Het Zuiden (2004)

Ben net een uurtje thuis, omdat Het Zuiden een kwartiertje uitliep, waar het was het wachten zeker wel waard (vooral omdat ik schuin voor Akinshina zat, die straks wel zal denken: wie was die jongen toch, die steeds achterom keek... ).

Ook erg leuk was, dat vanavond (de première) erg veel 'belangrijke' mensen van de film aanwezig waren. Koolhoven was er natuurlijk zelf, Monic Hendrickx, Oksana Akinshina dus en ik meen in een flits Frank Lammers gezien te hebben, maar dat kan ik mis hebben. Van de mensen die de bijrollen in de film vertolkten, waren er ook nog een stel en last but not least : de editor van Het Zuiden.

Ik had nog nooit zo'n première meegemaakt, dus dat was op zich al erg leuk en dan was het een nog grotere meevaller dat de film zelf ook nog eens erg goed was (wat ik ook wel verwacht, maar vooral gehoopt had).

Dat de regisseur met de regels van het dogme manifest aan het spelen is geweest is te zien, vooral aan het camerawerk dat bijvoorbeeld mee rent met een personage (in dit geval was dit Akinshina), wat dus een erg schokkerig effect oplevert. Ook de openingsscène vond ik erg sterk, waar Hendrickx van dichtbij op haar rug gefilmd wordt, terwijl ze door haar huis heenloopt. Zo zaten er nog meer van zulke scènes in de er voor zorgden dat het leek alsof je bijna zelf in het verhaal zat (en nee, dit kwam niet door het mega-scherm ).

De cast vond ik grotendeels erg sterk. Wellicht valt Lammers z'n stunteligheid (wat eigenlijk ook weer z'n charme is) een beetje buiten de boot, maar dit wordt ruimschoots goed gemaakt door Akinshina, maar vooral door Hendrickx.

Op de fiets terug naar huis, dacht ik over deze film na en toen schoot me een vergelijking met What's Eating Gilbert Grape in gedachten. Die film laat zien, net als in Het Zuiden, dat je met een vrij eenvoudig en een tikkeltje bizar verhaal, erg veel over kan brengen.

Weer een erg interessante Koolhoven dus,maar het is Akinshina die nog steeds door mijn hoofd blijft spoken, want wat is die beeldschoon...

4* voor de film; 6* voor Akinshina...

Mooi gemaakt, goed geacteerd. Vooral het begin vond ik verbazend (want ik was wat sceptisch) sterk. Erg leuk de toenadering tussen Hendricx en Lammers.

Martje gaat zich steeds vreemder gedragen, en ik bleef er wat dat betreft niet bij. Op ongeveer de helft van de film bereikte ik het punt dat ik de band met de hoofdpersoon verloor, kon me niet langer identificeren. Begreep uit de rest van de film ook niet waarom ze zo deed. Het werd me allemaal iets te belachelijk, zat op een gegeven moment vooral op het einde te wachten.

Van dat meisje van Lilya 4-ever ergerde ik me soms aan de delen dat ze Nederlands sprak. Te erg uit het hoofd geleerd, zonder emotie gebracht, en hier en daar vreemd welke volzinnen er uit de mond kwamen van iemand die verder gebrekkig Nederlands schijnt te spreken.

Wel leuk om te zien dat delen van de film een paar honderd meter van m'n ouderlijk huis gefilmd zijn

Ik hou het op 3 sterren. Weer een interessante film van Koolhoven, maar weer niet zo aan mij besteed.

Het Zuiden is een rauwe, ongepolijste film.

Van de films die Koolhoven tot nu toe maakte komt de film het dichtst in de buurt van zijn van zijn debuut, het voor tv gemaakte Duister Licht. Een stijl die doet denken aan die van de Belgische regisseurbroers Dardenne.

Eigenlijk kent Het Zuiden drie 'hoofdrollen': Eerste hoofdrol: een fenomenale Monic Hendricx. Tweede hoofdrol: de camera. Derde hoofdrol: de sterke montage van Job ter Burg waardoor alles in een keer lijkt opgenomen.

Monic Hendricx speelt misschien wel de beste rol uit haar carrière tot nu toe.

Zij speelt Martje, een vrouw die een wasserij runt waar voornamelijk allochtone vrouwen werken. Dit doet zij met volle overgave en ze heeft een sterke band met haar personeel.

Wanneer er een nieuwe chauffeur komt zet dit haar leven van de ene op de andere dag volledig op zijn kop. Vanaf dan lopen werkelijkheid en fantasie in haar leven door elkaar heen. De camera zit haar dicht op de huid. Hierdoor wordt de emotionele betrokkenheid van de kijker versterkt.

Oksana Akinshina, Lilja in Lilja 4-ever, past goed in deze film waarin ze een Russische tienermoeder speelt die gebrekkig Nederlands spreekt. Wederom toont zij haar klasse.

En dan te bedenken dat ze nog maar 16 jaar is.

Door de rauwe stijl, de camera die de personages op de huid zit, en de goede acteerprestaties, lijkt het soms alsof je naar een documentaire kijkt.

Heel knap hoe de wasserette van alle kanten in beeld wordt gebracht. Je hebt helemaal het idee dat het een bestaande wasserette is, en dat de vrouwen er echt werken.

