Seven Veils (2023)

Jeanine (Amanda Seyfried) neemt het op zich om de heropvoering van de opera Salomé te regisseren. Het is een eerbetoon aan haar overleden mentor die met de opera furore maakte. Jeanine heeft zich uit het operawereldje teruggetrokken en houdt zich bezig met het regisseren van kleinere theaterstukken. Haar terugkeer in de wereld van de opera brengt vervelende herinneringen boven en roept onverwerkte trauma’s op.

Ik heb niets met opera. Waarom waag ik me dan aan een film die een opera als thema heeft? In de eerste plaats vanwege de regisseur en schrijver van Seven Veils. De films van Atom Egoyan stellen zelden teleur. Met films als Exotica (1994) en The Sweet Hereafter (1997) had hij mij in zijn greep. Atom Egoyan is een regisseur wiens films ik graag zie. Ik vind zijn films fascinerend. Zijn films zetten aan tot nadenken. Veel scènes uit zijn films keren nog regelmatig in mijn herinnering terug. De tweede reden om Seven Veils te bekijken is gelegen in Amanda Seyfried. Sinds haar verschijning in Chloe (2009) sla ik zelden een film over waarin zij een rol heeft. De films waarin zij een rol heeft zijn niet altijd geweldig maar Seyfried maakt ook een mindere film prima verteerbaar. Goeie actrice.

Seven Veils is geen grootse film. Van heugelijke herinneringen zal ik geen last hebben. Ondanks de middelmatigheid van de film is de hand van Egoyan goed herkenbaar. Het verhaal verloopt langzaam en fragmentarisch en heeft een zwaarmoedige ondertoon. Ook de gebruikmaking van beelden dicht op de huid die worden afgewisseld met beelden van veraf is kemerkend. Intimiteit en beklemming worden afgewisseld met bevrijdende ruimtelijkheid en afstandelijkheid. Opvallend is ook de positionering van de personages die zich vaak aan de rand van het beeldkader bevinden. Het is prettig om de filmische stijl te herkennen.

Een film is meer dan stijl alleen, wat mij betreft. Inhoudelijk gaat de film in op de vraag hoe trauma’s en obsessies zich in de loop der tijd ontwikkelen. Meer specifiek gaat het dan over Jeanine en haar omgang met het verleden in relatie tot het heden. Hoe erg drukken haar operaverleden en haar relatie tot haar voormalige mentor op haar functioneren nu. Is zij in staat om onder invloed van haar bagage uit het verleden haar eigen ideeën en gevoelens in te zetten om zo de opera Salomé van haar eigen handschrift te voorzien. Egoyan werpt intrigerende vragen op die echter in teleurstellende vaagheid blijven hangen. Duidelijke antwoorden geeft de film niet.

Hoewel het einde van de film opeens wel een bepaalde pointe laat zien is de weg naar het einde toe een moeizame weg. Het verhaal wordt grotendeels vanuit het perspectief van Jeanine vertelt. Zij is een personage dat kampt met een chaos aan gevoelens en die chaos is terug te zien in de film. Het verhaal steekt fragmentarisch in elkaar, bevat veel plotselinge scènewisselingen en weinigzeggende terugblikken en maakt soms zelfs gebruik van een voice-over die niet per se verhelderend commentaar geeft.

Er is meer. Er zijn talloze subplotjes. Te veel. Er is zelfs een plotje waaraan Jeanine niet deelneemt. Op die momenten neemt de film even afscheid van de besognes van zijn protagonist en richt de aandacht op andere zaken en personages. In de plotjes en in de gedragingen van de personages die daarin figureren zijn parallellen met het verhaal dat in de opera wordt verteld, te ontdekken. Niet erg interessant. Het kwam op mij nogal geforceerd kunstzinnig en verheven over. Die verhevenheid zorgt ervoor dat interessante aardse zaken als machtsmisbruik en aanranding die terloops voorbijkomen en mijn aandacht trokken niet de aandacht krijgen die ze verdienen.

