Judy & Punch (2019)

Punch en Judy zijn de Engelse equivalent van de Nederlandse poppenkastfiguren Jan Klaasen en Katrijn. Beide kennen hun oorsprong in Pulcinella een figuur uit het Italiaanse commedia dell'arte en zijn ontstaan in 17e-eeuw. Maar inmiddels leven we in 2019/2020 en bestaat er een # MeToo-generatie.

Daarom presenteert de film dat poppenspel ook in een soort feministisch sprookje (zie de omruiling van de volgorde van namen?) Het speelt zich af in een fictief zeventiende eeuwse achtergrond en gaat o.a. over huiselijk geweld en de daarop volgende wraakmissie. Gecombineerd met op Monty Python lijkende, vreemdsoortige slapstick.Het is een merkwaardige mix die onverwacht goed werkt!

Thematisch is de film niet altijd echt subtiel. Bijna elke man in de film is gewelddadig en vrouwonvriendelijk. Toch is dat geen kritiek, maar meer om te illustreren dat mannen niet rooskleurig worden afgeschilderd. Door de duistere humor werkt het juist goed en zet het geweld en de komedie slim naast elkaar zoals ook de traditionele Jan Klaasen en Katrijn shows deden, maar nu dan wel omgedraaid.

Het sterkste punt van Judy & Punch zit hem in de uitvoering. Er wordt een wereld gecreëerd die niet echt fantasie is, maar ook niet historische accuraat. (Londense bobby's in de Elizabethaanse tijd en 'talent scouts' met potloden?) En wat te denken van de elektronische score van François Tétaz, die hoort in principe (een rockende elektronische bewerking van Johann Sebastian Bach's "Air on a G String" en Leonard Cohen's "Who by Fire") ook niet thuis in deze periode. Maar hoe misplaatst ook, het werkt en was heerlijk!

Even opmerkelijk is de dialoog, die een mengeling is van periode-correcte dictie en een meer moderne verbuiging (een personage citeert zelfs een uitspraak van Gladiator (2000) Eenmaal gaat de film een beetje over de schreef; dat is wanneer het groepje ketters, een soort tai chi aan het doen zijn. Dit voegde niet veel toe aan de film! Ook de aftiteling was een opmerkelijke en bevat documentaire-opnames van getraumatiseerde reacties van kinderen op het geweld van een show met Punch and Judy.

Desondanks dat in deze vrouwelijke herbewerking, het mannelijke geslacht er bekaaid af kwam, heb ik erg genoten. Zonder twijfel een verdienste van beginnend regisseur Mirrah Foulkes! Ze weet op één of andere manier toch die dubbelzinnige lijn tussen de sekse toch nog in balans te houden. Laat ik het positief naar boven afronden!

Ik bemerk dat ik me toch een beetje stoor aan de stroom van manonvriendelijke films die uitkomen de laatste jaren. Het is ook weer niet verbazend dat de regisseur van dit werkje een vrouw is. Ook al is dit zeker een geinige en vermakelijke film, het ligt er allemaal weer zo bovenop. Met echt hele vervelende mannen, dronkaards die vrouwen slaan. En natuurlijk hele sterke vrouwen waar het dorp niet zonder kan. Het ligt er allemaal weer zo dik bovenop dat ik er veel moeite mee heb. Dit helpt ook de positie van de vrouw helemaal niet.

Nee, deze film voelt aan als de zoveelste zielige wraakactie van een vrouw die ten koste van mannen, door hen de handen af te hakken en af te schilderen als domme, gewetenloze drankorgels. Dit is geen film die iets constructiefs heeft mede te delen. Helaas, het is best grappig bij vlagen (en leunt ergens tegen het pythonesque) maar het verhaal heeft niks om het lijf.

Volgens mij is een echte sterke vrouw er een die bij haar man blijft en hem weet te veranderen door de liefde in hem aan te wakkeren. Dat hij zich gaat beseffen dat hij geeft om zijn vrouw en kinderen dan hij aan zichzelf durft toe te geven. Maar zij heeft hem ook nodig, haar anker en ze weet hem in zijn kracht te zetten. Dan zien we dan een langzame verandering waarbij de zwaktes van de man en de vrouw aan het licht komen en ze er beiden samen uitkomen.

