Continuer (2018)

Zelf houd ik wel van films die spelen in weidse, bergachtige landschappen en waarin weinig gebeurt. Op groot doek kunnen ze me niet lang genoeg duren. En wanneer het ook nog gaat om een moeder en zoon die te paard de bergen van Kirgizië doorkruizen om hun relatie op orde te krijgen - althans, dat wil de moeder graag - dan kan er wat mij betreft weinig meer misgaan en er gaat ook weinig mis in deze film, al is het verhaal behoorlijk clichématig en dus voorspelbaar. Maar zo gaat het nu eenmaal in het leven.

Toch is er 1 ding mis: de casting. In de moeder zie ik voortdurend een Sylvia Witteman-gezicht (sorry, daar kan de actrice ook niks aan doen) en in de zoon kan ik met de beste wil van de wereld geen puberende jongen zien - van 16 jaar ook nog, zegt de synopsis. Dat knaagt toch wel aan je kijkgenoegen.

De continue dialoog tussen conflict en verbinding, dat is de rode draad van Joachim Lafosses Continuer. Het begrip van een moeder, het temperament van een zoon. Ergens voor de film begon lieten de twee hun Westerse thuis achter zich. Nu cirkelen ze op paarden door een Kirgizisch berglandschap.

De grillige natuur en de oneffen vlaktes zijn betekenisvolle decors voor het spanningsveld tussen de twee hoofdrolspelers. In het uitgestrekte hier en nu hebben Sybille (Virginie Efira, momenteel ook te zien in Un Amour Impossible) en Samuel (Kacey Mottet-Klein) alleen elkaar. Met het verleden achter hen en tussen hen in is de roadtrip een constante combinatie van uitersten: voor de pessimist een bitter medicijn, voor de optimist de hoop op wederzijdse waardering.

Prachtig is het moment waarop Sybille haar zoon zonder zijn medeweten gadeslaat. Op een heuveltop gaat Samuel los met housemuziek op zijn oren, niet wetende dat zijn moeder van een afstandje een denkbeeldige hand reikt. Haar voorzichtige blik wordt bruusk afgeschermd wanneer Lafosse gelijktijdig snijdt in beeld en geluid. Met een scherpe cut, op beide niveaus, betreden we de chaos en ontlading in Samuels hoofd. Gaat de één de ander ooit vinden? En als ja, dan hoe?

Geruime tijd zit de kracht van Continuer voornamelijk in oud zeer dat verzwegen blijft. De geschiedenis van moeder en zoon wordt in brokjes opgediend, waarbij het telkens aan iedere individuele kijker is om de lege vakjes open te laten of in te vullen. Extra jammer is het dan ook dat een voice-over in de slotakte orde op zaken stelt; op de valreep verbrokkelt de film als mythe.

De abrupte climax die aan die laatste onthullingen voorafgaat rekt de filmtitel op een jammerlijke manier op. Lafosse grijpt naar een onnodig vraagteken, om het met een doffe klap achter de ambigue realiteit van vijfenzeventig minuten speeltijd te plaatsen. Is het nog wel mogelijk om door te gaan?

[web]

Na het vorige week uitgekomen 'Un Amour Impossible' over een complexe moeder-dochter relatie, is er nu 'Continuer', over een complexe moeder-zoon relatie. Frappant detail: in beide films speelt Virginie Efira de hoofdrol als de moeder. In Continuer heet die moeder Sybille en trekt zij te paard door de woestenij van Kirgizië met haar temperamentvolle, van haar vervreemde zoon Samuel (Kacey Mottet Klein). Aanvankelijk zijn er vooral oorverdovende stiltes tussen hen en bewegen ze ongemakkelijk langs elkaar heen, hun onderliggende pijn en wrok onuitgesproken. Als er dan toch verbaal wordt gecommuniceerd, is dat met het nodige venijn (Samuel) en een hoop decibellen (moeder). Het roept veel vragen op over hun onderlinge relatie, maar vooral over wat er in de voorgeschiedenis (tussen hen) is gebeurd. Joachim Lafosse is echter spaarzaam met antwoorden en laat veel aan de verbeelding over, waarbij hij zich bedient van bij vlagen krachtige beeldtaal. Daarin en in de wonderschone natuur en de manier waarop de lokale bevolking wordt geportretteerd, schuilt voor mij de kracht van deze film. Een voor mij zwaarwegend minpunt is toch het gebrek aan informatie en context, waardoor ik na afloop met veel vragen blijf zitten en het gevoel heb nauwelijks binding met de hoofdpersonen te hebben gekregen.

Ik hou wel van trage films, maar dit was echt moeizaam om door te komen, zelfs met de beperkte speelduur. Ik vond het sowieso al een raar gegeven van ronddwalende Fransen in Kirgizië begot. De idee alleen al belemmerde me snel om "in" de film te geraken.

Saai is inderdaad de juiste verwoording, weliswaar hard, maar ik kon er niet veel mee. Het mooie decor ten spijt, want dat krikt sommige films wel wat op. Veel beeld zonder klank, de dialogen zijn spaarzaam en blijven ook functioneel. Hier en daar zijn de zwijgzame momenten nét verrijkend wanneer beelden meer duiden dan woorden. Maar deze momenten zijn spaarzaam.