Jane (2017)

Jane Goodall is één van de belangrijkste autoriteiten op het gebied van antropologie. Ze was de eerste mens die wetenschappelijk onderzoek van chimpansees baseerde op eigen ervaring, door vriendschap met ze te sluiten.

In een tijd van Blue Planet en Earth is het verwonderlijk te zien hoe indrukwekkend de beelden van haar cameraman (en later echtgenoot) Hugo van Lawick zo'n 60 jaar later nog steeds zijn. De film toont ons sleutelmomenten uit de jaren die Jane doorbracht, maar daarbij zien we zowel magische, hartverwarmende als gruwelijke beelden die je in een Attenborough-productie niet voor de kiezen krijgt. Qua vorm is deze documentaire niet bijzonder, maar de beelden en het boeiende commentaar van Goodall zelf maken dit een zeer geslaagde documentaire.

Fraaie documentaire over voormalig secretaresse Jane Goodall, die haar droom in vervulling ziet gaan wanneer ze de kans krijgt om een langdurige studie van chimpansees te doen in Gombe National Park in Tanzania. Het verloren gewaande beeldmateriaal is van uitzonderlijk goede kwaliteit, met veel unieke en ontroerende momenten. Mooi is ook de aanwezigheid van filmmaker Hugo Van Lawyck, die een grote rol in het leven van Goodall heeft gespeeld. Het archiefmateriaal is kunstig gemonteerd door regisseur Brett Morgen, aangevuld door uitstekende interviewfragmenten met de inmiddels bejaarde maar nog steeds enthousiaste Goodall.

Erg matige docu.

Eerlijk gezegd kende ik Jane Goodall niet echt, na deze docu wel een stukje beter. So far, so good, maar Jane Goodall boeit niet zo. Ze is toch vooral bekend geworden vanwege haar beroep en daar wist te docu minder te overtuigen.

Goodall's persoonlijke verhaal heeft vaak teveel de overhand en wanneer het over het wetenschappelijke gaat dan ontgaat me een beetje de enorme impact die Goodall meent gehad te hebben. Binnen de chimpansee community zal het best een belangrijke naam zijn, maar wat ze nu verder betekent heft wordt niet echt duidelijk.

Komt allicht omdat Goodall zelf zo vaak aan het woord is. Duidelijk gepassioneerd door haar job, maar daarom niet de meest objectieve persoon om alles toe te lichten. Beeldmateriaal is verder wel oké, maar niks opzienbarends. Het is wellicht dat ik verder ook niet zo veel met het onderwerp heb, maar wie een goeie natuurdocu wil zien heeft tegenwoordig toch betere opties.

Mnee, wist mij maar zelden te boeien en veel blijft er acheraf ook niet bij, behalve dan dat Goodall een belangrijke schakel was in het bestuderen van chimpansees.

1.5*

Van de interviewserie 'Van de schoonheid en de troost' (2000) was de sessie met Jane Goodall wat mij betreft één van de sterkste, dus ik had hier best wel zin in.

Maar dat viel tegen.

Beelden van Gombe die qua zeggingskracht het niveau van vakantiefilmpjes nauwelijks overstijgen. De heldin herhaaldelijk poserend al turende door een verrekijker, en, om mij onbekende redenen, heel veel close ups van insecten. Fraaie fragmenten van Van Lawicks werk in de Serengeti, maar zonder context, hooguit de reactie oproepend 'Goh, zullen we dáár eens heengaan dit jaar, schat?'

De informatie over het werk van Goodall blijft zeer oppervlakkig, en haar privéleven, dat ruim aan bod komt, is niet bepaald boeiend te noemen. Of niet boeiend gebracht, in ieder geval.

Het interview helpt er ook al niet aan mee. Voice-over Jane: 'Het was erg frustrerend, die eerste maanden, dat ik geen contact kon maken met de chimpansees'. Direct daarop de interviewer: 'Hóe frustrerend was het dat je die eerste maanden geen contact kon maken met de chimpansees?'

Extra strafpunten voor de nauwelijks te harden, veel te aanwezige muziek. Waar sláát dat op, in hemelsnaam?

Vrij fascinerend toch hoe Goodall als non-wetenschapper de kans kreeg om haar dromen na te jagen tussen de chimpansees in Afrika. En passant leert ze ook nog haar Nederlandse echtgenoot daar kennen, die de prachtige camerabeelden levert. Een jungle romance in optima forma. Veel (biologische) diepgang is er verder niet echt te bekennen, maar dat is niet heel erg.

Een documentaire biografie over Jane Goodall - met de focus op haar persoon, de wetenschappelijke kant van haar leven wordt wel ietwat geraakt maar vormt niet de hoofdmoot. En dat is een heel goede keuze wat mij betreft, want zoals wel vaker met wetenschap is het niet zo maar even simpel uit te leggen hoe belangrijk haar werk geweest is. Dus moeten we dat maar gewoon naar waarde aannemen als dat gezegd wordt - al lijkt dat welhaast iets te zijn dat uit de huidige manier van communicatie verdwenen is. En als je dat niet voetstoots aannemen wilt, dan ga je maar naar school wat mij betreft - kom over een jaar of twintig maar met je argumenten, voor die tijd ben ik niet geinteresseerd.

De archiefbeelden zijn super mooi - duidelijk te zien dat de cameraman zijn favoriete onderwerp in beeld bracht. En ja, Jane is een erg mooi mens, niet alleen een mooi karakter maar ook best fotogeniek, zowel toen als nu. Dat helpt me te herinneren dat ik dat boek dat ze kortgeleden geschreven heeft nog lezen moet. Wat ze gedaan heeft en nog steeds doet is tenslotte een van de heel weinige dingen die daadwerkelijk de moeite waard zijn en inhoud geven aan onze tijd hier op aarde.