Transnistra (2019)

Gezien op het filmfestival in Rotterdam. Ik heb me niet verveeld. Voor ik het wist was het afgelopen. Ik moet wel zeggen dat ik de gesprekken niet altijd interessant vond, en de film is erg open. Je krijgt weinig te weten over de achtergrond van de personages, en Tanya gaat weg, maar waar naartoe precies, en waarom moet één van de jongens naar een psychiatrisch ziekenhuis? Veel vragen blijven onbeantwoord. Wat ik fijn vind, is de omgeving waarin het zich afspeelt. De natuur, de dieren, de rust en de puurheid daarvan, en qua beeld vind ik het ook goed. Voldoende. 3*

Genoten van deze impressie, op de grens van documentaire en speelfilm, over het leven van een aantal jongeren zonder veel vooruitzichten, in een land dat niet bestaat: Transnistrië, een smalle strook ingeklemd tussen Oekraïne en Moldova, dat door niemand wordt erkend. Maar daar gaat het hier niet om. Het gaat om vijf vrienden en een meisje. Ze zijn allemaal gek op haar en lopen als hondjes achter haar aan. En zij houdt ze allemaal aan het lijntje en speelt ze tegen elkaar uit. De ene krijgt een complimentje, de andere een kusje, veel verder komen ze niet. Heerlijk om naar te kijken.

Veel gebeurt er niet in deze film. Misschien te weinig. Het platteland waar niets gebeurt. 's Zomers zwemmen ze in het meertje, zijn met elkaar aan het klooien, hangen wat rond in de ruïne van een flatgebouw, roken een joint, drinken bier of wodka en dromen over de toekomst. Die niet rooskleurig zal zijn. Voor de jongens wacht het leger, de misdaad of werken in Europa. Maar ze hebben geen paspoort. Het meisje kan trouwen en kinderen krijgen, iets anders is er niet. De enige grote stad is Tiraspol, en daar heeft hier ook nog nooit iemand van gehoord.

Ze zijn niet onsympathiek, maar ook niet bijzonder. Ze maken zich allemaal zorgen over hun toekomst. Hun levens worden door de maker van de film niet echt uitgediept, eigenlijk leren we ze ook nauwelijks kennen. Dat is misschien een minpunt van deze film. Maar ik heb toch ademloos zitten kijken.

Omdat ik vooraf graag zo min mogelijk informatie tot me neem, werd ik aangenaam verrast door het prachtige camerawerk en de naturelle improvisaties van de jonge hoofdpersonen. Ook het ontbreken van een nadrukkelijke plot (spanningsboog, voorspelbaarheid) beviel uitstekend. Fantastisch dat een marginaal landje zo'n filmtalent kon voortbrengen! Ik voelde dan ook een lichte teleurstelling toen het een Zweedse documentaire bleek te zijn.

Heerlijke film.