The Humans (2021)

Sobere verfilming van het gelijknamige toneelstuk, mij overigens onbekend. De prima cast maakt er wat van, met name de altijd uitstekende Richard Jenkins, maar echt enerverend of boeiend wil het niet worden. In de tweede helft, wanneer de spanningen in het krakkemikkige appartement toenemen, valt er te genieten van scherpe dialogen en hier en daar wat onbehaaglijke, haast horror-achtige momenten, maar uiteindelijk heeft het allemaal niet veel om het lijf.

Stephen Karam bewerkte zijn eigen met een Tony bekroonde toneelstuk en besloot ook de regie op zich te nemen. Het probleem is dat het stuk zich volledig afspeelt in een appartement en Karams pogingen om het stuk open te breken zijn ronduit bizar en geven de acteurs nauwelijks de kans om hun karakters van enig vlees en bloed te voorzien. De camera staat regelmatig half achter een muur of op grote afstand, waarbij het personage dat aan het woord is soms niet eens te zien is. Het zou best kunnen dat de acteurs voortreffelijk zijn, maar daar is hier niets van te zien. Het verhaal draait om Erik [Richard Jenkins] die met zijn vrouw Deirdre [Jayne Houdyshell], zijn dochters Aimee [Amy Schumer] en Brigid [Beanie Feldstein] en schoonzoon Richard [Steven Yuen] helpt zijn moeder [June Squibb] te verhuizen naar een appartement. Uiteraard moeten de nodige familieskeletten uit de kast komen terwijl onverklaarbare geluiden de sfeer verder beïnvloeden. Ik durf met een redelijke mate van zekerheid te zeggen dat het toneelstuk veel beter geweest moet zijn.

Beklemmend en ongemakkelijk.

Wat als je huis niet helemaal feng shui is, en als je familie in dit ongezellige appartement ook niet helemaal feng shui is? Dan krijg je The Humans.

Het nog niet volledig ingerichte appartement voelt erg claustrofobisch aan. De familie kan er ook niet echt aarden, mede vanwege de rare geluiden van de buren of het washok dat nabij is. De sfeer in huis moet komen van een projector die sfeerbeelden op de muur projecteert, maar zelfs dat weet de familie niet te waarderen.

Niemand lijkt zich op z'n gemak te voelen. Alles voelt geforceerd en ongemakkelijk aan, hoewel ze nog wel hun best doen oprecht te zijn naar elkaar. Het 'spel' met het slaan op het speelgoedvarken heeft nog wel iets oprechts.

Deze mensen zijn familie tegen wil en dank. Erg stimulerend zijn ze niet voor elkaar.

Als er gelachen wordt voelt het meer aan als overwonnen droefheid.

Het maakt het al met al wel een pijnlijke en lange zit. Geen film om even een ontspannend avondje te hebben, maar toch vond ik het de moeite waard, als een hele rare maar zeker originele ervaring. De film is uiteindelijk toch wel meer dan de som der delen. De sfeerschepping is sterk, met beklemmende beelden en geluiden en originele camerastandpunten.

Nu heb ik wel zin om hierna een luchtige komedie te zien. Pfff..

Een bevreemdende film die mijn aandacht wel redelijk kon vasthouden, maar waarvan ik ook met een onvoldaan gevoel achterbleef. Verfilming van een toneelstuk blijkbaar. Filmen op 1 locatie is sowieso uitdagend, zeker op inhoudelijk vlak. De film evolueert naar wat gekissebis tussen de familieleden en het is duidelijk dat de ouders het niet eens zijn met de woonstkeuze van hun dochter, maar het bleef allemaal nogal vaag.

De bezorgdheden die geuit worden leken meer op bemoeienissen en ik kreeg weinig hoogte van de personages. De sfeer is beklemmend en toch wel intens. Het camerawerk droeg daartoe bij met zij aparte plaatsing van een splitscreen (met een muur in het midden) of op verre afstand. Ook met geregeld conversaties op de achtergrond zonder dat je personages zag. Deels geslaagd, maar soms ook niet altijd de beste aanpak op dat vlak. Idem met de vreemde geluiden die niet altijd een doel hadden.

Inhoudelijk net ook te weinig om echt aan te slaan. Maar goed om eens een keertje gezien te hebben, maar hem echt aanbevelen doe ik niet.

Theaterregisseur Stephen Karam maakt van zijn toneelstuk The Humans een film en debuteert als filmregisseur. De setting is beperkt. Een maisonette in een groot flatgebouw. Een karig ingerichte ruimte waar het complete verhaal zich afspeelt. Een benauwende maar ook een allesbehalve statische setting. De woning leeft. Donkere hoekjes, smoezelige muren, krakende vloeren en tikkende buizen zorgen voor een onstuimige en griezelige sfeer. In deze atmosfeer werken uiteenspattende gloeilampen en plotselinge rommelende geluiden even effectief als de gemiddelde jumpscare in een spookhuisfilm.

Het plot van The Humans is simpel. Een familiediner in de nieuwe woning van de jongste dochter. Een ongemakkelijk familiediner. Intermenselijke geschillen zijn merkbaar. Geen overweldigende melodramatische stortregens, maar kleine irritaties die zich uiten in stekeligheden, in pijnlijke opmerkingen, in het beklemtonen en uitvergroten van mislukkingen. Het lukt de personages niet om elkaar over de steken onder water heen iets fundamenteels mee te delen. Opmerkingen over een kapotte wc-bril hebben een smalende toon. Gesprekken over gezondheid, beroepskeuzes en andere alledaagse dingen eindigen in nijdig gediscussieer.

The Humans is een film van nuances. Gevoelens van moedeloosheid, somberheid, ongeluk en lijdzaamheid worden veelal uitgedrukt in een gebaar, in een situatie of in de manier waarop woorden worden uitgesproken. Dat vergt fantastisch acteerwerk. En dat is er. Met name Richard Jenkins die de vaderfiguur speelt en Jayne Houdyshell (die de moederrol ook in het theater speelde) zijn erg goed.

De weinige echt emotionele scènes spelen zich in het donker af. Oprechte emoties kunnen het daglicht blijkbaar niet verdragen. De haperende verlichting in de maisonette geeft in metaforische zin niet alleen de verbrokkeling in de onderlinge verhoudingen weer, maar de duisternis is eveneens een welkome deken waaronder het veilig is om je te laten gaan.

Het camerawerk is nogal eigenzinnig. Dan weer op afstand en meer omvattend, dan weer gericht op het detail. Soms beloert de camera de personages. Soms ligt de focus op het huis en de voorwerpen die zich daar bevinden. Het camerawerk versterkt het bevreemdende gevoel dat vanaf het begin van de film al ligt te sudderen en te wachten om tot ontplooiing te komen. Dat ongemakkelijke gevoel is er, bijt zich vast en gaat nooit meer weg.

The Humans is een ingetogen maar tegelijk ook ontroerende film over de omgang met een merkwaardige menselijke constructie die we kennen onder de naam Familie. Echte horror dus. Ik heb opeens zo’n zin in de kerstdagen…

Prachtige regie, pijnlijk herkenbaar onderwerp en een killensetting. Wat een genuanceerd acteerwerk hier. Beanie Feldstein, Jayne Houdyshell, Richard Jenkins,… *chef’s kiss*

En dan is er nog ergens Amy Schumer…