groot dat ik constant dacht naar hem te kijken.



Je beoordeel de film wel om de hele verkeerde redenen! Gaat er niet om of je het een verwerpelijke inhoud vind vinden. Er zijn zoveel verwerpelijke film. Zo zijn er mensen die sex in films verwerpelijk vinden, En wat dacht je van al het geweld in films.

Wil nog niet zeggen dat het een slechte film is als je de inhoud verwerpelijk vind. Dan kan het nog een goeie film zijn.

Deze film heb ik gezien en is een best sterke film. Een film met als doel heel duidelijk de joden in een heel erg slecht daglicht te zetten. Als dat het doel is dan kan ik zeggen dat de film zeker een sterke goeie film is die zijn doel wel bereikt heeft.

Overtuigende film. Kan me goed voorstellen dat in 1940 veel mensen een zeer negatief beeld kregen van joden na het zien van de film.

MFEO
Oja dit script in nieuw jasje zou de film nog steeds anno 2009 zijn doel al is het in mindere maten bereiken.

avatar van Querelle
Ik vind het concept, en dus de moraal het belangrijkst in een film. Een film met een verachtelijke moraal vind ik slecht. Zal bij iedereen anders liggen. Heeft niks met de verkeerde redenen te maken.

avatar van The One Ring
1,0
MFEO schreef:
Overtuigende film. Kan me goed voorstellen dat in 1940 veel mensen een zeer negatief beeld kregen van joden na het zien van de film.


Ik ook. En jij ziet dat niet als een probleem? Vreemd.

Wat andere mensen van sex en geweld in films vinden zal me verder worst wezen. Zolang het gebruikt wordt om de film te versterken en er geen kwade bedoelingen bij zijn kan ik er geen probleem mee hebben, op moreel vlak in ieder geval. Op artistiek vlak kan het dan nog altijd fout gaan.

Maar ik dwaal af. Ik snap niet dat je zo droog een film kunt beoordelen. Mijn beoordeling is een gevoelswaarde: wat deed de film met me. Daarbij kan het doel van het maken van de film een grote rol spelen en bij negen van de tien films levert het goed uitvoeren van het doel ook gewoon een goede beoordeling op. Maar als het doel op zichzelf al fout was dan is het alleen maar erger dat het doel bereikt wordt. Als ik alleen een oordeel zou geven gebaseert op doel wordt films kijken en beoordelen niets anders dan het afwerken van een lijstje criteria en ook meteen een stuk minder interessant.

MFEO
The One Ring schreef:
(quote)


Ik ook. En jij ziet dat niet als een probleem? Vreemd.

Wat andere mensen van sex en geweld in films vinden zal me verder worst wezen. Zolang het gebruikt wordt om de film te versterken en er geen kwade bedoelingen bij zijn kan ik er geen probleem mee hebben, op moreel vlak in ieder geval. Op artistiek vlak kan het dan nog altijd fout gaan.

Maar ik dwaal af. Ik snap niet dat je zo droog een film kunt beoordelen. Mijn beoordeling is een gevoelswaarde: wat deed de film met me. Daarbij kan het doel van het maken van de film een grote rol spelen en bij negen van de tien films levert het goed uitvoeren van het doel ook gewoon een goede beoordeling op. Maar als het doel op zichzelf al fout was dan is het alleen maar erger dat het doel bereikt wordt. Als ik alleen een oordeel zou geven gebaseert op doel wordt films kijken en beoordelen niets anders dan het afwerken van een lijstje criteria en ook meteen een stuk minder interessant.


Natuurlijk spelen met kijken ook altijd gevoelens mee.

Zijn ook films die ik erg vermakelijk vind en toch maar 2 1/2 * geef.

Doet er niet toe of ik het met bedoeling van film eens ben of niet. Als je kijk naar de film en weet wat het doel van de film was dan kan ik niet anders tot de conclusie komen dat men er wat goeds van gemaakt heeft en dus minimaal al een voldoende verdiend.

Als de film zijn totaal niet zijn doel haalde in 1940 ja dan had de film dus een onvoldoende gekregen. Eigenlijk moet je deze film als in de categorie drama / propaganda zetten.

