Sawt Hind Rajab (2025)

Tja, wat kan je hierover zeggen? Wat een ongelooflijke mokerslag in het gezicht. De balans tussen enerzijds de gedramatiseerde elementen en de uit de realiteit geplukte beelden en audiofragmenten vond ik heel sterk en, bij gebrek aan een beter woord, 'smaakvol' gedaan. Allee, dat voelde niet sensationeel aan, integendeel. Het brengt de stem van heel Gaza op deze manier héél individueel en concreet, maar daardoor net super invoelbaar, binnen. Ik denk dat we natuurlijk allemaal aangedaan zijn door wat er daar gaande is, maar we worden zo doodgegooid met beelden, video's en nieuws op social media, dat er op den duur een zekere afstandelijkheid of apathie ontstaat. Deze film doorbreekt die muur, ongelooflijk hard en pijnlijk, maar daardoor essentieel kijkvoer eigenlijk.

Nu, buiten die hele laag, vind ik het ook gewoonweg een erg sterk gemaakte film, technisch en visueel. Het is niet per se waarvoor je de film kijkt, maar er zitten hele mooie shots en beelden in, en het geheel is met veel filmisch vertrouwen gemaakt. De vloeiende overgang tussen de acteurs (die echt fenomenaal spelen) en de beelden van de echte personen vond ik ook heel interessant toegepast, net hetzelfde geldt voor de audiofragmenten die erin geweven worden. En de stem van Hind doorheen de hele film is niets gefabriceerd aan; dat is gewoon continu de werkelijke stem van dat arme kind. Heel schrijnend. Wat de film ook heel sterk doet, is de situatie in zo'n noodcentrum genuanceerd en langs alle kanten belichten. Tuurlijk sta je aan de kant van Omar en Rana die er gepassioneerd vaart achter willen zetten, maar het 'personage' van de baas vond ik misschien nog wel de interessantste figuur. Hoe hij met alle politieke instanties en bureaucratische organisaties en regeltjes rekening moet houden - en door zijn passieve houding eigenlijk initieel een beetje de typische ''corporate asshole'' is, maar eigenlijk minstens even veel geeft, maar in zijn positie gewoon meer 'het spel' moet meespelen. Sterk.

Ik ben vorige week een hele dag naar Film Fest Gent gegaan en dit was mijn eerste film van de dag. Foute keuze achteraf, want mijn dag was er wel aan hierna, amai. Komt hard binnen, maar het is er toch (of juist daardoor) wel eentje die je gezien moet hebben.

Dikke 4*.

Belangrijk onderwerp maar dat maakt niet direct een goede film. De docustijl is wel passend en past in het rijtje van films als United 93 en September 5. Alleen wisten die films ook veel minder dramatisch te blijven en daarmee veel sterker.

De eerste vijf minuten zijn goed en indringend, vooral als je de geweerschoten hoort tijdens het gesprek en dan stilte. Maar dan komt de dramatiek om de hoek. Malhees als Omar zat sowieso al snel in mijn irritatiezone. Zijn uitstraling beviel me niet maar zijn acteren was ook erg vlak en als hij dan gaat schreeuwen (en dat doet hij vaak) dan overschreeuwt hij zichzelf vooral en is eerder irritant dan indringend. Maar ik vond zijn gedrag ook totaal ongeloofwaardig, met dat willen roken als het niet mag als kleinste bezwaar nog maar vooral hoe hij rond zijn supervisor hangt en mobieltjes afpakt. Dat die niet op staande voet ontslagen is? (Oké, een kleine slag om de arm, misschien gebeurde dit echt maar ik geloofde het niet en het matte acteerwerk droeg daar wel aan bij). Collega Rana is dan al beter maar langzaamaan komen de tranen steeds dikker over de wangen vallen en wordt het wel erg melodramatisch. De beste rol is voor de man die alle moeten coördineren die wel rustig en professioneel blijft (en dat zit vooral in het acteerwerk). De thematiek over samenwerken met de vijand en soms moeilijke keuzes maken kwam bij hem duizendmaal beter over. De laatste vijf minuten met emo-tv zegt ook wel wat over de film, een stilte nadat het gesprek uiteindelijk stil was gevallen was veel indrukwekkender geweest.

De film kijkt dan nog wel weg. Als er gesproken wordt dan probeert de regisseur altijd wel iets te laten gebeuren in beeld en er wordr aardig gespeeld met kadrering en spiegelende ramen om maar steeds de juiste mensen in beeld te zetten. Ook waarin soms de helft van het beeld zwart is (door een juiste hoek te kiezen) paste vaak bij een gesprek tussen zo'n medewerker en het onzichtbare meisje. Prima allemaal, maar het punt van de film is na 10 minuten wel duidelijk en de volgende 80 minuten zijn een variatie daarop. Maar wel steeds saaie variaties. Pas aan het eind met de ambulance wordt het ineens weer boeiend en krijgen we iets nieuws te zien. 2,0*.

