Ons Moederland (2019)

Ik keek uit naar deze documentaire. Maar helaas moeten concluderen dat bagger is. Hoogstens een geinig portret van een foute man maar voor de rest niet veel om het lijf en van dik hout zaagt men planken. Had er meer van verwacht en me vooral geërgerd, in het bijzonder die nadruk van onheilspellende muziek.

Ik vond de uitleg van de documentairemaakster wel plausibel. Herkende ook vrij goed het gevoel van ongemak dat zij probeerde te bewerkstelligen met deze docu.

Doodenge vent trouwens die Kusters.

Ongelofelijk hoe ontzettend men de plank kan mis slaan. Neonazi Kusters wordt ten tonele gebracht om volgens de filmmaakster aan te tonen dat heel Nederland racistisch is en alle rechtse partijen uit zijn vaatje tappen. Dat is tunnelvisie, foute framing en ongelofelijk gemakzuchtig.

Dat Kusters met zijn marginale NVU (nul zetels lokaal), naar eigen zeggen, zich vooral vereenzelvigd met de SP en publiekelijk de handen schudt met Groen-Links laat men uiteraard buiten de documentaire. (Past vast niet in het plaatje van de VPRO). Verder volgen veel huiselijke scenes van huisvader Kusters (die maken de film vermakelijk) afgewisseld met een handje vol eendimensionaal gebruik van archiefmateriaal (o.a. uit het koloniaal verleden uit zn context en o.a. Fortuyn die voor hele andere zaken stond) waardoor de film in zijn betoog meer en meer begint te lijken op een ordinair propaganda pamflet.

Dat de politiek naar rechts is opgeschoven weten we al en is zorgelijk, maar deze film biedt geen inzichten of verdieping, en ik vermoed dat de filmmaker daar ook niet in geïnteresseerd was. De intenties waren vast goed maar ik vermoed dat vooral Kusters zelf enorm tevreden zal zijn.

Deze documentaire scoort zowel hier als op IMDb extreem slecht en mijns inziens is dat terecht want ik vond 'm ook tergend slecht. Niet omdat er überhaupt aandacht is voor Kusters en zijn NVU (hier en elders lees ik daar veel ergernis over), want ik denk dat alle opvattingen aandacht verdienen, maar omdat de documentaire volstrekt nietszeggend is. We leren in feite niets belangwekkends over Kusters of de NVU: niet wat voor achtergrond de man en z'n club heeft, niet wat zijn ideeën zijn, niet waar hij die vandaan heeft, etc. We zien alleen maar de man z'n spandoeken tonen en als huisvader lief tegen zijn kinderen zijn, hetgeen bijzonder weinig nieuwswaarde heeft.

De documentaire lijkt dan ook niet echt over Kusters en de NVU te gaan maar deze in een bredere context te willen plaatsen van de nazi's tot en met de komst van gastarbeiders en de opkomst van Fortuyn en Baudet. Deze verbanden worden echter alleen maar gesuggereerd en weliswaar royaal ondersteund met filmbeelden uit het archief maar zonder enig hard feit of inzicht. Aan het eind ben je dan ook niets wijzer geworden dan toen de film startte.

Middelmatige documentaire die zoals gewoonlijk met veel bombarie door VPRO/2DOC de wereld in wordt geholpen. Zie de misbaksels van Sunny Bergman. Tja, als mensen maar er iets van vinden he... Gelukkig wat pareltjes mogen aanschouwen op IDFA dit jaar.

Beetje nietszeggend. Wat komen we nou echt te weten van de denkbeelden van die Kusters en de NVU? Er wordt gesuggereerd dat hij anderen inspireert maar dat wordt nergens inzichtelijk. Er worden wazige flinterdunne verbanden getrokken met de geschiedenis en huidige politiek maar zegt vooral waarschijnlijk iets over de blik van diegene die deze docu heeft gemaakt en verder niet zoveel.

