Kaibutsu (2023)

Ik voel me soms een kritiekloze fan. Ik zag alle fictieilms van Koreeda. Ik gaf nooit lager dan 3 sterren. En vaak 4 of meer. Zelfs zijn vorige film, Koreaans uitstapje Broker, die zuinig werd ontvangen vond ik goed. Maar Koreeda bereikt ook niet meer het topniveau dat hij tot 2005 vaak had. En Broker voelde een beetje als Koreeda die een Koreeda maakt. Hoe mooi ik de film ook vind. De automatische piloot kwam wel wat dichterbij.

Wellicht is het daarom dat hij voor deze film een script van iemand anders verfilmde (voor Koreeda ongewoon). In het begin was de film wennen. Het eerst deel was niet zo subtiel. En even dacht ik naar een mindere film van 'm te kijken. Maar later ontvouwde de film zich pas echt en blijkt het een mix van Das Lehrerzimmer (maar dan beter), Rashomon en Close. En dan op zijn Koreeda's en dat blijkt te werken en voelt als een mix van bekende Koreeda-elementen en boeiende nieuwe invalshoeken. Op het niveau van mijn favoriete antieke kwartet (Mabiroso, Distance, Nobody Knows en Still Walking) zit hij echter ook weer niet.

Ik ondertussen toe aan mijn 17e Kore-eda. Ook een fan en geen enkele film die onder de 3,0* zakt, zelfs het meest zwakke Franse uitje La Vérité (Film, 2019) niet. Wederom een prachtige film dit, niet van het niveau van 20 jaar terug, maar ik genoot ervan. Helemaal alleen in de zaal, een zegen en een vloek tegelijk.

De aanpak van Koreeda is toch wel bijzonder, toch voor zijn doen althans wanneer hij het ontvouwde plot vanuit verschillende perspectieven opnieuw laat gebeuren, met die extra duiding en context van een eerder geziene scène. Het is net door die andere invalshoeken dat je anders naar de personages gaat kijken. Kore-eda doet dat op een erg ingetogen subtiele manier zoals we dat gewend zijn van hem. De erg zachte ondersteunende pianomuziek van Sakamoto doet de rest.

De titelkeuze voelt wat vreemd aan. Ongewoon hard ook, want de vlag dekt de lading toch niet helemaal. Het is eerder een ingetogen moreel vraagstuk over pesten, het stilzwijgen ervan of ambivalente verhouding tussen dader en slachtoffer. Geen zuivere (eenvoudige) pestfilm om het kort door de bocht te zeggen. Kore-eda trekt het echt wel open tot een warme coming-of-age. Mooi!

Uitgebreide recensie

Nadat ze ontdekt dat docent Hori [Eita Nagayama] haar zoon Minato [Soya Kurokawa] een bloedneus heeft bezorgd, gaat Saori [Sakura Ando] meteen direct verhaal halen op school. Ze neemt geen genoegen met Hori’s excuses en verwijt schoolhoofd Fushimi [Yûko Tanaka] dat ze geen verdere maatregelen tegen Hori neemt. Vervolgens zien we eerst wat zich heeft afgespeeld door de ogen van Hori en tenslotte vanuit Minato’s perspectief. Net als in de Kurosawa’s meesterlijke Rashomon verandert je kijk op de gebeurtenissen en je oordeel over de betrokken personen bij elk perspectief. Yûji Sakamoto schreef het intelligente, boeiende scenario waarin een belangrijke rol is voor Minato’s klasgenoot Yori [Hinata Hiiragi], die het doelwit van pesterijen is. Uitstekend acteerwerk over de gehele linie, maar vooral het samenspel van Korokawa en Hiiragi laat een diepe indruk achter.

Ik lees in allerlei commentaren de vergelijking met Rashomon. Maar die klopt m.i. niet. Zowel de thematiek van die film is net wat anders als de hele insteek. Rashomon kent viermaal een verteld verhaal maar steeds met andere details en een andere invulling. Wat de waarheid is, is aan de kijker. Deze Kaibutsu vind ik veel rechtlijniger. Hier is niet de vraag wat de waarheid is. Er is één verhaal en één waarheid en door vanuit verscheidene personages dat verhaal te vertellen komt steeds meer naar voren. Het zegt wel iets over perspectief en hele en halve waarheden die daaruit komen, maar deze film is zeker geen Rashomon. Ik vond Kaibutsu meer weg hebben van zo'n stukje uit Jackie Brown.

Enfin, Koreeda is het ook al een tijdje een beetje kwijt. Visueel is het allemaal weer zeer verzorgd en het tempo, de sfeer, de montage, de geluidsband: dat is allemaal weer dik in orde. Ook de vele kleine momenten (zeker in het laatste halfuur) zijn af en toe prachtig. Maar van pakweg 2005-2015 had hij echt mooie verhalen te vertellen en vooral boeiende personages en dat heeft hij al een tijdje niet meer. Dit script kent natuurlijk die gimmick en er worden best interessante dingen gezegd over pesten, maar de personages zelf zijn redelijk inwisselbaar. Deze film draait meer om die plot dan om de personen. Bovendien vond ik de eerste drie kwartier af en toe erg vreemd. Dat valt later meer op zijn plek maar dat werkte op dat moment niet en dan heb je het toch over 1/3 van de film. Met moeite 3,0*.

