Carmen y Lola (2018)

Best goed, maar ik vind 'm niet heel bijzonder of uitermate interessant. Het drama op het eind raakte mij wel. Ik vind het realistisch gespeeld en de vogels vind ik een mooie, kleurrijke en artistieke toevoeging. Voldoende. 3*

Voor de film zijn veel echte zigeuners gecast en dat maakt dat de film fraai om te zien want zigeuners zijn een kleurrijk volkje. Het geeft de film ook een authentiek karakter. Maar de inhoud van de film is helaas heel erg zwak. Er is zelfs nauwelijks inhoud want de film biedt niets meer dan twee meisjes die op elkaar verliefd worden en dat simpele gegeven wordt over 103 minuten uitgesmeerd… het maakt de film zeer traag en saai.

De film had een stuk spannender gemaakt kunnen worden maar ik heb het vermoeden dat de film lijdt onder ‘intersectionaliteit’ hetgeen de nieuwe mode is onder radicaal-links. De film wil een lans breken voor homoseksuele relaties maar het is eveneens politiek correct jegens de homovijandige zigeuners die dus ook positief in beeld moeten komen zodat die homovijandigheid flink moet worden afgezwakt waarmee echter alle spanning uit de film wordt gehaald. In deze film zijn zigeuners helemaal niet crimineel, ook al noemen ze niet-zigeuners nog steeds ‘burgers’ hetgeen toch zou moeten betekenen dat zigeuners als niet-burgers zich buiten de maatschappij en haar wetten plaatsen (zigeuners die zeggen dat zij niet crimineel zijn en dat ‘burger’ slechts een benaming is toch een beetje hetzelfde als Hells Angels die zeggen dat zij niet crimineel zijn en dat hun badges slechts versieringen zijn). Dus als dan uiteindelijk de lesbische relatie uitkomt wordt er wel theatraal stampij gemaakt door de omgeving maar echte dreiging jegens de meisjes voel je niet: daarvoor worden deze zigeuners veel te braaf afgeschilderd.

In bv. Suburra (2015) - MovieMeter.nl voel je juist enorme spanning zodra er een zigeuner opduikt in het criminele wereldje want die worden afgebeeld als huiveringwekkende beesten. Ook zijn de eerwraakfilms spannend en huiveringwekkend omdat ze moslims tonen als de moordenaars van hun eigen kinderen. Soms heeft een film politieke incorrectheid nodig om de film spannend te maken en slaat omgekeerd – zoals bij deze film – politieke correctheid elke spanning dood. Nu snap ik wel dat als je echte zigeuners cast je die niet als monsters durft af te beelden (want dat zullen de zigeuners niet pikken) maar dat is dan weer de schaduwzijde van het ‘authentiek’ casten.

Een jonge vrouw tekent een grote felgekleurde vogel op een armzalig stukje muur in een even armzalige voorstad van Madrid. Haar naam is Lola. Zij is een gitana, een roma. Een zigeunerin. De geverfde vogel verbeeldt haar verlangen naar vrijheid. Lola wil geen gevangene van de zigeunergemeenschap zijn. Zij wil haar eigen weg gaan, de wereld zien, zich ontplooien. Zij wil zich afkeren van haar voorbestemde leven om een gezin te stichten met een man aan wie zij gehoorzaam moet zijn. De culturele last waarmee zij is opgezadeld is haar een gruwel.

De film zet het leven van twee jonge gitanas centraal. Lola is er één van. Carmen de andere. Middels een verhaal over de ontluikende liefde tussen de twee jonge vrouwen geeft de film een inkijk in het traditionele zigeunerleven met alles er op en eraan. De familiebanden, de feesten, het patriarchaat, de toewijding aan de kerk, de markt, de flamenco en uiteraard de verstikkende ongeschreven wetten, waaraan een ieder zich moet houden. Een culturele microkosmos ontvouwt zich.