Deze film is niet zo erg als die van de compromisloze Bergman. Die kan werkelijk geen moment buiten d'r eigen kader kruipen. Maar veel beter is deze niet. Veel saaier wel.

Wat krijgen dan? Tja. Ik heb Constant Kusters altijd een interessant figuur gezien. Niet alleen wegens zijn denkbeelden maar ook omdat hij zijn hele leven wijdt aan dit ene doel. Op zijn 23e al actief bij NVU en nu sinds jaar en dag voorzitter en bij uitstek het meest actieve lid van de club. Dat is al boeiend: Wat maakt dat iemand zich zo hard inzet voor een politiek omstreden doel?

Ik kreeg al een vaag gevoel bij de beschrijving op de NPO-site: ''Het gedachtegoed van de extreemrechtse NVU-leider Constant Kusters dringt steeds meer door tot de gevestigde orde." Zegt wie? De partij is altijd marginaal geweest. Bij demonstraties komen enkele tientallen, wel wat meer als andere clubs als Voorpost (België) en Pegida (Duitsland, maar ook NL) aansluiten. Het blijft een obscuur clubje en de documentairemaker maakt deze aanname ook helemaal niet hard. Groeit zijn club? Who knows.

Wat krijgen we wel? Tweederde zien we Kusters als huisvader en politiek activist. Je kunt veel over hem en z'n denkbeelden zeggen, hij houdt zich (tegenwoordig) netjes aan de wet. Vraagt zijn demonstraties aan, zwaait met talloze legale nationalistische symbolen waarvan hij en z'n achterban haarfijn weten waar de grens ligt.

Roept wat betreft immigratie vanuit Midden-Oosten/Afrika in feite hetzelfde als Wilders: 'grenzen dicht'. Je ziet in de film een paar politieke acties. Een scene verder speelt Kusters weer met z'n kinderen. Er is een NVU-tuinfeest met bingo. Wel aardig om een beeld te krijgen van zo'n man, vroeger hardcore activist, nu keurige huisvader.

Dieper dan dat gaat het ook niet. Zoals eerder al in dit topic gemeld: Kusters neigt naar SP en niet naar Wilders (met name vanwege standpunten ivm Israel). Hij praat altijd in termen van dat de Nederlandse cultuur beschermt dient te worden, maar roept nooit dat de Islamitische cultuur minderwaardig is op welke wijze dan ook.

In zekere zin kun je stellen dat hij minder extreem is dan Wilders in zijn uitlatingen. Hij Misschien heeft hij nog het meeste weg van Janmaat, zij het wat minder neurotisch en wat sympathieker (niet moeilijk om dat te zijn, maar goed).

Ik ken Kusters uit andere films, interviews en dergelijke en het is dat ik dit weet. De nuance mist in deze film echter totaal, waardoor je als nieuwkomer maar bar weinig over de vent te weten komen. Is het een neo-nazi? Extreem rechts? Waarom dan wel, of juist niet? Waarom is het haringvreten nou zo belangrijk om behouden te blijven? Is de Islam minderwaardig, en moslims? Waarom zouden culturen niet naast elkaar kunnen leven? Al deze vragen zijn hem eerder gesteld, en hij geeft daar altijd gedetailleerd antwoord op. In deze film niks van dat. Het blijft bij wat uitspraken zoals hij die al decennia doet bij bijeenkomsten, en tegenwoordig bij z'n eigen youtube-showtje.

De grootste ergernis, wat dit gewoonweg een slechte film maakt, is de totaal contextloze stroom aan archiefbeelden, die een derde tot de helft van de film in beslag neemt. De beelden worden er gewoon doorheen gegooid ZONDER CONTEXT.

En dan de NSB, toespraak van Mussert, sieg heilende mensen. .... En dan Kusters die stratego speelt met z'n dochter. Ok?? Vergelijkt de documentairemaakster hem met een NSB-er? Waarom laat ze dit zien? Dan oude beelden, jaren 70 of 80, van jongeren die ruiten ingooien van een woning vol gastarbeiders. Ok? En nu? En dan die slavernijbeelden. Wat is de context in hemelsnaam? Kolonisatie, Pim Fortuyn (wiens politiek eigenlijk helemaal niet zo lijkt op die van Kusters). Janmaat, Wilders, Zwarte Piet.

