Jag Är Nyfiken - en Film i Gult (1967)

Lena Nyman is een 22-jarige acteerstudente. Ze begint het eenmans "Nyman Institut" en begint een onderzoek naar de Zweedse samenleving. In deze semi-documentaire interviewt ze een hoop verschillende Zweden met betrekking tot het bestaan van een klassensamenleving, salarisverschillen tussen verschillende beroepen, gelijke rechten en gelijke kansen voor vrouwen, Zweden die op vakantie gaan, ondanks dat Franco daar zijn dictatuur heeft en het nut van het Zweedse leger in het algemeen.

Sjöman's film 491 (1964) kwam in Zweden al niet door de censuur heen. Voor deze film heeft hij de producers kunnen overtuigen om hem, zonder script, 100.000 meter zwart-wit film te geven. Na een eerste montage was hij echter niet tevreden en vroeg nogmaals voor dezelfde deal. Als tegenprestatie beloofde hij met twee films te komen, deze en Jag Är Nyfiken - en Film i Blått (1968) .

I am Curious (Yellow) is de geschiedenis ingegaan als een controversiële film. Dat heeft met twee dingen te maken. Allereerst is het een sterk politieke film, die bij de conservatieven in het verkeerde keelgat schoot. Verder bevat de film, voor die tijd, redelijk expliciete seksscènes. Zo is er seksmoment vlak bij het koninklijke paleis en zit er een scène waar Lena een penis een kust. In deze tijd zou dit niet meer opvallen, maar destijds deed dit veel stof opwaaien.

Wat de film verder kenmerkt, en wat mij een beetje deed denken aan Christoffer Boe , is dat er een film-in-film-structuur in zit. Vilgot Sjöman komt als regisseur namelijk zelf vaak voor de camera, geeft zijn acteurs aanwijzingen, wordt (of is) verliefd op Lena en wordt dan ook jaloers op de mannelijke hoofdrolspeler. Dit is aan de ene kant erg grappig en zorgt er aan de andere kant, bewust, voor dat de film een stuk luchtiger is dan een reine politieke film.

Wat de film uiteindelijk doet slagen, is dat ondanks de interviews, de interactie tussen de crew en acteurs, alles wel invloed heeft op de uiteindelijke conclusie van de film. Er zit namelijk de tendens in dat de twee hoofdrolspelers steeds meer van Vilgot Sjöman proberen af te komen. Tevens raakt Lena teleurgesteld in de geweldloosheid, die ze zelf aan het begin van de film sterk ondersteund. Met als hoogtepunt een legeroefening nadat de geweldloosheid in het Zweedse leger is ingevoerd.

Wat mij betreft is dit gewoon een sterk stuk film. Goed tijdsbeeld, maar ook qua plot gewoon meer dan voldoende.

Interessante maar ook nogal gedateerde film, met politieke straatinterviewtjes over sociale thema's, wat protesten, veel bloot en een opvallende structuur, waarbij de regisseur en andere crewleden eveneens personages zijn, en de indruk gewekt wordt dat fictie en werkelijkheid in elkaar overlopen. Hoewel overduidelijk een politiek geladen film is het allemaal niet al te ernstig- af en toe is het best grappig, al had dat vermengen van de film met de opnamecrew wat mij betreft nog verder doorgevoerd mogen worden. Grappig dat King en Palme worden geïnterviewd, niet wetende dat ze opgevoerd worden als personages in wat toch wel een behoorlijk controversiële film zou blijken. Met twee uur duurt de film wel wat lang.

De film en dan heb ik het vooral op het documentaire gedeelte mag dan wel gedateerd zijn maar dat geldt toch zeker niet voor de prachtige erotische scènes met de zeer aantrekkelijke Lena die als ze kwaad werd op zijn mooist was. Deze film stond bekend als controversieel dit vanwege die taboe doorbrekende seksscènes hoewel wij daar anno 2019 niet meer van opkijken. Maar we hebben het hier over het jaar 1967 waar de seksuele revolutie maar net op doorbreken stond. Vooral de seksscène bij het Koninklijk Paleis schijnt nogal voor ophef gezorgd te hebben. Maar so what, ik heb me uitstekend geamuseerd bij het zien van die geile Lena met haar vrijpartijen met die Börje. Ook het moment waarop de furieuze Lena haar hele kamer kort en klein sloeg en alle boekkasten omvergooide en voorts met bierflessen smeet naar het portret van Franco was smullen geblazen. Het documentaire gedeelte overigens gaf wel een mooi beeld van de late jaren zestig waar alles op zijn grondvesten scheen te beven. Alles scheen te staan in het teken van de klassenstrijd - ja, van massale immigratie was toen immers nog geen sprake. Dat maakt dat jaren 60 gedeelte natuurlijk wel zeer gedateerd. Maar ja, nogmaals, so what.

Interessante bijkomstigheid was overigens dat in deze film het verkeer nog links reed dat ook duidelijk aangaf dat de opnames voor deze film vóór 3 september 1967 moeten hebben plaatsgevonden. Om 5 uur die ochtend veranderde dat links rijden abrupt in rechts rijden zodat Zweden in de pas liep met alle andere landen van Europa m.u.v. Groot Brittanië en Ierland uiteraard.

4,0*