Nu maken ze zichzelf er makkelijk vanaf en dat is jammer en ergerlijk. 2.5 ster

Een donkere komedie over kuddegedrag en massahysterie ten opzichte van mensen, die “anders” zijn. Wanneer een narcistische poppenspeler zich te buiten gaat aan schokkend huiselijk geweld, verandert de sfeer van de film aanzienlijk.

Een groteske film met een feministische ondertoon en hier en daar wat macabere humor: “Happy stoning day.” Niet helemaal mijn ding, al zet Mia Wasikowska wel een gedegen rol neer.

Hmm, vond het een beetje tegenvallen. Judy and Punch is een wat merkwaardige film die maar niet lijkt te kunnen besluiten of het een donkere komedie is, een klucht, een drama of een wraakfilm, en het wordt uiteindelijk een potpourri van genres. Dat kan soms werken, maar hier werkt het niet.

Het eerste deel van de film vond ik nog wel aardig, al vond ik de al te luchtige stoning-scenes -die inderdaad niet hadden misstaan in Life of Brian- maar flauw. Maar net als clowns en buiksprekers hebben poppenspelers iets sinisters (al dan niet gevoed door films als Sombre), en dat beloofde toch wel iets. Daar wordt in deze film uiteindelijk te weinig mee gedaan en na het WTF-moment met de baby ontvouwt zich een weinig boeiende tweede helft. De scenes met de outcasts in het bos voegen eigenlijk niks toe, en als Judy dan eindelijk haar podium krijgt valt de uiteindelijke "punch" tegen. De look van de film had van mij donkerder gemogen, visueel vond ik het er soms karig uitzien. Muziek balanceerde tussen leuk gevonden en met-de-haren-erbij-gesleept.

Goeie film over man en vrouw die hun geld verdienen met een marionettenshow. Het verloop van deze film laat zich niet gemakkelijk voorspellen. Zo is de toon ook wat afwijkend (de muziek bijvoorbeeld) en ook komt het hier en daar best bruut uit de hoek. Maar dit alles maakt het dan ook best een originele film. Niet bepaald een verkeerd regiedebuut van Mirrah Foulkes.

Het poppenspel van Punch and Judy, of Jan Klaassen en Katrijn.

In dit geval een spel in een spel, waarin de draak wordt gestoken met de domme massa die zich liever laat verleiden door gladde praters dan door de werkelijkheid die in hun oog steekt. Een parabel op een spel voor kinderen dat tot een spel voor volwassenen geworden is, en waarvan de samenvatting in de eindgeneriek wordt gegeven. Een spel voor volwassenen, omdat die vaak dingen niet lijken te begrijpen die kinderlijk eenvoudig zijn. Als een soort voorspelling van de volksbewegingen die we via QAnon, de wappies en nu extreemrechts zouden gaan meemaken.

Wie denkt dat dit een nieuwe zienswijze of een herbewerking van de aloude traditie van Jan Klaassen en Katrijn is heeft toch echt nooit een van de originele voorstelllingen gezien, of de boodschap daarvan niet begrepen. En zo moeilijk is het allemaal echt niet. Het basisgegeven volgens de traditie is tenslotte dat Jan dom is en wellicht wat kwaadaardig, en dat Katrijn misschien niet het buskruit uitgevonden heeft, maar het hart op de goede plaats heeft en van daaruit geen enkele moeite heeft om rondjes rond Jan te maken. En maar goed ook, want het is aan haar om alle gedoe weer recht te zetten. Bij voorkeur met de deegroller.

En zo ook in deze film. Met wellicht als enige moderne variatie dat Katrijn Jan niet weer in haar armen sluit, maar dat was ook wel wat teveel gevraagd nadat hij haar zo ongeveer doodge-puncht had. Wie daar een politiek motief of een poging tot het cancellen van de mannelijke helft van de mensheid in ziet, mag zich van mij echt laten nakijken. Ik kan er echt niks manonvriendelijks of militant-feministisch in zien.

Wel gewoon een fijne film, met een fijn verhaal en een perfecte cast. Van een walgelijke onderkruiper die belangeloos wordt neergezet door Herriman, tot een super fijne heldin van Wasikowska.

En met alles wat er bij hoort om het tot een perfecte film te maken, van fraaie beelden tot de Air-on-a-G-string. Bach, doe dat eens na.