The 40-Year-Old Version (2020)

Ik ben een fan van zelfreflectieve, satirische films over de totstandkoming van kunst. En al helemaal als ze ook nog eens een autobiografische insteek hebben. In dat opzicht is 'The 40-Year-Old Version' (2020) smullen in hoe theaterschrijfster Radha Blank op zoek gaat naar manieren om zichzelf te kunnen uiten als Afro-Amerikaanse vrouw van tegen de veertig. Ooit was haar ster rijzende, maar nu moet ze haar tijd spenderen met theaterklasjes in een achterstandswijk. Haar pogingen om aansluiting te vinden bij het dominant witte theatermilieu lopen stuk wanneer ze zich niet aanpast aan bepaalde verwachtingen, zoals dat de zwarte ervaring louter kan bestaan uit armoedeporno of sociaal-maatschappelijke misère. Gefrustreerd geraakt door de vele afwijzingen, vindt Radha Blank in gangsterrap een uitlaatklep om dichterbij zichzelf te komen als een oudere vrouw, een mens en een individu. Klein probleempje: haar leefwereld staat ook mijlenver af van haar collegarappers, die moeten dealen met armoede en vaak nog met één been in de kleine criminaliteit staan.

Deze debuutfilm is duidelijk voor een appel en een ei gemaakt. Het oogt sober en heeft geen grootschalige decorstukken of acteurs van naam en faam. Neemt niet weg dat het (ondanks beperkte middelen) toch de juiste toon weet te vinden. Zoals het smaakvolle zwart/wit waarmee wordt gesymboliseerd dat de zichzelf spelende Radha Blank zich tussen de ene en de andere wereld moet bewegen. Op spaarzame momenten kleuraccenten wanneer ze droomt over een theatershow die ze zelf mag vormgeven of terugdenkt aan fijne jeugdherinneringen. Sowieso is Blank zo'n charismatische actrice die ermee wegkomt dat de camera eigenlijk non-stop op haar gericht is. Of het de schoollessen zijn waarmee ze probeert om jonge acteurs hoop te geven dat ook zij gerepresenteerd mogen worden, terwijl ze zelf gestrand is met haar gefnuikte ambities. Of wanneer ze haar eigen ideeën probeert te pitchen bij zelfingenomen mannen, die van alles in haar willen zien behalve de gelaagde persoon die ze werkelijk is. Of de heerlijke fragmenten waarin ze een capuchon over haar hoofd trekt en meedoet met het woordenvuurwerk van rap battles.

'The 40-Year-Old Version' (2020) is een vrolijke feelgoodfilm met thematiek die je niet gauw zult terugzien in de meeste studiofilms. Soms is het niet zo gestroomlijnd als je zou hopen, maar over de gehele linie is 't ad rem en grappig. Paar keer hardop gelachen. Radha Blank is iemand om in de gaten te houden, die gaat nog eens wat moois doen als actrice of regisseuse.

Deze film verdiend een hoop meer aandacht dan dat de film tot op heden krijgt. Heerlijk uit het leven gegrepen verhaal met een vrouw die erg interessant en kleurrijk is om te volgen. Leuke droge humor (Soms een tikkeltje Woody Allen bijna) maar tegelijkertijd ook pakkende en deels herkenbare drama elementen.

Radha Blank speelt haar zelf, hoeveel er waarheid is weet ik niet maar het laat zeker een sterke indruk bij mij achter.

Durf te dromen, mooie boodschap die voor mij zelf helaas ook vaak genoeg ver te zoeken is.

Heerlijke film!

4*

Het leven van een 40-jarige vrouw in Harlem. Die worstelt met een combinatie van ouder worden, vooroordelen over zwarte Amerikanen, het leven van de showbizz dat na 1 succes terug kan verdwijnen, het overlijden van haar moeder, ... Een punt waarin ze moeilijk keuzes moet maken en zichzelf wat kwijt is geraakt. Een soort mockumentary misschien met Radha Blank die zowel regie als hoofdrol op zich nam, en het wat raden is tot in hoe verre ze zichzelf speelt.

Of dit de echte Radha is maakt mij niet uit, de filmfiguur Radha is in elk geval boeiend genoeg. Cinematografisch wordt het geheel wat herleid naar zwart/wit, maar het is op zich niet slecht. Het zorgt ook wat mee dat de focus nog meer op het hoofdpersonage komt te liggen. Vooral een interessant script, de film zelf zoekt soms haar weg. Maar het verhaal en de thema's zijn wel de moeite.

Radha Blank schreef, regisseerde en speelde de hoofdrol in dit wat meanderende, maar desondanks vaak vermakelijke semiautobiografische komische drama over dramadocent Radha, een veertigjarige zwarte vrouw uit Harlem die worstelt met haar identiteit en haar ambities. Radha's droom om een succesvol toneelschrijver te worden heeft ze onvoldoende waar kunnen maken en ze heeft het gevoel dat ze daarmee niet alleen haarzelf, maar ook haar overleden moeder tekort heeft gedaan. Bovendien heeft Radha weinig vertrouwen in het toneelstuk dat ze voorbereid met een groep jongeren en hoopt hernieuwde inspiratie te ze te experimenteren met hiphop. Radha is een innemende, authentieke persoonlijkheid en wint dan ook op overtuigende wijze de sympathie van de kijker. Een prima karakterstudie, maar mede omdat de bijrollen amper uit de verf komen wordt het nooit meer dan dat.

The 40-Year-Old Version (2020) is losjes gebaseerd op Radha Blank's eigen leven, en moet schrijnend herkenbaar zijn voor artiesten die de veertig naderen, en het na een veelbelovende start nooit echt hebben gemaakt. Daarnaast is het een mooie companion piece voor het bijzonder sterke American Fiction (2023), dat dit jaar voor 5 Oscars is genomineerd. Net als Monk Ellison loopt Radha tegen witte gatekeepers aan die lijken te bepalen welke zwarte verhalen er verteld worden, maar beide karakters gaan daar op geheel eigen wijze mee om.

Waar Jeffrey Wright's schrijver probeert de belachelijkheid van raciale stereotypen te tonen door dit in zijn nieuwe boek compleet door te trekken, grijpt toneelschrijfster Radha terug op haar eerdere passie rappen. Net als Cord Jeffersons American Fiction is Blank's film een knap debuut, en hoewel duidelijk een kleinere productie voelt The Forty-Year-Old Version echt, rauw en gemeend aan. Die authenticiteit zie je ook op technisch vlak terug, Blank wilde vanaf het begin in zwart-wit op 35mm filmen, en die keuze past prima bij de thematiek. Geen "artsy zwart wit filter er overheen" dus, zoals Dionne vermoedde.

Hoewel gewoon te zien op Netflix, lijkt The 40-Year-Old Version (2020) geen film voor het grote publiek. De slechts 23 stemmen op MovieMeter onderstrepen dat. De film werd goed ontvangen en onder andere genomineerd voor een Bafta, maar oogt me vooral een aanrader voor filmliefhebbers met een interesse in het creatief proces, de kunstwereld, rap en meer algemeen: indie-drama.

3,6*