La Luna (1979)

Rare film. Zeer gemengde gevoelens. Enerzijds vaak virtuoos gemaakt, met hier en daar echt prachtige scenes en grandioos camerawerk (steekt af en toe Novecento naar de kroon) en een bij vlagen bijzondere sfeer.

Anderzijds is deze film zo enorm geconstrueerd dat het soms haast belachelijk wordt. Bertolucci probeert een soort perfect kloppend web te maken waarin tragedies, opera en een enorme hoeveelheid psycho-analyse het hele verhaal onderbouwen, maar bereikt dat het verhaal er ongeloofwaardig en onecht van wordt. Er valt echter best wel heel wat te genieten, maar het scenario is wel heel opzichtig mislukt.

Krap 3.0* dan maar

Trouwens de Nederlandse DVD is van prima kwaliteit en bevat de ongeknipte versie.

In de herziening!

Ik ben er nog niet helemaal uit wat nou het meesterwerk van Bertolucci is....Novecento....ligt te veel voor de hand....prachtig meesterlijk epos natuurlijk, maar te episch voor het meesterwerk.

La Luna dan misschien?

Eerste anderhalf uur is een soms bizarre mengeling van schitterende scenes met ook ietwat hysterisch de bocht uitvliegende scenes.

Laatste uur is dan weer behoorlijk zeker het mooiste uur uit het hele Bertolucci-oeuvre.

Gemankeerd meesterwerk, maar desalniettemin een meesterwerk en door alles wat er niet goed gaat in het begin op z'n minst intrigerend.

Enige andere kanshebber zou nog Il Conformista zijn...dus die mag binnenkort nog eens proberen de titel binnen te halen.

Sinds L'Assedio wist ik dat ik werk moest maken van Bertolucci. Van de verhalen die hij vertelt ben ik op zich niet zo onder de indruk, maar de manier waarop hij het vertelt is steevast fascinerend en soms ronduit verbluffend. Zo ook in La Luna. Niet veel regisseurs kunnen je puur met het camerawerk zo boeien als Bertolucci dat kan. Enorm veel variatie maar toch binnen een consistente stijl en zonder dat het te opzichtig wordt. Soms statisch (een long shot, een close-up), dan weer dynamisch waarbij de camera Caterina als een soort aureool omgeeft, de ene keer is het recht voor z'n raap en dan weer wordt je op het verkeerde been gezet met een mooie truc. De belichting is ook heel fraai, het zachte kleurgebruik, de vaak perfecte kadrering, noem alles maar op.

Zoals gezegd kunnen de thema's van Bertolucci me wat minder boeien. Dat het verhaal nogal wat gaten bevat en onlogisch is vind ik niet zo erg, dat hoort bij de stijl, maar het hele onderwerp van aantrekking tussen moeder en zoon spreekt me nauwelijks aan. Dat geldt ook voor de personages in La Luna, met name Joe roept voornamelijk irritatie op.

Net als in L'Assedio heeft Bertolucci echter nog een troef in handen: de meesterlijke wijze waarop hij muziek kan inzetten. Hij doet dit bijna altijd intra-diegetisch en dat is weliswaar geconstrueerd maar toch ook heel gedurfd en zeker niet zo gemakzuchtig als een bandje met klassiek repertoire in starten. Dat laatste optreden vind ik geweldig, terwijl ik helemaal geen opera-fan ben. Zo je film afsluiten, volledig drijvend op de stijl en de afronding tussen de personages er een beetje tussendoor moffelen. Ik sluit me aan bij wendyvortex en ThomasVV: een gemankeerd meesterwerk.

Irritant mannetje die Joe, zo te zien was dat de eerste en enige hoofdrol voor acteur Matthew Barry. En toch nailt hij het ook wel weer met dat verongelijkte pubergedrag. Ik ben er nog niet helemaal uit wat ik van zijn acteerprestatie vind. Dat gold eerst ook voor Clayburn als zijn moeder trouwens, maar ik ben er inmiddels wel over uit dat dat toch een hele knappe, gelaagde rol was.

Ach de acteurs, natuurlijk zijn ze belangrijk, toch is dit vooral een film van schitterende beelden en muziek. De hele film is mooi gefilmd, maar vooral het einde in het fotogenieke Caracalla is machtig. Je ziet eerst Joe wat rondstruinen tussen de acteurs en muzikanten, om uiteindelijk net als de kijker deel uit te maken van het publiek en weggeblazen te worden door Verdi's gemaskerde bal. Een schitterend, theatraal en toch ook emotioneel einde. De film heeft zijn tekortkomingen -dat zinloze bijrolletje van Benigni om maar iets te noemen- maar als een film zo mooi eindigt is dat vergeven.

Een vreemde maar ook tragische film van Bertolucci die er niet voor terugdeinst om te provoceren in zijn films. Een klassiek verhaal van een welgesteld gezin waarbij de carrière voorop staat en het kind emotioneel wordt verwaarloosd. Een beetje clichématig, maar best wel prima uitgewerkt. Ik had wel niet zoveel met het personage (Joe) of de acteur (Matthew Barry) die zijn rol speelde, maar ik zat wel in het verhaal en de ontwikkelingen ervan.

Van de moeder (Jill Clayburgh) krijg ik weinig hoogte. Een vrij egocentrisch tot zelfs narcistisch karakter. Erg frappant bij momenten hoe ze steeds de aandacht naar haar wil toetrekken. Na haar geweldige prestatie op het podium, tijdens het verjaardagsfeestje van haar zoon, ... telkens slaagt ze erin de verkeerde dingen te doen of te zeggen. Zogezegd om de ander te pleasen, maar dan vooral in de eerste plaats zichzelf. Bertolucci gaat dan nog een stapje verder en creëert een Oedipus-verhaal tussen moeder en zoon.

Een beetje verbaasd dat deze film zo weinig is bekeken en niet tot het bekendste werk van Bertolucci behoort. Al bij al een sterke film met een prima Clayburgh en uitstekende cinematografie en belichting van Bertolucci. Ook de operastukken brachten een extra vibe in de film. Fijn, maar bij momenten ongemakkelijk.

Vreemde, ongemakkelijke film over de ongezonde relatie tussen een opera-diva (Jill Clayburgh) en haar jonge, aan heroïne verslaafde zoon (Matthew Barry). Sterke en minder geslaagde, vaak te dik dramatisch aangezette scenes wisselen elkaar af, waarbij plot en personages nergens echt tot leven komen. Jammer, want visueel valt er flink wat te genieten. Het camerawerk van Vittorio Storaro is absoluut indrukwekkend en de film heeft een aparte, dromerige sfeer die bij vlagen onvergetelijke beelden oplevert.