Las Hurdes (1933)

In Film > Overige films > Las Hurdes (1932):

Monumentale documentaire van Luis Bunuel uit 1932. De film gaat over het Spaanse dorp Las Hurdes. Een stadje waar de inwoners geen fatsoenlijk eten hebben of kunnen verbouwen, alleen hevig vervuild drinkwater hebben, geen goede kleding of schoenen. Inteelt en achterlijkheid op een onbewoonbaar stuk land.
Het dorpje was blijkbaar helemaal vergeten door het koninkrijk Spanje of erger gewoon aan haar lot overgelaten.
Bunuel registreert dit en veroordeelt het hevig. Zwaar indrukwekkende scenes waren met Ezel (mijn hemel wat een nare scene), de berggeit voor wie het landschap al onbewoonbaar bleeken de baby. Mensen die de film zagen weten genoeg. Wat een harde film en dat voor die tijd. Maar ook de rest van de scènes waren heel sterk.

Ik heb een niet ondertitelde versie gezien, dus de voiceover kon ik niet volgen, maar ik kon wel raden wat er gezegd werd. De beelden spreken voor zich en het is een ongemakkelijk meesterwerkje van een regisseur waar ik nog veel meer van wil zien. 4 sterren zou ie krijgen. Toch wel jammer dat dit soort films (duurde 28 minuten) niet op MM mogen.

Jee, ik verwachte een documentaire van Buñuel, en niet deze nepfilm. Je kunt makkelijk aanvoelen dat het behoorlijk nep is en aangedikt wordt. Kinderen die van een cristalhelder beekje drinken worden door de voiceover voor barbaars uitgemaakt (ooit van grondwater gehoord, dat is datzelfde goedje wat in Nederland uit de kraan komt...). Even later zien we meisjes die (duidelijk t.b.v. de film) brood dompelen in een plas smerig water. Wie gelooft zoiets? Of de camera die toevallig op het juiste moment aan het filmen is als een geit naar beneden dondert, tuurlijk... Ook weinig diervriendelijk, een uur wachten tot een ezel doodgaat om dat op de film te zetten... O ja, en het slangengif, dat is natuurlijk niet giftig, deze hersenloze mensen infecteren zichzelf wanneer ze de beet verzorgen.... tuurlijk. Absurd was ook die scène waar een gezond kind van een jaar of 10 voor een dwerg van 28 wordt uitgemaakt... Of een oude vrouw voor een vrouw van 32...

Ik had eerlijk gezegd niet verwacht dat Buñuel ook zo'n cultuurbarbaar was die dacht dat in het platteland alleen maar neanderthalers wonen. Doet me erg denken aan de film Furtivos (1975), ook een portrettering van die neanderthalers uit het platteland door een beschaafd en hoogontwikkeld stadsmens die dat even op film zet. In dat geval besloot die beschaafde regisseur om een hondje dood te laten martelen en op film te zetten om te laten zien hoe barbaars die plattelandsmensen wel niet zijn. Hier besluit Buñuel met hetzelfde doel om geiten van bergen af te schieten en een ezel met honing in te smeren zodat het door bijen wordt gedood. Wie is nou de barbaar?

Gedrocht. Maar goed dat er ook docu's bestaan die dit type nepdocu's ontmaskeren. Interessant om te zien hoe die dorpjes in die tijd waren, maar inhoudelijk heeft het geen enkele waarde.

'Las Hurdes' is een mockumentary over een verarmde en schijnbaar volledig verwaarloosde regio in Spanje. De plaatselijke bevolking wordt afgeschilderd als een bende hulpeloze primitievelingen die als ware verteerd worden door de elementen. De streek wordt geplaagd door ziekte, incest, hongersnood en filmmakers die geiten neerschieten in functie van hun eigen artistieke projecten. Aan 'shock value' geen gebrek. Het is op den duur zelfs de monotone verteller die het meest choqueert.

Of de technieken van Buñuel & Co gerechtvaardigd zijn door ze onder de noemer 'dialectiek' te plaatsen is echter bedenkelijk. Het doel heiligt niet altijd de middelen. Wat overblijft is alleszins een duidelijk overdreven en ijskoud, maar boeiend portret van een vergeten land.

Njah.

Geen idee wat je hier dan mee aan moet vangen. Een docu die echt brak geschoten is, waardoor de waarde van het beeldmateriaal wat mij betreft niet zo heel erg groot is als doordeweekse kijker. Een historicus kan er allicht meer van maken, van een goed beeld van de regio krijg je toch niet wanneer je naar murky zwart/wit beelden komende van een wankele camera zit te kijken.

Los daarvan heb je de narrator, wiens tekst weinig vertrouwen uitstraalt. Het voelt aangedikt aan, vaak bijna kolderiek. Aangezien Buñuel wel bekend staat voor z'n surrealisme is de link snel gemaakt, maar ook dan ontgaat mij nog steeds de lol van deze film. Is het toch serieuzer bedoelt, dan schort er toch wel degelijk iets aan de vorm van deze film.

Ondertussen ook wat links en rechts gelezen, maar hoe je meer je leest hoe meer mensen elkaar tegenspreken en hoe meer mensen deze film daarom net zo geniaal lijken te vinden. Mijn verwachtingen van docus zijn doorgaans wat stricter, en in die zin zijn deze 30 minuten gewoon compleet verloren. Beste wat ik kan doen is dit onding gewoon weer vergeten denk ik.

1.0*

Bizarre docu die veel ophef veroorzaakt heeft, niet in het minst bij de inwoners van de streek in Extremadura. Niet onlogisch natuurlijk als blijkt dat vele items aangedikt zijn of uit de context zijn gerukt. Begrijp dan ook de motieven voor de docu nauwelijks. Sensatie? Een surrealistische visie op het hele gebeuren? Mja, voor mij moet een docu vooral op ware feiten gebaseerd zijn en niet uit eenzijdige fout geïnterpreteerde info.

Met montage en geknoei met beelden kan je vaak absurd andere informatie creëren. Dat paternalistisch stemmetje maakt het dan nog volledig "af".

Aan de andere kant ook lof voor het feit dat deze arme bevolkingsgroep onder de aandacht komt. Zag ooit Tom Waes met zijn reisprogramma Reizen Waes door deze streek trekken. Ook vandaag nog steeds de armste en meest verlaten regio van Spanje.