Die Unberührbare (2000)

Ik vond dit een prachtige film. De film portretteert de ooit vooraanstaande links-intellectuele schrijfster Hannah Flanders. De naam Hannah Flanders is fictief, maar haar personage is gebaseerd op de werkelijk bestaande Gisela Elsner, de moeder van regisseur Röhler.

En Röhler heeft het verhaal van zijn moeder naar mijn smaak fantastisch verfilmd. In schitterende zwart-wit beelden volgt de film de troosteloze gang van een gedesillusioneerde vrouw in een wereld waaraan zij zich maar niet kan aanpassen. Ik vond het een bitter, maar ontroerend portret.

Loodzware film over een vrouw van middelbare leeftijd die alle perspectieven in het leven verloren heeft. Als schrijfster wordt ze niet meer gelezen en uitgegeven. Ze is verslaafd aan pillen en sigaretten, relaties zijn stukgelopen, de mannen die ze gekend heeft zijn er nog slechter aan toe dan zijzelf. Met haar kinderen heeft ze nauwelijks nog contact. En dan valt de Muur, en daarmee stort ook haar wereld in. Want ze gelooft heilig in het communisme en in Oost-Duitsland, ook al woont ze in het westen.

Als de film begint staat ze op punt zelfmoord te plegen. Dat gaat dan net niet door, maar daarna krijgen we alle ellende die Hanna overkomt breed uitgemeten. Ook al hebben mensen met haar te doen en wordt ze hier en daar geholpen, er is nergens een veilige haven voor haar. Kijker, ga er maar aan staan. Een film waar je stevig voor in je schoenen moet staan. Er wordt ongelooflijk veel geslikt, gerookt en gezopen, en niet alleen door Hanna. Die neiging krijg je zelf ook, want Oskar Roehler laat je niet ontsnappen en biedt geen enkel lichtpuntje. En natuurlijk is de hele film ook nog eens in zwart wit opgenomen.

Hannelore Elsler, die Hanna gestalte geeft, speelt een fantastische rol. Je moet dat maar kunnen. Een actrice moet hier alles voor uit de kast halen. Zo’n personage gaat niet in je koude kleren zitten. Dat is topsport. Vol mededogen kijk je naar dat geteisterde gezicht, dat eens mooi geweest moet zijn. Je ziet hoe ze zich vastklampt aan iedere strohalm. Je ziet dat klootzakken van mannen toch nog van haar proberen te profiteren. Ze sjouwt half Duitsland door om tenminste een slaapplaats en wat menselijke warmte te vinden. Hanna is de regie over haar leven allang kwijt. Hanna is drijfhout geworden. Maar Hanna is nergens zielig. Ze heeft stijl. Tot het laatst.

Oskar Roehler heeft met Die Unberührbare het levensverhaal van zijn moeder verfilmd. Nauwgezet, zonder opsmuk en zonder het mooier te maken dan het was. Misschien geen liefdevolle hommage. maar wel een oprechte en integere film. Een film die door je ziel snijdt.