Guest of Honour (2019)

Aan Atom Egyan werd bij het uitkomen van Guest of Honour gevraagd welke regisseur hij graag eens zou observeren bij het maken van een film. Zijn antwoord luidde: Alfred Hitchcock. En meer specifiek: Alfred Hitchcock bij het regisseren van Vertigo. Graag had hij gezien hoe Hitchcock zijn sterren James Stewart en Kim Novak tot hoge acteerprestaties wist te brengen. Ook is er bewondering voor het spel dat Hitchcock speelt met de herinnering en de manier waarop Hitchcock spanning creëert door de kijker bepaalde informatie te onthouden.

Guest of Honour is geen thriller. Toch is er een verwantschap tussen beide films. Het spel met de herinnering wordt in Guest of Honour met verve gespeeld. Het conflict tussen waarheid en inbeelding is bepalend voor de dramatische zwaarte van het verhaal. Voor de hevigheid van de conflicten. Voor de substantie van de personages. Egoyan speelt met de kijker. Op elk van die vlakken voegt Egoyan steeds informatie toe, die onontgonnen terreinen enig fundament geven zonder volledig bebouwd te raken. De film is een fascinerende naratieve puzzel.

Naast de overvloed aan personages die allen een interessante en complexe achtergrond hebben, springt de film ook nog eens heen en weer tussen verschillende tijdsperioden. Het spel met de herinnering. Oftewel de verwarrende en associatieve werking van de herinnering. Ze maken van het verhaal bepaald geen structureel geheel. Dat moet ook niet. Schuldgevoelens en andere psychische verwondingen versperren nu eenmaal de blik op een ordelijke voortgang. Bovendien weerspiegelt het gebrek aan een gelijkmatig verloop heel goed en heel mooi de beschadigde psychische toestand waarin de personages verkeren.

Guest of Honour is een sensibele film. In elke scène worden nieuwe psychische contexten aangeboord en nieuwe emoties opgeroepen. Heel mooi is de verhouding tussen het personage van de vader en dat van de dochter. Prachtig gespeeld door David Thewlis en Laysla De Oliveira. In hun relatie staat onthouding van informatie centraal. In elke onderlinge dialoog die zich beweegt tussen insinuaties aan de ene kant en het verzwijgen van de waarheid aan de andere kant is dat goed te bemerken. De dialogen balanceren op een emotionele grens. Mooie en indringende scènes waarbij de camera dicht op de personages zit, zodat gevoelens van frustratie, agitatie, verdriet en schuld goed herkenbaar zijn.

Guest of Honour is een emotionele film over herinneringen en schuldgevoelens. Visueel mooi. Met bijzonder goed acteerwerk. Sfeervol. Indringend. Traag. Met onderhuidse spanning. Knap geschreven en knap geregisseerd door Atom Egoyan. Het was fijn!!

De eregast.

Atom Egoyan doet weer eens een tour de force over tobberige familierelaties, en waar dat bij iedere andere regisseur zou verzanden in een ongeloofwaardige brij maakt hij er een meesterwerk van dat overloopt van details, van absurde situaties en van schijnbaar irrelevante zijlijntjes die allemaal bij elkaar blijken te komen in een onafwendbare tragiek die nauwelijks na te vertellen is.

Het ligt voor de hand om veel lof te uiten (tuiten?) over de prestaties David Thewlis en Laysla De Oliveira - en ze spelen ook onnavolgbaar goed, daar is echt geen woord te veel over te zeggen. Toch is het ook daarbij vooral hoe Egoyan ze in hun scenes zet, hoe de opvolging van scene naar scene tot in detail klopt, hoe de ontwikkeling van verhaal en karakter met elkaar in de pas blijven. De door mijn voorganger @Collins aangehaalde verering van Hitchcock zou dan ook met even groot gemak andersom kunnen zijn uitgesproken als Hitchcock nog onder ons geweest was.

Zoals je van Egoyan verwachten zou is het geen film die licht verteerbaar op de maag valt, en de talloze details maken de duiding daarbij tot een oefening in geduld en bezinning. Toch lijkt de sleutelscene duidelijk die te zijn waarin de titel wordt uitgebeeld, en de tenenkrommend genante situatie waarin daarmee Thewlis terecht komt - geniaal in de uitbeelding van zijn onvermogen om normale relaties aan te gaan en zijn rol in socials situaties te vinden. Maar aan de andere kant ook zo in- en in-triest dat het de film tot een bewonderenswaardig, maar ook tot een wat al te naar en moeizaam meesterwerk maakt.