Sib (1998)

Mijn 7de Iraanse film haalt het scoregemiddelde van dit land flink omlaag, tot nu toe had ik alleen 4* of hoger gegeven, met een 3,5* als uitzondering. Maar Sib komt jammer genoeg echt niet in de buurt.

De film gaat over het waargebeurde verhaal over een dorp die een maatschappelijk werkster inschakelt omdat een ongeschoolde bejaarde man en diens blinde vrouw hun twee (gehandicapte?) dochters altijd in huis opgesloten houden. In een land zonder basiszorgvoorzieningen en vrouwenrechten lijkt dit me overigens eerder de norm dan de uitzondering. Dit verhaal was aanleiding voor de regisseuse om een film te maken. Er wordt daarbij een dun fictief plotje uitgewerkt die de bewuste personen uit het verhaal moeten spelen. Door het belabberde acteerwerk merk je snel dat je te maken hebt met een niveau vergelijkbaar met de toneelvoorstelling van basisschoolleerlingen. Visueel kun je wel merken dat deze destijds 17-jarige dame komt uit een familie filmmakers, camerawerk en enscenering zijn sterk, maar het verhaal haalt dat niet.

Dat het op ware feiten is gebaseerd geeft snel het gevoel dat je naar een quasi-documentaire zit te kijken, die me ook gelijk aan Las Hurdes (1932) van Buñuel deed denken. En dat is geen compliment, want Las Hurdes is een nepdocumentaire die de bewoners van een dorp misbruikt om een schokkende docu te maken door ze als barbaren weg te zetten. Zo ver gaat het hier niet, toch heb ik het gevoel dat men wel deze mensen heeft gebruikt. Bijvoorbeeld op het moment dat de vader, die totaal niet kan acteren, het krantenartikeltje te zien krijgt lijken de tranen en de schaamte 100% echt. Het lijkt wel of men deze reactie op camera wou forceren door de man daarmee in beeld te confronteren. Ook de scene waarin de zoekende blinde vrouw door een kind met een appel wordt geplaagd is niet echt 'mooi' te noemen. Of als men de man insluit en dwingt om de tralies van zijn voordeur door te zagen. Teveel geforceerde exploitatie van het leed van zwakkeren door de filmmakers waar deze film het van moet hebben wat mij betreft.

In die zin is deze film totaal niet representatief voor de Iraanse cinema, ook van kritiek op het regime o.i.d. waardoor je met kindacteurs de censuur zou omzeilen is geen sprake. De film toont Iran als een land met een 'moderne' maatschappelijk werkster die opkomt voor deze kinderen, wat ik me in het echt nauwelijks kan voorstellen. Ik zou niet weten wat de Iraanse overheid in deze film zou moeten censureren, integendeel, het lijkt wel de regering te willen pleasen. In Iran worden zulke censuurgevoelige films zeker wel gemaakt, maar deze valt daar niet onder. Het enige raakvlak met andere Iraanse films is dat kinderen de hoofdrolspelen, maar daar houdt elke vergelijking wel op.

Een kleine 2*.

Schrijnende documentaire over het leven van de vader die zichzelf tracht te behelpen met zijn blinde vrouw en hun tweeling met een mentale handicap. Werk heeft niet, een netwerk evenmin. Dagelijks gaat hij bedelen om wat brood en ijs, want hij heeft het geld niet om zijn diepvriezer te laten maken. Zijn buren begrijpen de context niet en schakelen jeugdzorg in om de wantoestanden waarin het gezin - en vooral de kinderen leven - aan te kaarten.

Dan wordt duidelijk dat de situatie complexer en genuanceerder is dan aanvankelijk gedacht. Je kan dan misschien wel van oordeel zijn dat de aanpak van de vader misschien niet correct is. Je ziet wel dat hij dit doet uit liefde voor zijn gezin en niet meer weer van welk hout hij pijlen dient te maken.

Zeer authenthieke naturelle docu. Wat me het meest bijbleef was toch het moment wanneer de vader een lied aanvatte dat hij beter af zou zijn als ze allen dood waren en waarom ze zo moesten lijden. Tegelijkertijd bad hij tot God om hem te zegenen. Zelfmoord was dus absoluut géén optie…