De film is stilistisch mooi en het acteerwerk is goed. Inhoudelijk was ik niet erg onder de indruk. De film wil teveel maar ontwikkelt te weinig. Het personage Jeanine is interessant. Haar psychologische karakterschets en haar acties intrigeren. Zodra de film zijn protagonist echter laat vallen en zich bezighoudt met minder interessante onderwerpen, overbodige subplotjes en vervelende personages vermindert de aandacht al snel. Seven Veils is geen film die nog lang in de herinnering zal blijven hangen.

I've been asked to make this personal. So I will.

Geen beter verhaal om de moeizame relatie tussen ouder en kind aan op te hangen dan de vertelling van Salome.

Jammer wel dat Egoyan daar de versie van Strauss in gebruikt, in plaats van het onderliggende spel van Oscar Wilde. Ik heb niets met die muziek, maar het toneelstuk is geniaal - zo ongeveer het enige ooit dat in de buurt komt van Shakespeare in kracht, in duiding, in timing, in taalkunde.

De film dan. Regisseur Jeanine neemt met enige bedenkingen de eervolle opdracht aan om de uitvoering waar haar vader beroemd door werd nogmaals op te voeren als ode aan zijn leven - maar met haar eigen interpretatie I've been asked to make this personal. So I will.

Dat confronteert haar met haar jeugdherinneringen, en die blijken bij nader inzien toch niet zo ongedwongen en gelukkig te zijn geweest als ze tot dusver dacht. Sterker, haar vader was een monster dat zijn dochter meedogenloos misbruikte voor zijn eigen doelen, en daar draagt ze de zichtbare en onzichtbare littekens van - en die hebben haar relaties met haar moeder en haar vriendje onherstelbaar beschadigd.

Parallel daaraan het verhaal van props artist Clea, een super leuke spontane meid die alles voor elkaar lijkt te hebben, behalve dat Jan en alleman graag op een fysieke manier van haar succes en haar eigengereidheid wil proeven - en dat als ze daar openheid van zaken in wil geven I've been asked to make this personal. So I will, de steun die ze van haar werkgever dacht te krijgen ineens nietbestaand blijkt, want the show must go on, het gaat om geld tenslotte.

Egoyan dist het verhaal dat in de basis toch vrij eenvoudig is op in een aantal lagen, zoals je van hem verwachten zou. Het openingsshot is al erg knap - drie films in een, en dan zo dat de projectie overlapt zoals het bedoeld is, maar zonder dat dat gemaakt overkomt - simpel maar meesterlijk werk van Egoyan, en als dat op zich nog niet duidelijk genoeg was, het komt ook terug in het narratief - het is geen losse mooifilmerij zoals je wellicht van een mindere regisseur kon verwachten.

Vandaar komen we in een wat formele introductie in waar het om gaat, en een veel speelsere uitleg van de Clea van Rebecca Liddiard. Het werk van Seyfried, en haar familiebeslommeringen. Nogal vervelende, met een demente moeder en een los van hand-en-moraal ietwat-ex-vriendje.

Een weelde aan detail en complexiteit, en tot in perfectie gespeeld door Seyfried, die toch wel overtuigend de hoofdrol heeft eens het spel zich ontvouwt - en daar glansrijk mee weg komt ook. Liddiard heeft zoals al genoemd een erg leuke bijrol die fraai op het makkelijke sentiment speelt, en verder in de cast zijn er nog een hele serie die allemaal tot in perfectie worden neergezet, ik zie er tenminste niet het minste foutje in. Het klopt allemaal zoals je van Egoyan verwachten zou.

En de materie is - ook precies zoals je van Egoyan zou verwachten - ongekend belangrijk. Relaties binnen een familie, en dan zeker tussen ouder en kind worden als vanzelfsprekend als bij gegeven gelukkig beschouwd, maar dat zijn ze toch maar heel, heel zelden echt. Je vrienden kan je kiezen, met je familie zit je opgezadeld. Laat ik het daar maar bij houden, anders wordt het wellicht al te persoonlijk.