Ons Moederland (2019)

Deze documentaire scoort zowel hier als op IMDb extreem slecht en mijns inziens is dat terecht want ik vond 'm ook tergend slecht. Niet omdat er überhaupt aandacht is voor Kusters en zijn NVU (hier en elders lees ik daar veel ergernis over), want ik denk dat alle opvattingen aandacht verdienen, maar omdat de documentaire volstrekt nietszeggend is. We leren in feite niets belangwekkends over Kusters of de NVU: niet wat voor achtergrond de man en z'n club heeft, niet wat zijn ideeën zijn, niet waar hij die vandaan heeft, etc. We zien alleen maar de man z'n spandoeken tonen en als huisvader lief tegen zijn kinderen zijn, hetgeen bijzonder weinig nieuwswaarde heeft.

De documentaire lijkt dan ook niet echt over Kusters en de NVU te gaan maar deze in een bredere context te willen plaatsen van de nazi's tot en met de komst van gastarbeiders en de opkomst van Fortuyn en Baudet. Deze verbanden worden echter alleen maar gesuggereerd en weliswaar royaal ondersteund met filmbeelden uit het archief maar zonder enig hard feit of inzicht. Aan het eind ben je dan ook niets wijzer geworden dan toen de film startte.

'Ons Moederland' (2019) doet me terugdenken aan mijn eigen gevoelens bij een Amerikaanse Godzilla-film. In 'Godzilla' (1998) merkte ik dat mijn sympathie langzaam verschoof naar het hagedismonster omdat die klotemensen haar bleven bestoken met kogelregels en bommen. Laat het beest gewoon haar goddelijke gang gaan; wat kan het eraan doen dat het groot van formaat is en toevallig rondloopt in New York!? Op een zelfde manier voelde ik tijdens 'Ons Moederland' (2019) genegenheid voor Constant Kusters en zijn windmolenstrijd tegen immigratie en globalisering. Het is duidelijk dat documentairemaakster Shamira Raphaela haar geportretteerde probeert door te trekken naar een aanklacht tegen het verrechtste politieke klimaat, maar in dit narratief blijft Custers een underdogfiguur. Als een gezellige en een volkse familieman, die zelfs vriendelijk groet als er een Syrische familie voorbij komt lopen, terwijl hij affiches opplakt voor z'n nationalistische volkspartij. Is het nu werkelijk nodig om één neonazi te vermenselijken? En dat terwijl er na de moord op Fortuyn verschillende soortgelijke populistische figuren zijn geweest die - met meer of minder succes - geprobeerd hebben een stuk van de taart te krijgen? Het blijft een oppervlakkig portret van een onbeduidende man en er viel een stuk meer te halen uit de mondiale opkomst van volksbewegingen.