Een half jaar na Amir Zaza’s (superieure) korte film Close Your Eyes Hind verscheen deze reconstructie van de tragische dood van de vijfjarige Palestijnse Hind Rajab en haar familie. Ben Hania gebruikt authentieke opnames van Hinds telefoongesprekken met hulpverleners van de Palestijnse Halve Rode Maan om het verloop van de gebeurtenissen te vertellen vanuit het perspectief van die hulpverleners. Omar [Motaz Malhees] is de emotionele (lees: onprofessionele) telefonist die moord en brand schreeuwt omdat de hulp niet snel genoeg op gang komt; Rana [Saja Kilani] de teamleider die haar moederlijke gevoelens steeds moeilijker kan verbergen; Mahdi [Amer Hlehel] de pragmatist die duidelijkmaakt waarom die hulpverlening zo langzaam op gang komt; Rana [Saja Kilani] een soort mental coach die meer tijd kwijt is aan haar collega’s dan aan Hind. Dramatisering met de oorspronkelijke personages is te gekunsteld om te overtuigen en verlegt de aandacht van de ware slachtoffers (Hind, haar familie en het ambulancepersoneel) naar mensen die machteloos aan de zijkant staan.

Dit is geen film die je kunt of moet beoordelen alsof het een reguliere speelfilm of documentaire is. De lage beoordelingen die hier worden gegeven, doen geen recht aan wat deze film probeert te zijn. The Voice of Hind Rajab is geen oefening in filmische perfectie, maar een pamflet: een aanklacht tegen onrecht, onmacht en de totale hulpeloosheid van gewone mensen die vastzitten in een fundamenteel onrechtvaardige situatie.

Het gaat hier over een werkelijkheid waarin soldaten — lees: een staat — menen dat het geoorloofd is om zonder enig aantoonbaar bewijs een auto met gewone burgers onder vuur te nemen, waaronder een onschuldig vijfjarig meisje, met als gevolg dat niemand het overleeft. Dat is de context. Wie die context negeert en zich vervolgens stoort aan vorm, toon of “emotionele betrokkenheid”, mist de kern volledig.

Om dan, zoals in een van de reacties hieronder, de emoties van Omar als “onprofessioneel” te bestempelen, getuigt van een schrijnende afstand tot de rauwe werkelijkheid. Als je dag in, dag uit geconfronteerd wordt met dood, wanhoop en menselijk leed, verliest het begrip professionaliteit zijn abstracte betekenis. Emotie is hier geen zwakte, maar een logisch en menselijk antwoord.

Deze film vraagt geen afstandelijke beoordeling, maar morele confrontatie. De film overstijgt de lokale situatie in Gaza. Het is vooral ook een aanklacht tegen elke oorlog waarin het internationaal humanitair recht geschonden wordt...

Hind Rajab als de Anne Frank van onze tijd. Kaouther Ben Hania zet hoog in met deze docufilm. De vergelijking is provocatief en tamelijk absurd. Het wezenlijke verschil is dat Anne Frank zich bewust was van een onzichtbare, meekijkende lezer en dat ze haar dagboeken wel degelijk bedoeld had voor naoorlogse publicatie. Dit kan je over de opgenomen smeekbedes van het Palestijnse meisje toch moeilijk zeggen. In weerwil van haar weerwoord op de kritiek over emotionele uitbuiting draagt de filmmaker de volle verantwoording voor het integer omgaan met de doodsangsten van Hind Rajab.

Ach, misschien ben ik wel een leek op het gebied van crisissituaties of inmiddels zo verdooft dat ik mij geen voorstelling kan maken van de rauwe werkelijkheid. De gedramatiseerde enscenering doet er in elk geval alles aan om de aandacht van het echte menselijke drama af te leiden. De grootste stoorzender hierin was wel de onprofessionele Omar. De gedragingen van de personages zijn verder zo overdreven, gekunsteld en manipulatief. Ze schreeuwen, huilen, vallen flauw en vernielen apparatuur. In plaats van een realistisch beeld te scheppen lijken ze meer op karikaturen die bedoeld zijn om specifieke emoties op te roepen. Het einde voelde ook zo geforceerd aan...

De stem van Hind Rajab is exploitatie verpakt in melodramatische soap.

1 ster.

Schreeuw van de machtelozen

Het is een knappe verdienste dat regisseuse Kaouther Ben Hania in 'The Voice of Hind Rajab' (2025) het onbeschrijfelijke leed van het gestorven meisje weet te vertalen naar een publieksfilm. Respectvol en afgewogen, maar vooral ook zonder daarmee de complexiteit van de materie uit het oog te verliezen. Via de hulpverleners van de telefoondienst dringt die ene gruwelijke vraag zich aan de kijker op: weegt het leven van één meisje op tegen de mogelijkheid dat ambulancepersoneel zelf vermoord kan worden? Hoe kan iemand het moreel juiste doen in de bureaucratische nachtmerrie die Israël doelbewust heeft gecreëerd om de mensenrechten van Palestijnen te schenden!? Iedere Palestijnse hulpverlener is even machteloos. De telefoonmedewerker die steeds bozer wordt als er geen ambulance naar het slachtoffer rijdt. Zijn leidinggevende die een klik heeft met het meisje, maar verder niks anders kan bieden dan valse hoop. De rationele planner die simpelweg geen opties voorhanden heeft. Zelfs de psychologische begeleidster heeft geen antwoorden meer om hulpverleners en slachtoffers door dit gruwelijke onrecht heen te slepen. Hind Rajab zal eenzaam sterven. Zonder reden. Zonder hoop.