A Doll's House (1973)

Claire Bloom en Anthony Hopkins zorgen er voor dat de Broadway play naar Ibsen ook op het witte doek tot zijn recht komt.

De titel is fijnzinnig gekozen want de film heeft het inderdaad over een periode waarin de vrouw binnen het gezin in de eerste plaats als een bezit werd aanzien en alleen maar kon leven en functioneren binnen de regels die haar man haar oplegde en er ook geen enkele mening kon en mocht op nahouden. Komt daarbij dat de man daar doorgaans geen besef van had en alles als normaal aanzag. Als Nora spreekt van " vreugde te hebben gekend, maar geen liefde" vat ze de problematiek die de film knap weergeeft, perfect samen.

Zeer goede film over de relatie binnen een gezin, gelukkig op dat punt, niet meer zo van onze tijd.

Dit is de enige versie uit 1973 die ik heb gezien. Ik weet dat er meerdere zijn uitgekomen. Er is namelijk nog een versie in 1973 verschenen onder leiding van Joseph Losey. Hierin worden de hoofdrollen vertolkt door David Warner en Jane Fonda. Alleen deze staat niet op Moviemeter.nl

Het verhaal zelf kent weinig bijzonderheden, maar weet mede dankzij Hopkins en Bloom voldoende te overtuigen. In 1917 verscheen de 1e versie, en blijkbaar is men hiermee nog niet klaar. Voor 2017 staat er wederom een verfilming ingepland! Deze keer geregisseerd door Charles Huddleston.

3,0 *

Voortreffelijke flmversie van Ibsens beroemd toneelstuk uit 1879. Het verhaal speelt zich af tijdens Kerstmis en het is dan ook een soort kerstverhaal waarin een situatie van afpersing de reputatie van de vrouw, die handelde uit liefde, en via haar ook die van de man bedreigt – waarmee het verhaal ook spannend is – maar die de vrouw uiteindelijk dwingt de schone schijn op te geven terwijl ze een wonder verlangt. In bepaalde opzichten lost de liefde die de afperser doet inkeren het probleem op, maar de vrouw kan niet meer terug naar de façade van haar burgerlijk huwelijk: ze beseft nu dat dat huwelijk een leugen is omdat hij zijn eer voor de liefde laat gaan en dat zij in wezen slechts een pop voor hem is (vandaar de titel van het stuk) dat schattig moet zijn maar dat elke autonomie en gelijkwaardigheid wordt ontzegd. Uit zelfrespect en om zichzelf te ontwikkelen besluit ze bij hem weg te gaan.

Het stuk veroorzaakte in de 19de eeuw veel ophef en wordt gezien als een belangrijk feministisch werk, maar Ibsen benadrukte dat hij geen feminist is maar het als zijn taak zag de menselijke verhoudingen te dramatiseren in welke zin hij de positie van de vrouw een tragische vorm gaf. Het stuk heeft daardor nog steeds veel zeggingskracht en kan wellicht worden vergeleken met Sophokles’ Antigone (441 v.C.): beide stukken tonen een moedige vrouw die de wet van de particuliere liefde boven de liefdeloze wetten van het patriarchaat plaatsen waarbij Ibsens stuk op moderne wijze een huiselijk drama is en de vrouw niet de goden aan haar kant krijgt maar besluit voor zichzelf te kiezen en het huis verlaat om in de wereld zichzelf te ontwikkelen.

Ik weet niet waarom filmversies van toneelstukken hier altijd zo’n lage waardering krijgen (blijkbaar houden de meeste filmliefhebbers niet van tonelstukken), maar ik heb erg genoten: het stuk is briljant, bevat sterke dialogen en de film heeft het mooi verfilmd waarbij ook gebruik is gemaakt van de mogelijkheden van film om een en ander nog wat naturalistischer neer te zetten.