De gitanos leiden een geïsoleerd leven als gevolg van eeuwenlange discriminatie door de papayas (de witte buitenstaanders). De onvrede daarover vormt een sudderende onderlaag in de film. Vanuit die onderlaag wordt soms confronterend uitgehaald. Zo is er een scène waarin Carmen werk zoekt in een Spaanse kapsalon, alwaar haar zonder pardon door een zeer giftige eigenaresse de deur wordt gewezen als blijkt dat zij een gitana is. Het is een mooie verhelderende scène.

Fijne cast. Twee prima hoofdrolspeelsters, die twee temperamentvolle dames neerzetten. Heel naturel. Heel sensueel. Met levenslust en humor. Zeer aangenaam om naar te kijken. De andere personages bestaan voornamelijk uit figurerende leden uit de zigeunergemeenschap. Authentiek en geloofwaardig in hun performance.

Ik las het bij De filosoof ook al, maar het is opvallend dat regisseuse Arantxa Echevarría in haar schets van het zigeunerleven geheel voorbij gaat aan de criminele activiteiten (drugshandel) waar de zigeuners ook om bekend staan. Het zal een concessie zijn. In de traditionele gemeenschap is homoseksualiteit natuurlijk een lastig thema. Liever ontkent men het bestaan daarvan. Daarbovenop nog een verwijzing naar criminele activiteiten zou een film met authentieke zigeuners in een authentieke setting waarschijnlijk onmogelijk hebben gemaakt.

De toon van de film is niet sensationeel of sentimenteel. De traan wordt niet geschuwd, maar ook niet per sé gezocht. Het verhaal is dramatisch, maar de registratie van het drama is tamelijk nuchter. Geen violen en uitgebaggerde pathetiek. Gewoon een realistische weergave die door de kijker soms schouderophalend, soms snotterend en soms glimlachend wordt ondergaan.

In het laatste halve uur gaat het opeens toch de melodramatische kant op en verliest de film zich in een aantal clichés die in een zoetige romantische comedy niet zouden misstaan. Ik ben niet tegen wat clichés, maar de rauwe, eerlijke en ongekunstelde toon van de film wordt wel erg snel en gemakkelijk verkwanseld om maar bij een sentimenteel einde uit te kunnen komen.

De zin van die concessie ging aan mij voorbij.

De 16-jarige Lola [Zaira Romero] houdt haar lesbische gevoelens angstvallig geheim voor de buitenwereld, maar dat wordt erg lastig wanneer ze als een blok valt voor de 17-jarige Carmen [Rosy Rodríguez] die ze leert kennen op de markt waar ze beiden werken. Carmen staat echter op het punt zich te verloven met Lola's neef en binnen de uiterst traditionele zigeunercultuur waar beide meisjes in zijn opgegroeid wordt homoseksualiteit beschouwd al één van de grootste zonden die je kunt begaan.

Het simpele en voorspelbare verhaal is veel te mager voor deze speelduur, maar Arantxa Echevarria zet wel een levendig en authentiek beeld neer van de zigeunercultuur - met het verlovingsfeest als hoogtepunt - en ze weet prima vertolkingen uit haar volstrekt onervaren cast te halen, vooral van Morena Borja en Rafaéla Leon als Lola's ouders.

Carmen y Lola

Sterk. De grootste troef van Carmen y Lola is het acteerwerk van de twee onervaren actrices, en vooral Romero als Lola is een openbaring. Ze heeft ook de best uitgewerkte rol, en Romero en Rodriguez hebben een fijne chemie.

Het is ook interessant om een inkijkje te krijgen in het leven van een aantal zigeunerfamilies, hoe triest het ook is om te zien hoe achterhaald de rolverdeling tussen man/vrouw en ouder/kind nog steeds is. En hoe er tegen homoseksualiteit wordt aangekeken, hoewel dat laatste natuurlijk niet als een verassing komt. Gelukkig legt de regisseur alles op een realistische en nuchtere manier vast, en ze waakt voor vals sentiment of een moraliserende boodschap. Alleen in het laatste gedeelte slaat ze even door, maar door het prachtige einde is ze dat wel vergeven.

