Tonka (1958)

Voor mij staan of vallen dit soort 'lieve' films met de acteerprestaties en of de sentimentele momenten niet al te opzichtig worden doorgedrukt.

Dat valt in deze film best mee, maar natuurlijk is het wel een Walt Disney-film. Het hele verhaal tekent zich makkelijk uit, maar ik heb me er prima vermaakt.

In films wordt de rol van Custer in de geschiedenis nogal eens verschillend benaderd, maar deze film laat er geen onduidelijkheid over bestaan: Custer is hier een indianenhatende generaal met weinig verstand van oorlogsvoering tegen indianen, zo makkelijk laat hij zich hier in de val lopen.

Daarbij moet ik wel zeggen dat de aandacht van de film is gericht op de vriendschap tussen indiaan, paard en blanke en dat er eigenijk helemaal geen oprechte ruimte wordt gemaakt voor de slag bij de Little Big Horn. Die slag is slechts een marginale opmaat naar het voorspelbare, maar aardige einde.

Vanmiddag heb ik door toedoen van een sympathieke mede MM user (die zijn hier nooit ver weg )na vele jaren nog eens van deze film kunnen genieten.

Er waren mij nog wel fragmenten bijgebleven, maar ik denk dat ik de film ergens in de jaren '60 gezien moet hebben, niet zo verwonderlijk dat er stukken "ontbraken"in mijn geheugen.

Met de instelling Disney, en de recensie van Barfly als uitgangspunt, kom ik tot ongeveer dezelfde slotsom als laatstgenoemde.

Alleen verraste het mij dat de slag bij Little Bighorn toch nog vrij uitvoerig in beeld kwam, en ook m.i. realistischer dan vaak in westerns weergegeven werd.

Ook met meer geweld dan ik van Disney verwacht had.

De aanloop tot het gevecht klopte ook nog in details, zoals Custer die vlak voor het gevecht zijn beroemde lange haar liet kortwieken, het achterlaten van de sabels van de soldaten, om minder geluid te maken bij de geplande "verrassingsaanval ", en het negeren van de observaties van de verkenners.

Ook Custer's outfit klopte helemaal.

Geweldig goede keuze ook om de rol van onsympathiekeling Custer te laten spelen door Britt Lomond. Die deed dat uitstekend.

In de Disney serie Zorro zette hij een dergelijke rol eveneens onovertroffen neer (Capitano Monastario)

Het hoofdpersonage, het paard "Tonka" , dat in werkelijkheid 'Comanche' heette, is historisch, en was inderdaad de enige overlevende van de slag.

Ook de erkenning als " oorlogsheld " , en de toegekende privileges zijn historisch correct.

De paarden, want ik telde er minstens vier verschillende, die de rol van Tonka / Comanche speelden, "acteerden"prima.

Jammer dat het prachtige dier, dat tijdens het eerste gedeelte van de film te zien is, vanaf de scènes in het fort vervangen werd door een heel wat minder fraai exemplaar.

Ik wil de benaming "klepper " nog net niet gebruiken

Pas vanaf kort voor de aftiteling van de film zien we het originele paard weer terug.

Dat heb ik dan weer...de hoefijzers, waarmee Tonka beslagen was, ook toen hij nog zgn. "wild" was, stoorden mij een beetje.

Die waren net even te duidelijk te zien.

Over de overige acteurs kan ik kort zijn, allemaal overtuigend in hun rollen.

Onbegrijpelijk dat deze film niet gewoon door Disney hier op de markt werd gebracht.

Van mij mag het alsnog gebeuren.

N.B.

Wie "Spirit, Stallion of the Cimarron" gezien heeft, zal enige overeenkomsten met dit verhaal ontdekken.

Het was niet zo dat Custer weinig verstand van oorlog voeren had, de man was zo verblind van haat en daarnaast zo ijdel dat hij dacht dat hij het 'indianenprobleem' voor eens en altijd op kon lossen en ook nog eens last had van overmoed, dat hij daardoor niet meer reëel kon nadenken.

Ik beweer niet dat de echte Custer een slechte oorlogsvoerder was, maar hoe hij m.i. in de film wordt neergezet.

Een van de betere Disney films, hoewel Sal Mineo als indiaan mij geen moment kan overtuigen, evenals al die andere geschminkte blanken.

Ik denk dat het beeld van Custer in deze film wel redelijk klopt. Hoewel ik niet vindt dat hij wordt neergezet als iemand die geen verstand van oorlogsvoeren heeft. De reden waarom hij een dag eerder aanviel dan was afgesproken heeft duidelijk met zijn ijdelheid en narcisme te maken, omdat hij met de eer wilde strijken. En voor zover ik weet is dit behoorlijk historisch.