J'Accuse! (1938)

Ich klage an, zweiter Teil. Gance deelt hier een ferme tik uit aan diegenen die verantwoordelijk waren voor zowel de eerste als de nakende tweede wereldoorlog.

Een soort vervolg op de film van 20 jaar eerder dus met dezelfde protagonist Jean Diaz, zij het gespeeld door een andere acteur,de Belg Victor Franssen. Deze zet waarschijnlijk de beste acteerprestatie van een Belg ooit neer.

De film is in principe opgebouwd uit 3 delen:

In het eerste deel volgen wij een patrouille die op de laatste dag van de oorlog wordt afgeslacht op Jean na. Vlot gemonteerd en effectief, echter muv de stock footage die Gance hier en daar gebruikt. Een restauratie zou hier wel gewenst zijn.

In het tweede deel ontmoet Jean zijn grote liefde uit J'accuse ! weer, maar uit trouw aan de geest van zijn overleden kameraad( de echtgenoot uit J 'accuse !) gaat hij haar uit de weg, net zoals hij haar inmiddels volwassen dochter( die we ook kennen uit j 'accuse !) ontwijkt die dan trouwt met een oorlogsprofiteur. Het zal wel duidelijk zijn dat alleen wie de film uit 1918 heeft gezien hier chocola van kan maken, wat dan ook de overdreven negatieve comments op IMDB over zgn warrigheid verklaart want het is toch allemaal tamelijk helder. Hoewel dus coherent, door het melodramatische aspect het minste deel.

Het beste deel is het derde dat ronduit geniaal genoemd kan worden. We worden hier immers getracteerd op de ( voor zover ik weet ) eerste " zombies are taking over the world" flic uit de filmgeschiedenis. Zeer effectief, omdat we niet alleen opgemaakte zombies zien, maar ook de zgn. gueules caissees uit de oorlog: gruwelijk verminkte lieden, vol in close up in beeld gebracht. Daar wordt je even stil van en dat is ook echt eng. De referenties op het eind aan het passieverhaal van Jezus ( als zombie !) en dat van Jeanne d'Arc zijn duideijk.

Dit alles wordt begeleid door hypnotiserende treurmarsmuziek.

WAARSCHUWING: deze film duurt in de meest uitgebreide versie 124 minuten en geen 104. Houdt u er rekening mee dat veel commentaren van zgn. connaisseurs zijn gebaseerd op ernstig ingekorte versies. Buitendien is de film alleen als VHS ( rip ) te bekijken.

Ik was eigenlijk in de veronderstelling de film uit 1919 op te zetten, maar het bleek een film uit 1938 te zijn. Opmerkelijk dat Gance twee keer dezelfde titel gebruikte.

Maar de film bleek wel een voltreffer: een werkelijk schitterende productie in drie delen. Het eerste en laatste deel zijn bovendien visuele pareltjes. Je ziet duidelijk dat Gance zijn roots in de stomme film heeft. Sterker nog: hij was een van de grondleggers.

Uiteindelijk is de film een sterke aanklacht tegen (de volgende) oorlog. Helaas kwam zijn boodschap niet over en bleef het bij een pijnlijke voorspellende gave.

Schrijnend om de film nu te zien en vast te moeten stellen dat de overeenkomsten met de huidige tijd schrikbarend groot zijn.

Toch weer een (klein) meesterwerk.

Nu snel de versie uit 1919 bestellen.

Dikke 4*

Na de gruwelen van W.O.I overleefd te hebben, zweert Jean Diaz de liefde en persoonlijke geneugten af om zich volledig te kunnen richten op een wetenschappelijk onderzoek naar een machine die oorlog kan voorkomen. Wanneer hij denkt dat hij succes heeft, weet de overheid zijn uitvinding te saboteren en belandt Europa opnieuw in een oorlog. Wanhopig richt Diaz zich tot de geesten van de overleden oorlogs-slachtoffers om te protesteren.

Niet te verwarren met Gance's J'Accuse! (1919), die ik ook al erg fijn vond. Filmhistorisch sowieso interessant, zo gemaakt aan de vooravond van Tweede Wereldoorlog. Visueel zeer de moeite.

Geen volbloed horror, al zou je natuurlijk kunnen stellen dat als de gruwelen van de oorlog geen horror zijn, what is.... Hoe dan ook, de eerste 4* zijn binnen.

4*