Deze film meegebracht van de bib en ook eens bekeken. Ik kende de film niet, maar vond het toch de moeite om eens gezien te hebben. Je krijgt er een inkijk van de zigeunerwereld.

De cast deed het ook prima en kwam overtuigend over. Verder was de speelduur goed, niet te lang en niet te kort.

Mooie film over de ontluikende en soms botsende liefde tussen twee tieners in een conservatieve Roma-omgeving, waar lesbische relaties tot doodzonden worden bestempeld. Naar verluidt bestaat de cast grotendeels uit amateurs. Dat is niet te merken (of misschien juist wel), want mede door hun naturel optreden maken de actrices en acteurs er een pakkend, oprecht drama van. Knap gedaan.

Niet voor het eerst belicht een film een gedwongen keurslijf vanuit etnisch of religieus perspectief waarbij een individu wenst te ontsnappen om zijn of haar eigen vrijheden en verantwoordelijkheden te ontdekken. Vaak gaat dit ook gepaard met het worstelen met de eigen seksuele identiteit.

Het interessante van dergelijke thema’s is dat je een inkijk krijgt in de leefwereld van één of andere bevolkingsgroep en dat je kennis maakt met enkele culturele en religieuze gebruiken of tradities die vaak heel anders zijn dan ons vrije Westerse denken. Alleen, en dat beseft bvb Lola erg goed, zijn deze tradities op economisch en liberaal vlak niet altijd te verzoenen met het kapitalistisch leven in West-Europa. Wil je niet blijven hangen in de sleur van het ter plaatse blijven trappelen, moet je studeren en je eigen weg onafhankelijke weg durven gaan.

Prima film dus over een duo dat zich tracht los te trekken van het traditionele keurslijf dat hen toegemeten wordt. Prima acteerwerk, naturel en oprecht. Fijn!

Die liefde mag en kan niet. Traditie, zeden en geloof staan er voor in de weg.
Niet de eerste film over hoe een lesbische liefde wordt afgewezen.
Mooi, teder, natuurlijk, eerlijk en discreet, maar het levert toch een onthutsend dramatische scène op wanneer de vader het "kwaad" verneemt en moeder en dochter vrezen voor hun leven.[/spoiler).
Aldus ook eigenlijk een film over de dominantie van de man in maatschappij en familie en de ondergeschikte positie van de vrouw. Betekenisvol en gevat is dan ook de scène waarin de oudere vrouwen het hebben over hun eigen huwelijk, hun kennismaking, relatie en uiteindelijk of ze het geluk gevonden hebben. .
Qua acteerwerk kan de film bogen op de spontaniteit, van vooral de twee hoofdactrices, waarmee de rollen worden ingevuld.
Het slot is er één waarin de keuze over de toekomst aan de kijker wordt overgelaten. Het laat toe nog wat over deze goede film, zonder meer, na te mediteren.

Het relaas van een jonge tiener die in haar zigeuner-familie een buitenbeentje is. Ze past niet in het plaatje van onderdanige vrouw in dienst van de man, maar droomt van werk, gaat studeren en bovendien houdt ze van vrouwen. We krijgen een wereldje te zien vol tradities en geloof dat vooral voor vrouwen bepaald wat de toekomst zal zijn. Al is natuurlijk niet alles zwart/wit. Een boeiend thema.

Als kijker krijgen we niet echt vat op de twee hoofdpersonages. Het duurt even voor ik er wat in geraakt. Maar gaandeweg werd het wel wat intenser. Zeker naar het einde toe als het relaas tot een climax komt. Dat maakt de film wel goed. Het wordt helaas geen topfilm, daarvoor valt het acteerwerk en verhaal toch iets te mager uit. Maar het is best een goeie film.

Moet het vooral hebben van het authentieke en broeierige sfeertje, want voor de rest voegt de film weinig toe.

In het begin ergerde ik me ook aan het amateuristische niveau, gelukkig werd dat gaandeweg beter.