Naarmate de film verder naar het einde vordert, wordt er meer van het inlevingsvermogen van de kijker gevergd. Want op het moment dat de fantasie in het leven van Martje de overhand begint te krijgen, wordt de emotionele betrokkenheid op de proef gesteld.

Uit de reacties van het IFFR publiek viel op te maken dat niet iedereen zich tot het einde van de film kan inleven in hoofdpersonage Martje.

Het Zuiden is een sterk psychologisch drama. Martin Koolhoven toont zich opnieuw een eigenzinnig filmer die het experiment niet schuwt. De film verdient het een succes te worden in de filmhuizen.

Monic Hendrickx kan in september hoogstwaarschijnlijk een Gouden Kalf in ontvangst nemen. Er valt werkelijk waar niets op haar spel aan te merken.

Waar de vorige films van Koolhoven vaak strak gestileerd waren, heeft Het Zuiden een meer documentaireachtige look. Dat Martje door haar eigen waanideeën gaandeweg de film steeds meer de greep op de werkelijkheid en op zichzelf verliest, komt niet alleen tot uiting in het goede spel van Hendrickx, maar ook in het camerawerk van Menno Westendorp. Waar hij in de eerste minuten vaak dicht op de huid van Martje zit, neemt hij gaandeweg meer afstand. De beelden van Martje met een krijsende baby op haar arm in de donkere wasserij zijn beangstigend en onderstrepen de gesloten wereld en waangedachten van Martje. De onderhuidse spanning is voelbaar en doet subtiel zijn intrede.

Het Zuiden is een krachtig drama, dat spreekt met zowel beeld als woord. Monic Hendrickx schittert in de rol van Martje en Koolhovens regie is wederom van hoog niveau.

Complete recensie en DVD-bespreking klik hier.

Het komt niet vaak voor dat het script overduidelijk de zwakke schakel in de film is. Wat een onwaarschijnlijk flutverhaal, dat bovendien ook nog eens allemaal erg geforceerd overkomt. Monic acteert zoals zo vaak weer uitstekend in deze film, maar met dit script is het erg ondankbaar werk waar niet tegenop te acteren valt. De grootste onwaarschijnlijkheid, van de vele, en ook meest storende is dat een sterke man als Lou niet weet uit te breken. Een dun deurtje dat ook nog naar buiten open gaat terwijl er een mooie houten bank als stormram aanwezig is.
Echt jammer allemaal. Op papier zag het er alles zo goed uit. Leuke acteurs, goede regisseur. De sfeer was goed, het zag er allemaal mooi belicht uit enz enz. Het scenario was ook nog eens van Mieke de Jong. En dat is toch ook niet de eerste de beste. Onbegrijpelijk hoe het dan toch zo mis kon gaan.

Martje is de bazin van een wasserij. Het klikt meteen tussen haar en de nieuwe chauffeur Loe die ze hebben ingehuurd. Alles lijkt goed te gaan totdat Loe schrikt van het feit dat Martje een borst mist. Hij stormt het kantoor uit en Martje barst in huilen uit. De werknemers trekken de verkeerde conclusie en sluiten Loe op in het stookhok.

Monic Hendrickx speelt een prima hoofdrol als Martje. Frank Lammers speelde ook goed als Loe, alleen zat die voornamelijk in het stookhok. Oksana Akinshina (Lilja 4-ever) spreekt hier een beetje Nederlands in de rol van de illegale Russische tiener.

Martje weet niet bepaald wat ze wil. Ze schaamt zich voor het feit dat ze een borst mist en vind het erg jammer dat ze geen kind heeft. Ze heeft gevoelens voor Loe, maar omdat ze zich schaamt is ze boos op hem. Als de anderen Loe opsluiten begint Martje psychopathische trekjes te vertonen. Ze houdt Loe lekker waar hij zit een steelt de baby van een Russische migrant. Als ze hem dan eindelijk vrij wil laten is Loe inmiddels dood, maar Martje wil dat niet toegeven en blijft volhouden dat ze samen met Loe naar het Zuiden gaat.

Koolhoven heeft bij Het Zuiden gekozen voor een meer documentaire-achtige stijl in plaats van zijn gebruikelijke stilering. Bij de editing viel het op dat er vaak cuts waren midden in een shot, wat het documentaire-effects versterkte. Tijdens de productie wilde Koolhoven de film maken volgens de regels van Dogme 95, maar zag hier uiteindelijk toch vanaf omdat hij het te beperkend vond. Vind het overigens ook totaal niet bij hem passen, een van de regels is namelijk het verbod op genrefilms en het verbod voor het gebruiken van een soundtrack. Paul M. van Brugge voorziet de film van sfeervolle muziek.

Van alle films die ik van Koolhoven gezien heb is deze film toch het minst zijn stijl (al moet ik Het Schnitzelparadijs, Knetter, 'n Beetje Verliefd nog zien en die films lijken mij ook veel te luchtig voor zijn doen) . Komt waarschijnlijk mede omdat hij het scenario niet zelf heeft geschreven.

Het Zuiden is een sterk drama, dat af en toe ook wat weg heeft van een psychologische thriller.