Jij snapt niet dat ik de film zo beoordeel dat is je goed recht. Ik snap niet dat jij de film op jou manier beoordeel en dat is mijn goed recht.

avatar van joepp
2,5
Is deze film echt slecht? Of geven de meeste een cijfer voor de ideologie en niet voor de film zelf?

avatar van joepp
2,5
Vandaag gezien en ik moet zeggen dat ik me er, ondanks de score hier op MoMe, meer van voorgesteld had. het verhaal stelde niet heel veel voor, het acteurwerk liet soms te wensen over en visueel was het ook niet spectaculair. Maar ik moet toch zeggen dat juist de ideologie, die me overigens niet aantrekt, op een subtiele (zo zullen de meesten het waarschijnlijk niet noemen) manier meer dan prima wordt weergegeven. De film laat joden beetje bij beetje meer haten. De sympathie die je voor de joodse personages aan het begin van de film hebt, maakt steeds meer plaats voor achterdocht en haat. Dus ik vind de bedoeling van de film goed gelukt. Als film zelf vind ik het niet veel waard en de ideologie is natuurlijk helemaal niks waard, maar desondanks krijgt de film wel een krappe 2,5 sterren.

2,0
Los gezien van de (historisch) dubieuze inhoud van de film een bijzonder matig gespeeld, lelijk gedraaid en weinig boeiend geheel.

Ik ken alleen wat stukjes, en ik wil de fllm uit historisch oogpunt nog wel eens helemaal zien. We weten nu zo veel meer, en dat maakt het kijken heel anders. Ik denk dat niemand deze film nog alleen als zomaar een verhaal kan zien. We kennen allemaal het historische perspectief. Wat moet het ook voor veel van de acteurs raar en bizar zijn geweest om deze film te moeten maken. Want voor de meesten was het moeten, vergeet dat niet. Ook zij hadden te dealen met de grillen van Adolf Hitler en Joseph Goebbels.

avatar van Aapje81
0,5
Een historische belangrijke maar ook zeer slechte film. Het verhaal heeft niets om het lijf. Het acteerwerk is dramatisch en de ideologie verwerpelijk. Enkel de laatste paar minuten maakte (in negatieve zin) wel indruk maar wie zover komt is een echte doorzetter.

Qua film en qua inhoud is dit een gedrocht.

avatar van Friac
3,0
Ik vind het persoonlijk verkeerd om een film de grond in te boren op basis van het gedachtegoed dat aan de basis van de film ligt. Of althans wanneer dat gebeurt in de vorm van een rating toekennen, want nu heeft de film amper 2* sterren, terwijl ik persoonlijk het gevoel heb dat de film zeker en vast een betere beoordeling verdient als film an sich. Het zou jammer zijn mocht de lage rating voor een groot deel te wijten zijn aan mensen die puur en alleen op basis van hun (terechte) afkeer tegenover het nazisme de film meteen 0,5*/1* geven.
Hopelijk zal niemand tegenspreken dat de mensen die achter het Jud Süss-filmbeleid schuilgingen er een verfoeilijke maatschappelijke visie op nahielden, en dat de onderliggende motivaties om deze film te maken weerzinwekkend zijn. Dat is een vanzelfsprekendheid, en op MovieMeter zou deze film mijns inziens moeten beoordeeld worden op zijn filmische merites, los van de historische betekenis ervan (waarmee ik zeker niet wil zeggen dat dit niet mag aangekaart worden, maar dan wel in een mening/reactie, en niet in de vorm van een bespottelijk lage rating).

Nu goed, dit zeg ik alleen maar omdat ik "Jud Süss" eigenlijk nog een relatief goede film vond, tegen alle verwachtingen in. Het heeft veel kwaliteiten van een sterk verhaal met zich mee: de intriges, de venijnige bad guy, de held,... Allicht klinkt het een beetje dom, maar de plot van Jud Süss deed me op een gegeven moment aan Disney's Aladdin denken (wanneer Jafar de sultan via hypnose in zijn macht heeft en hem als een soort marionet kan sturen)
Süss bouwt heel sluw en venijnig zijn machtsimperium op en zorgt ervoor dat de keizer totaal vervreemd geraakt van zijn volk. Op het einde wordt booswicht Süss overmeesterd en wordt hij in een fantastisch mooi gefilmde scène opgeknoopt: een goed verteld verhaal krijgt aldus zijn traditionele slotnoot.

