Nema-ye Nazdik (1990)

Mijn eerste kennismaking met het werk van Kiarostami, en die is uiterst aangenaam verlopen, want close-up is een mooi stukje cinema.

Het is een mix van realiteit en fictie en toont ons een portret van een man, genaamd Sabzian, die veroordeeld werd, omdat hij zich uitgaf voor een belangrijke Iraanse cineast. Je kunt je ergere misdaden voorstellen om voor opgepakt te worden zou je zeggen. Dat lijkt Kiarostami ook te denken. Hij probeert dit verhaal terug te vertellen en het vanuit zoveel mogelijk verschillende invalshoeken te laten zien. Het is bijna niet te zien wat nu echt is, en wat niet. Dat geeft close-up gelijk al iets heel fascinerends.

Kiarostami probeert de kijker een beeld te schetsen van het hoe en waarom van de misdaad, die eigenlijk nooit een misdaad zou zijn geweest als de Iraanse regering hier niet zo streng in was geweest. Daarnaast werkt het gebeuren ook erg goed, omdat Sabzian een charismatische persoonlijkheid is. Vooral de scène, waarbij hij aan een vrouw verteld dat hij een beroemde cineast is, laat dat erg goed zien. Ook de mate waarop zij onder de indruk is, toont al aan hoe invloedrijk bekende mensen daar blijkbaar zijn. Heel interessant om te volgen en heel goed geacteerd door Sabzian.

Close-up is een uniek stukje cinema, dat ons een interessante inkijk geeft in de Iraanse cultuur. Hij veroordeeld het gedrag van de hoofdrolspeler niet, maar toont juist zijn sympathie. De manier waarop alles gefilmd is, is dynamisch en losjes en past erg goed bij het realiteitsgedeelte dat close-up wil uitstralen. Dat er bijna niet te zien is wat fictie is en wat niet, maakt dit werkje uiteindelijk alleen maar sterker. Ik ga zeker nog meer van Kiarostami zien, dat is wel zeker.

4,0*

Oké, maar eens beginnen met het oeuvre van Abbas Kiarostami. 'Nema-ye Nazdik' is de 1e film die ik zie van de beste man. Vond 't best mooi. Ik verbaasde me er vooral over hoe Kiarostami het in hemelsnaam voor elkaar krijgt om van een blikje dat van de weg afrolt zo'n mooie scene te maken. Bijzonder.

Het idee is natuurlijk heel interessant. Iemand die zich voordoet als regisseur en daar niet mee wegkomt. Nou ja, uiteindelijk wel. Maar is het nou gespeeld, of is dit de realiteit? Dit zorgt toch voor een redelijk bijzondere lading. Wel één die me nog niet van m'n stoel wist te blazen. Het einde is wel mooi.

Een verrassend moeizame zit, voor een film waar ik op de een of andere manier toch heel andere verwachtingen bij had. Kiarostami vertelt over een fraudeur die zich uitgeeft voor een bekende regisseur, gepakt wordt en berecht, en vervolgens toch een behoorlijk acteertalent blijkt te hebben. Het is schijnbaar een daadwerkelijk feitelijk gebeurd verhaal en een groot deel van de film is in een soort van documentairestijl gefilmd. En wat dan ook wel weer een leuk gegeven is, is dat de werkelijke hoofdrolspelers in de affaire niet alleen zelf in de film voorkomen als documentaire-onderwerp, maar dat zij ook eerdere gebeurtenissen naspelen voor de film. Dat geeft natuurlijk een mengsel van allerlei lagen feit, fictie en metafictie, maar dat klinkt helaas interessanter dan het daadwerkelijk was. Het is vrij traag, met voornamelijk heel veel gesprekken over de situatie die niet al te boeiend waren. Zeker het deel in de rechtbank sleepte ontzettend. Het kwam op mij vooral over als een wat academisch experiment over vorm, waarheid en film op metaniveau, en niet één die mij echt wist te boeien. Geen geweldige eerste kennismaking met Kiarostami voor mij.

Njah.

Naderhand even de reviews gelezen en daar wordt toch wel érg gewichtig gedaan over vorm en inhoud, het verweven van realiteit en fictie. Maar uiteindelijk is het toch gewoon een docu van de rechtzaak en een paar nagespeelde scenes die de daden zelf wat vorm moeten geven. Of hoe je van een mug een olifant kan maken.

Vraag me zelfs af of Kiarostami niet gewoon wat extra beeldmateriaal nodig had, omdat de rechtbankscenes an sich wel érg droog zijn en niet meteen voldoende om een hele docu op te bouwen. Niet dat het heel veel uitmaakt, want ook de geacteerde scenes zijn best traag en doorsnee.

Het verhaal zelf is wel interessant, maar zo heel veel wordt er verder niet mee gedaan. En uiteindelijk ook weer niet zo interessant dat je er een docu van 100 minuten mee kan vullen. Gelukkig eindigt de film nog wel aardig, maar vond het verder maar een erg flauwe bedoening.

Oh, en dat blikje dat iedereen zo geniaal vindt...

1.5*