Ik zat de hele film te wachten op de clue. Die moet wel komen.... toch? Nee. Er is geen clue. De beelden worden er gewoon weg doorheen geweven, alsof twee films te gelijk aan het kijken ben. Een is 'een week in het leven van Constant Kusters' en de andere helft... de opkomst van het populisme en nationalisme?

Vráág in hemelsnaam de mening van Kusters over deze beelden. Die heeft hij ongetwijfeld bij elk fragment. Stel hem op de proef, ga op zoek naar tegenstrijdigheden in zijn ideologie. Of geef in elk geval context. Wáárom deze beelden?

Wat ik aanneem is dat de documentairemaakster zowel het dagelijkse leven van Kusters wil schetsen (en dan niet ééns zo zeer het politiek activisme, want de helft zit hij gewoon thuis met z'n gezin) en daarnaast, op één of andere manier de kijker wil meenemen op een tijdreis door 150+ jaar aan populisme, racisme, nationalisme, enzovoort. Daarmee wordt Kusters (bij gebrek aan context) in de extreem-rechtse/populistische hoek gezet.

Zelfs dit stramien wordt doorbroken door middenin de film een hele korte geschiedenis te geven van Kusters' activistische loopbaan. Enkele oude interviews, beelden van demo's enzovoort. Oh, dus nu zijn we aanbeland bij een profielschets? Nee, het was gewoonweg onderdeel van de hele reeks, waardoor Kusters op nieuw in het rijtje wordt gezet met slavendrijvers en Mussert. De beelden worden door Kusters afgedaan met: We zijn milder geworden. Tsja. Diepgang ontbreekt weer.

En dan nog een laatste kritiekpuntje over de reeks archiefbeelden: Denken ze dat de gemiddelde Nederlander al deze gebeurtenissen gemist heeft? Dat we niet weten wie Mussert, Janmaat en Pim Fortuyn waren? Dat we niet weten dat de zwarte pietendicussie al jaren gaande is? Ik zag mezelf meermalen beelden doorspoelen die ik óf al letterlijk kende of gewoonweg een oppervlakkig beeld brachten algemeen bekende zaken gingen uit de recente historie.

Context, mevrouw Raphaela, context!!

Een betere film met Kusters, en andere (extreem-)rechtse figuren is Volk en Vaderland. Daar steek je echt wat op van de stand van natiolistisch rechts, hoewel de film ook al weer een paar jaar oud is. Voor volk en vaderland - YouTube . Een aardige repo is deze over Blood & Honor, een illegale vereniging daadwerkelijke neo-nazi's uit Nederland en andere Europese landen (waar Kusters geen deel van uit maakt) : Blood&Honnour Nederland - België - YouTube

1,5 ster omdat ik het persoonlijk wel interessant vond om deze man in de context van huisvader te zien.

(even aan de mods, kan ik deze post nog labelen als mening/recensie? Is inmiddels een lang verhaal geworden)

Nietszeggend (zoals de docu een paar keer werd genoemd) vind ik het juist niet. Het dagelijks leven en het gedachtegoed van Constant Kusters en zijn partij worden prima belicht, maar dat wil uiteraard niet zeggen dat het ook een goede documentaire is.

Dat is het dus ook niet. Informatief voldoet het prima, maar verder komt de productie nogal amateuristisch over. Net zoals de overtuigingskracht van Constant Kusters zelf.

Zo huiselijk zie je racisme zelden - NRC

Vreselijk voor die kinderen om in zo een familie op te groeien. Het zal je vader maar wezen!

Heb je de docu uberhaupt gezien? Het wordt namelijk nogal overduidelijk getoond wat er bedoeld wordt met gedachtengoed en gevestigde orde.

