Comandante (2003)

Hele aardige documentaire met een openhartige Fidel Castro. Hij vertelt over zijn persoonlijk leven maar ook over politieke kwesties uit het verleden en hoe hij daarbij betrokken was. Jammer genoeg ontbreekt het aan echt scherpe, kritische vragen. De documentaire geeft daarom een vrij eenzijdig beeld van de situatie in Cuba, het land wordt afgeschilderd als een paradijs. Desalniettemin is het interessant om te zien hoe een openhartige Castro volledig achter het land staat dat hij zo heeft opgebouwd.

Jammer dat Oliver Stone geen enkele fatsoenlijke cameraman heeft kunnen inhuren. Vrijwel alles is uit de losse hand gefilmd en daar komt de tolk die je constant hard op de achtergrond hoort bij. Hierdoor is de documentaire vrij chaotisch.

3,5*

Lelijk-filmerij met El Comandante (in z'n Nike-schoenen!) in de spotlights. Of is het toch Oliver Stone zelve die dat graag wil zijn, afgaande van zijn vele pogingen ook in beeld te komen? Of juist de vrouwelijke tolk die we anderhalf uur lang zeeeeeeeeeeeeer irritant op de achtergrond horen kakelen, waar op een gegeven moment ook nog aandacht aan wordt geschonken?

Gelukkig is Castro behoorlijk openhartig, vriendelijk en grappig, waardoor de interessante informatie-voorziening op volle toeren draait. Eenzijdig, prima toch. Zo vaak horen en zien we de door Amerikaanse media-maffia nu ook weer niet over de zienswijze van Castro. Niet dat dat alles goedspreekt natuurlijk...

Interessant kijkje in de Cubaanse keuken, waar alles wordt voorgeschoteld zoals de chef de cuisine wil. Hij is de regisseur, niet Stone.

Een dag op stap met Fidel Castro. Een goed openhartig en direct gesprek met de "dictator". Stone is niet altijd even kritisch genoeg (probeert het wel te zijn) en heb het gevoel dat Castro af en toe wat sociaal wenselijke antwoorden gaf. Wel een leuke interactie tussen de twee. Stukje over de misslecrisis was buitengewoon interessant. Cameravoering kon ik me niet aan storen. 3,5*

Meer een uniek historisch document dan een esthetisch pareltje. Het is niet meer of minder dan Oliver Stone die in interviews met Fidel Castro probeert om vat te krijgen op zijn persoon, zijn ideologische grondslagen, zijn levensfilosofieën en zijn inzichten over grote geopolitieke omwentelingen. Destijds werd het Stone verweten dat hij de dictator in een te positief daglicht zou portretteren, maar het past in de opzet van de documentaire: een tegengeluid op hoe westerse media deze iconische figuur hebben verguisd en gedemoniseerd. Het subjectieve van de documentaire is nu juist wat het voor mij intrigerend maakt. Castro komt m.i. met terechte punten over hoe de machtspolitiek tussen USSR en Amerika een negatieve invloed had op landen die zich los begonnen te maken van voormalige (post-) koloniale onderdrukking.

Een weekje lang zoveel mogelijk documentaires kijken afgetrapt met deze Oliver Stone over Fidel Castro. En ja, dan verwacht je toch wel wat aangezien het Oliver Stone betreft, de vraag is dan wel meteen waarom een docu over Castro? Uiteraard is het een hele bekende naam in de wereldpolitiek, de naam staat gelijk aan revolutie, en er is natuurlijk veel gebeurd in de jaren '60 tussen Amerika, Cuba en Rusland. Maar is die Castro nu echt zo interessant?

En laat ik dan ook maar meteen negatief en kritisch openen, want de gebruikelijke Stone aanpak qua drukke montage en schokkerige camera is meteen al een zwakte bod. Dat Stone dit gebruikt in zijn films is tot daaraantoe want dit kan van meerwaarde zijn, maar ik vind het totaal niet op zijn plaats tijdens een documentaire waar in de verteller, de geïnterviewde, interessant moet zijn en zijn verhaal moet doen. En dan leidt die gebruikelijke Stone-stijl erg af en voelt ongepast aan. Dan is er nog dat constante gekakel van die vertaalster, dat je drie mensen praktisch door elkaar hebt te kakelen in vorm van Castro, Stone en de translator wat ongelooflijk druk is, iets dat voor mij ook niet helemaal werkte en plus-plus is met de montage. Dan zou je kunnen zeggen dat de familiaire aanpak van Stone tegenover Castro een pluspunt is, maar daar krijg ik zo nu en dan ook de kriebels van zo dicht opgepakt in die auto terwijl Stone de persoonlijke spullen van Castro zit te bepotelen terwijl hij als een debiel zit te lachen. Het oogt te klef, net als dat gesprek na het eten waar de hele familie verveeld bij blijft zitten, of beter gezegd aan tafel hangt.

Toch heeft het geheel ook goede punten zoals de uitleg van Castro over de Cubaanse betrokkenheid binnen de Cuba-crisis. Zou het allemaal kloppen? Mwoah....martelt een Cubaan geen tegenstanders omdat dit niet in zijn 'morele denkwereld' past? Droom verder oude man, dat gebeurt overal, zelfs in het paradijs. Buiten dat wordt er toch wel een apart beeld van de man geschapen als praatgraag, vriendelijk, het volk dat volkomen idolaat is van de man, maar tevens een workaholic en familieman is. Goede punten zijn er absoluut, maar mij vang je er niet mij, de man als persoonlijkheid zegt mij verder weinig of niets en de wijze waarop Stone klef aan zijn lippen hangt werkt in dit geval niet mee aangezien hij graag controversieel is en altijd tegen de stroom in wil roeien waarop bij mij dan de vraag na afloop heerst of Castro nu echt zo bijzonder is of Stone de boel weer wil opschudden. Een drie voor de moeite.