Noche de Fuego (2021)

Bijzonder fraai in beeld gebracht, subtiel naargeestig verhaal over het leven in een klein mexicaans bergdorpje dat te lijden heeft onder de invloed van machtige en alom aanwezige drugkartels. Omdat we de gebeurtenissen volgen door de ogen van een klein meisje dat door haar moeder onwetend wordt gehouden is het ook voor de kijker vaak niet helemaal duidelijk wat zich afspeelt, al is de onderliggende dreiging van terreur en geweld continu voelbaar. Zorgvuldig vormgegeven en mooi ingetogen gespeeld, maar uiteindelijk blijven personages en emoties wel op enige afstand.

Verfilming van het gelijknamige boek van Jennifer Clement over drie meisjes die opgroeien in het Mexicaanse dorpje San Miguel waar wisselende kartels met ijzeren vuist regeren. Centraal staat de relatie tussen Rita [Mayra Batalla] en haar dochter Ana. Met pijn in het hart moet Rita haar dochtertje soms dingen laten ondergaan die ontzettend naar zijn voor een meisje, maar naar mate Ana ouder wordt beseft ze zich dat ze zonder haar moeder niet had kunnen overleven. Geeft een indringend beeld van het leven onder een waar schrikbewind. Huezo weet voortreffelijk, natuurlijk spel te ontlokken aan haar jonge cast en het leverde Huezo terecht een aantal prominente filmprijzen op.

De Mexicaanse drugkartels handelen niet alleen in opium, maar ook in jonge meisjes. Dat is de reden dat meisjes al op jonge leeftijd wordt geleerd om zich te verbergen wanneer de SUV’s van de kartels in de buurt komen. Een beklemmend gegeven dat als een donkere wolk continu boven deze film hangt.

Geïnspireerd door het boek “Prayers for the Stolen” van Jennifer Clement gebruikt documentairemaker Tatiana Huezo dit thema om een naargeestig beeld te schetsen van een arme gemeenschap in het bergachtige zuiden van Mexico. Die wonderschone omgeving staat in scherp contrast tot de doffe ellende van de bewoners, die nu eens de zwaarbewapende kartelleden op bezoek krijgen, dan weer de autoriteiten die hun papavervelden met gif besproeien.

Centraal in het verhaal staan een jong meisje (plus vriendinnen) en haar zorgzame moeder. Met wat goede wil zou je het een coming-of-age of een survival film kunnen noemen, maar dan wel een inktzwarte versie. Een film die je niet onberoerd laat. Ik werd er stil van.

Schrijnende situaties waarbij eenvoudige dorpelingen bij gebrek aan krachtige autoriteiten zijn overgeleverd aan de willekeur van de machtige drugkartels. Als het maar geld opbrengt, niet alleen drugs, maar dus ook handel in jonge meisjes. Deed me wat denken aan het nog krachtige en nog intensere Belgisch-Roemeense prent La Civil (Film, 2021). BBarbie, dit is meteen een filmtip voor jou

Deze film kon niet steeds de volledige aandacht bij me houden, vooral in het begin moest ik even doorbijten, maar de prima rol Ana maakte erg veel goed. Prima in beeld gebracht ook waarbij de gebeurtenissen een indringende kijk geven hoe het leven of het lot sommigen toekomt.

Een aantal sterke scènes zullen me nog lang bijblijven, telkens met Ana in de hoofdrol. Toen haar haar geknipt werd, ging dit door merg en been. Als je er bij stilstaat, is het opmerkelijk hoe sterk haar wordt geïdentificeerd met het eigen zijn en de eigen zelfwaarde. Daarnaast de scène met de schuilplaats in de kuil en tot slot de eindscène waarbij Ana vaststelt dat haar vriendin Maria verdwenen is. De radeloosheid van haar moeder en de machteloze teneergeslagen blik van Ana sprak boekdelen.

De donkere kant van Mexico

Dat Mexico er op je Instagram feed schitterend uitziet, daar twijfelt niemand aan. Net zo min als dat de meeste mensen wel zullen weten dat het land ook donkere kanten heeft. Hoewel de toeristenoorden flink worden beveiligd, en ik mij over het algemeen veilig voelde toen ik eerder in dit jaar zelf voor een vakantie in het land verbleef, is het voor de politie in het land onmogelijk om de bendes de kop in te drukken. Buiten de toeristische gebieden zijn er zelfs dorpen die worden gedomineerd door drugshandel en mensensmokkel.

Noche de Fuego schept een realistisch beeld hoe het er in zo'n dorp aan toe zou kunnen gaan, en heeft op mij een diepe indruk achtergelaten. Niet altijd direct tijdens het kijken zelf, maar ik merkte dat de film door bleef werken in mijn hoofd. Het ijzersterke acteerwerk en de rauwe stijl van filmen geven je het gevoel alsof je je zelf in het dorpje bevind.

Hoewel de speelduur compacter had gekund en ik mij kan voorstellen dat sommige kijkers liever meer vaart in het verhaal hadden gehad, is het leven in terreur binnen deze gemeenschap duidelijk voelbaar. Ondanks het sterke acteerwerk had ik soms wel het gevoel dat de personages te veel op afstand bleven, omdat het narratief beperkt was. De setting maakt echter veel goed en mijn verwachting is dat de kans groot is dat deze kijkervaring je bij zal blijven. Want ook al ben je rationeel gezien op de hoogte van het bendegeweld in het land van de gouden zon, komt dit besef toch op een dieper niveau bij je binnen bij het bekijken van deze film.

4,0*

Sluit aan bij de film "Le Civil" die ik onlangs zag.
De bevolking van enkele kleine dorpen leidt onder bestendige dreiging van misdadigheid van een drugskartel.
De eerste scène van de film is al heel hard en betekenisvol ; het plaatsnemen van een jong meisje in een pas gegraven put, dat als schuilplaats moet dienen tegen de misdadigers, die op ontvoering van jonge meisjes uit zijn.. Meerdere sterke scènes zullen nog volgen telkens met de angst bij de moeder en ook het onbegrip en later de paniek bij het meisje.
Vrijheid is hier ver te zoeken en een optimistisch vooruitzicht biedt de film niet.
Realistische vertolkingen.