De dingen die Kusters in de jaren 90 al riep zijn nu volkomen normaal bij grote partijen als PVV, FVD en zelfs VVD en CDA.

'Ons Moederland' (2019) doet me terugdenken aan mijn eigen gevoelens bij een Amerikaanse Godzilla-film. In 'Godzilla' (1998) merkte ik dat mijn sympathie langzaam verschoof naar het hagedismonster omdat die klotemensen haar bleven bestoken met kogelregels en bommen. Laat het beest gewoon haar goddelijke gang gaan; wat kan het eraan doen dat het groot van formaat is en toevallig rondloopt in New York!? Op een zelfde manier voelde ik tijdens 'Ons Moederland' (2019) genegenheid voor Constant Kusters en zijn windmolenstrijd tegen immigratie en globalisering. Het is duidelijk dat documentairemaakster Shamira Raphaela haar geportretteerde probeert door te trekken naar een aanklacht tegen het verrechtste politieke klimaat, maar in dit narratief blijft Custers een underdogfiguur. Als een gezellige en een volkse familieman, die zelfs vriendelijk groet als er een Syrische familie voorbij komt lopen, terwijl hij affiches opplakt voor z'n nationalistische volkspartij. Is het nu werkelijk nodig om één neonazi te vermenselijken? En dat terwijl er na de moord op Fortuyn verschillende soortgelijke populistische figuren zijn geweest die - met meer of minder succes - geprobeerd hebben een stuk van de taart te krijgen? Het blijft een oppervlakkig portret van een onbeduidende man en er viel een stuk meer te halen uit de mondiale opkomst van volksbewegingen.

Kusters was in de jaren 90 veel heftiger in zijn bewoordingen dan nu. Hij noemt zichzelf allang geen Nationaal Socialist meer, maar Nationalist. Voor mij zijn het alsnog twee verschillende films. Noch PVV, FVD en laat staan CDA en VVD wil iets weten van een groep als NVU.

Ja de Nederlandse politiek verrechtst onder het populisme, no shit. Twee correlerende zaken, NVU (die juist minder uitgesproken is dan in de jaren 80/90) en verrechtsing in de politiek worden getoond zonder enige causualiteit aan te tonen of überhaupt aan te halen dat deze twee bewegingen iets met elkaar te maken hebben. Laat staan alle irrelevante beelden van slavernij en de NSB. Toon desnoods hoe de NVU groeit in aanhang, dan heb je nog iets. Maar volgens mij is dat niet eens het geval. De regisseur heeft zoiets van 'vul zelf maar in'. Zo werkt het natuurlijk niet.

Als je een nazi thuis moet opzoeken om wat racisme aan te treffen en zelfs die blijkt niet geheel onvriendelijk tegen immigranten, valt het gelukkig allemaal reuze mee in Nederland.

Maar dat is niet helemaal waar. De docu laat duidelijk zien dat er achter zijn vriendelijke voorkomen een racistische hardliner zit. Hij zegt zelf op een bepaald punt dat zijn denkbeelden niet zijn veranderd, maar alleen dat hij zich beter weet te presenteren naar de buitenwereld.

Sunny had dit beter gekund

Die maakt hele andere documentaires. Meer vanuit zichzelf. Al verkneukel ik me wel een beetje om de confrontatie tussen Constant Kusters versus Sunny Bergman. Het lijkt me sterk dat ik haar de kritiek zal geven dat ze zich te afzijdig houdt van haar geïnterviewde.

Zeker, maar een confrontatie trekt Sunny niet vermoed ik

Dat zou je verbazen, haha. Ze heeft bij lezingen of bijeenkomsten wel vaker iemand die losgaat op haar. Ze kan goed de haat van anderen incasseren en schuwt het conflict bepaald niet.

Kloeke tante , wat zou ze stemmen denk je?

Dit wordt een beetje slowchat. Ze heeft deze film niet eens geregisseerd.