Regen (1929)

Klein pareltje van Ivens met schitterende beelden van een Amsterdam uit lang vervlogen tijden. In deze film zie je veel beelden weerspiegeld in het water. Ik moest meteen aan het eveneens fraaie Spiegel van Holland van Bert Haanstra denken. Niet voor niets legde ik deze link, Haanstra was een groot bewonderaar van het werk van Ivens.

Het antwoord op wat wereldwijd gezien de belangrijkste Nederlandse acteur is, lijkt me redelijk eenvoudig. Rutger Hauer. De belangrijkste Nederlandse regisseur is al lastiger. Er valt wat te zeggen voor Paul Verhoeven, Bert Haanstra, maar misschien nog wel meer voor een van Haanstra´s invloeden± Joris Ivens. Nederland heeft altijd meer betekent op documentaire dan op speelfilm-gebied en was ook veel invloedrijker.

Ivens begon al met filmen in 1912. Toen was hij pas 13 jaar. Die film, De Wigwam, ging verloren en maakte hij in 1931 opnieuw. Toen had hij Regen al gemaakt. Een montage van in twee jaar gefilmde regenbeelden. Beinvloed door de avant-gardistische stadsfilms uit deze tijd vertelt de film in amper een kwartier de invloed van regen op Amsterdam. De film was oorspronkelijk zwijgend maar er zijn ook versies met muziek. Het valt vooral op dat Ivens een prachtige gedetailleerde blik heeft. Ivens zoekt constant de schoonheid en poëzie van in dit geval het zeer alledaagse. Druppels die van een blad afvallen, opspattend water op straat, de reflectie van een fietser in een plas, een regenpijp, mensen die onder hun paraplu's een andere lichaamshouding aannemen.

Na het begin waarin hij invloedrijke avantgardistische documentaires maakte, maakte hij uiteindelijk zeer politieke en sociale films en leverde zijn mening hem meerdere malen problemen op (Ivens was communist, bewonderde net als vele anderen Mao toen de rampzalige gevolgen van Mao's beleid nog niet duidelijk waren en steunde de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië toen Nederland het leger er heen stuurde om dat de kop in te drukken). Hij bleef tot op zeer hoge leeftijd filmen.. Zijn laatste film voltooide hij een jaar voor zijn dood op zijn negentigste.

Regen is prachtig en het eerste dat ik van Ivens zie. Zeker niet het laatste. Ivens maakte deze film en nog een andere met tijdgenoot Mannus Franken die uiteindelijk in toen nog Nederlands Indie terecht kwam en daar ging filmen.