Natuurlijk voelt dit eigenlijk bijzonder akelig aan: voor de kijker is Süss een geloofwaardige smeerlap en je hoopt dat hij op het einde van de film zijn straf niet ontloopt. Als film wérkt Jud Süss dus wel, en dat maakt het bijzonder treurig om te beseffen welke impact dit soort propaganda wel niet kan gehad hebben in het toenmalige politiek-sociale klimaat.

Verhaal en acteurs zijn meer dan prima en Harlan weet enkele fraaie scènes te presenteren, de slotscène op kop. Net geen 3,5*, maar zeker wel een 3*.

3,5
leuke film, heb genoten. wat een gladde aal die oppenheimer en wat een papzak die hertog.

avatar van starbright boy
starbright boy (moderator)
Dat is deze: Jud Süss - Film ohne Gewissen (2010). Een film over het maken van deze film.

avatar van Brix
Ah, dan moet mijn bericht weg hier, dank v.d. correctie.

avatar van DwarreI
0,5
Zelfs met het oog op de propagandadoeleinden is dit slecht gemaakt, zo weinig subtiel allemaal. Het Onvoorstelbaar dat dit allemaal voor zoete koek geslikt werd destijds..

avatar van Donkerwoud
2,5
Misschien nog wel enger dan de beladen historische context eromheen of de daadwerkelijke inmenging van Goebbels/Hitler bij het productieproces, is hoe vertrouwd en overbekend de stereotypen voelen. Heinrich George zet een leuke rol neer als de vadsige hertog die de deuren wagenwijd openzet voor de gladde intrigant die de boel op komt schudden met zijn boosaardige plannetjes. Die vileine Joseph Süß Oppenheimer (Ferdinand Marian) haalt alle maniertjes en gedragingen uit de kast die je kunt verwachten in een dergelijke rol. Eerst is het een orthodoxe jood met pijpenkrulletjes en zwarte kledij, maar eenmaal undercover verandert het in een twistzieke womaniser die de mensen bespeelt al ware zij marionetten.

'Der Ewige Jude' (1940) kan ik niet meer kijken omdat het zo onomwonden Joden criminaliseert en ontmenselijkt. Hier wordt de abjecte boodschap verpakt in een degelijk kostuumdrama met mooie sets/kostuums en een wraakverhaal als zovelen. Door de connotaties met het nazisme krijgt deze film (terecht!) een notoire status toebedeeld, maar het is niet wezenlijk anders dan veel foute tijdgenoten, waarin bevolkingsgroepen ook negatief weg worden gezet (ook werken van veel latere makelij, trouwens) Door de dik aangezette typetjes en de effectieve manier van de emoties bespelen, weet deze nazi-propaganda ook mij als moderne kijker mee te nemen in een verhaal van verraad en vergelding. En dat vind ik doodeng om toe te geven, want het antisemitisme laat weinig aan de verbeelding over.

avatar van TornadoEF5
Bij dit soort films, kijk ik altijd eens naar de stemmen, en dan zijn er effectief mensen die dit een vijf geven. Iemand heeft er speciaal een account voor aangemaakt. Een ander geeft deze een vijf nadat hij twee minuten eerder Der Ewige Jude ook al een vijf gaf (wat doet vermoeden dat hij ze niet eens gezien heeft, maar enkel een vijf geeft puur voor de geloofsovertuiging erachter). Van de 1370 stemmers op Imdb geven meer dan 20 procent het een 10 op 10 en daarmee het meest gegeven nummer (309 mensen). Tja... Daardoor haalt de film een voldoende op Imdb.

avatar van Donkerwoud
2,5
Allemaal veel te statistiekerig voor mij, ik kijk gewoon de film zelf en zeg wat ik vind.

Gast
geplaatst: vandaag om 15:44 uur

geplaatst: vandaag om 15:44 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.