Kore-eda leek wat mij betreft vele jaren de weg kwijt te zijn, misschien wel omdat zijn films te vertrouwd zijn gaan aanvoelen. Maar hij neemt enigszins revanche met deze vertelling vanuit drie perspectieven.

Deel 1 maakte me behoorlijk rusteloos, zo niet-subtiel en met zo weinig diepgang kende ik de regisseur niet. Maar het blijkt de voedingsbodem te zijn voor de volgende twee delen, waarin hij de personages inkleurt om vervolgens de aanvankelijke kleur over te schilderen. Een fraaie wijze om diepgang en nuance aan te brengen...

Absoluut een bijzondere Kore-eda film, met name vanwege de verschillende perspectieven vanuit verschillende personages. Hij schreef ditmaal niet het scenario.

De eerste twee segmenten vind ik echt enerverend en zitten vol adrenaline.

Jammer dat het laatste segment het niveau van de eerste twee segmenten niet evenaart.

Kinderen kunnen hard voor elkaar zijn. Ik vond het echt zielig voor de gepeste jongen.

Opvallend trouwens dat de alleenstaande moeder nadrukkelijk in het eerste segment aanwezig is, en in de andere segmenten vrijwel afwezig is.

Indrukwekkende drieluik.

En de derde film van Koreeda die ik heb gezien. Ik moet wel zeggen dat, naarmate ik ouder ben, de iets diepgaandere films een beetje lijk te overslaan, terwijl ik als twintiger alles wilde weten. Soms dan waag je je weer aan een social drama en dan blijkt het zeker de moeite waard te zijn.

Een grote fout die ik in het begin maakte was dat ik dacht dat de zekere Yori een meisje was. Dit heeft dus uiteindelijk toch nog op terugwerkende kracht een interessant concept waarbij mijn opzet in mijn eigen derde roman toch niet zo vreemd zou worden geacht.

We beginnen bij buitenbeentje Minato die, de dag nadat ze met haar stuntelige moeder naar een brandende gebouw kijkt, met een bloedneus thuiskomt. Al snel lijkt dit het werk te zijn van zijn mentor en zijn moeder is meteen in staat om verhaal te halen. Hierbij komt ze terecht in een lerarenmilieu die in eerste instantie een hoop achter de ellenbogen lijken te houden en te doen alsof ze stom zijn. Bij de leraar Hori echter kreeg ik al meteen het gevoel dat dit absoluut geen geweldenaar is. Al met al, zijn lot lijkt al wel bezegeld te zijn. Maar dan krijgen we ook te zien hoe.

En dat vanuit drie krachtige perspectieven. Hori ziet zijn leven instorten en zijn argwaan die hij daardoor heeft opgebouwd lijkt het van kwaad tot erger te maken. Maar niets is zoals het lijkt. En die tijdslijnen worden hier op een goede manier met elkaar verweven.

Krachtig acteerwerk van Hori en moeder Maori dat ons uiteindelijk brengt naar een paar fraaie sfeervolle coming of age passages tussen de twee vriendjes. Heel logisch dan ook dat dit uiteindelijk een pestfilm is en de vriendschap tussen deze twee gecompliceerd is. Zou je spreken over een prille coming out?

Koreeda heeft me weer weten te ontroeren, na al die jaren. En op terugwerkende kracht ook nog een mooie ode aan Ryuichi Sakamoto qua soundtrack.

4,0*

Tegenvallend drama van de japanse regisseur Kore-eda Hirokazu. Het verhaal, opgedeeld en verteld vanuit drie perspectieven, is bij vlagen aan de melodramatische kant en nogal hysterisch geacteerd. Met de personages kon ik daarnaast niet zoveel. In het laatste deel weet de film wel wat indruk te maken en wordt de juiste toon getroffen, maar tegen die tijd is het te laat om de boel nog te redden.

Kore-eda koos niet voor de makkelijkste weg met zijn non-lineair narratief in drie akten. Maar wat werkt het hier verdraaid goed! Het begin is mysterieus en de contouren van het verhaal zijn vaag en onvolledig. Het gebruik van drie verschillende perspectieven waarin de gaps stilaan gevuld worden zorgen voor een een effect van jewelste. Bijzonder is dat elk ingebracht element een plaats heeft, ook zaken waarvan je dat niet zou vermoeden. Ja, ook de brand van het flatgebouw en ook het geluid van de trombone. Aan alles werd er gedacht. Ondertussen drijft er ook van alles naar boven : verkeerde waarnemingen, kinderen die hun gevoelens nog niet goed begrijpen, pestgedrag, maatschappelijke taboes die verzwegen worden... De film voelt rijk aan en het is gewoon meesterlijk om wat er zich tussen de jongens afspeelt voor het einde te houden. Veel andere regisseurs zouden dit in het begin gezet hebben. De uiteindelijke clou mag dan helemaal niet zo bijzonder zijn, de manier waarop Koreeda het brengt maakt het wel bijzonder. De titel en het einde laten ruimte voor reflectie. Een prima film.

Tegenvallend drieluik van Kore-eda, van wie ik betere films heb gezien. Het verhaal maakte weinig indruk op mij. Merkwaardig dat de moeder, die in het eerste deel een prominente rol speelt, helemaal uit beeld raakt.