78/52 (2017)

Voor hen die nog twijfelen aan de grootsheid van Psycho...

Vond het anders weinig overtuigend.

Het beste moment is wanneer de scene nota bene voorgelezen wordt. Spannender dan heel Psycho bij elkaar. Dit is dan misschien toch vooral een docu voor fans van Psycho, maar dan heb je dus eigenlijk weer een preaching to the choir docutje waar niemand echt wat aan heeft.

Het panel aan experts valt toch enigszins in twijfel te trekken. Teveel regisseurs, die dan misschien goed weten hoe een film te maken, maar niet noodzakelijk erg bewust zijn van de rest. Er wordt véél te veel vanuit "the audience" gesproken, wat redelijk irritant is. Ik heb de discussie op MM zelf vaak genoeg gevoerd, wat mij betreft hoeft niet iedereen overal "ik vind" of "voor mij" bij te zetten, maar om dan zaken vanuit het publiek als objectief gegeven te presenteren gaat een stapje te ver.

Het is verder ook gewoon onnozel om naar een lofzang over een scene te kijken die zelf niks met je doet. Het iconische karakter van die scene valt uiteraard niet te ontkennen, maar bijna alles wat er gezegd wordt herken ik gewoon niet in het beeld dat ermee gepaard gaat.

Verder verkneukelt met zich wat teveel aan kleine dingetjes die uitvergroot worden om Hitchcock's genialiteit verder in de kijker te zetten. Sommige theorieën of verklaring zijn ook gewoon complete onzin, wanneer er dan ook nog een scene uit Irréversible bijgehaald wordt én fout geciteerd wordt (er zat namelijk wel bloot in) dan zet ik gewoon héél wat vraagtekens bij de serieux van deze docu.

Veel meer dan wat mythevorming is het niet, en niet eens op een heel grondige of overtuigende manier. Buiten één of twee grappige faits divers, totaal niet overtuigend, noch interessant.

1.0*

78/52 is een documentaire over de legendarische douchescène van Psycho. Veel verschillende mensen worden aan het woord gelaten en op diverse manieren wordt de scène geanalyseerd. Dan de geluidseffecten, dan de muziek, dan de editing.

De diepgaande analyse en interviews met de Body Double van Janet Leigh en enkele vooraanstaande mensen uit het vak hebben echt een meerwaarde. Toch vond ik dat veel mensen niets te zoeken hebben in deze documentaire, wat hebben Elijah Wood of de producer van Insidious in godsnaam met Hitchcock te maken? Ik vond het ook vreemd dat de Martin Scorsese, Brian De Palma of Francis Ford Coppola niet gewoon zelf hadden gevraagd in plaats van anderen over hun werk te laten praten. Veel van de geïnterviewde gaven ook voortdurend hun eigen vergezochte interpretaties, wat ik niet echt boeiend vond. Eerdere documentaires van Alexandre O. Philippe hadden daar ook al last van.

Gelukkig zat er voldoende boeiende materie in de docu om je niet te gaan vervelen. Na het zien van 78/52 ga je de scène steeds meer waarderen, want man wat zat die scène toch goed in elkaar. Leuk dat er uiteindelijk ook gesproken wordt over de Italiaanse Giallo waar de film invloed op had, helaas erg kort.

Van de fans, voor de fans

Er is een periode dat ik compleet idolaat was van Alfred Hitchcock en toch heb ik Psycho nooit zijn beste werk gevonden. Sowieso is de regisseur wat achteruit geschoven geraakt in mijn lijstje met beste regisseurs aller tijden, maar zo'n Rear Window vind ik vele malen indrukwekkender dan Psycho. Dat neemt natuurlijk niet weg dat de film nog altijd iets iconisch heeft en dat het wel eens bijzonder interessant kan zijn om wat meer over het ontwikkelproces te weten. In het achterhoofd houdende dat teveel analyse ook wel eens nefast kan zijn.

Want dan doe je toch voor een stuk de magie van iets weg en dat is een beetje wat ook bij 78/52 is gebeurd. De film leent zijn titel aan de befaamde douchescène (die via 78 verschillende setups en 52 cuts tot leven werd gewekt) en juist die scène van pakweg een paar minuutjes wordt werkelijk kapot geanalyseerd. Van de muziek tot de soundtrack, van de acteurs tot de storyboards, van het script tot zelfs het behang aan de muur, ... Werkelijk elk aspect wordt tot in de meest kleine details besproken en hoewel ik best wel fan ben van dit soort diepgaande onderzoekingen, zijn de conclusies die eruit getrokken wordt wel vaak bij de haren getrokken. Zo'n vergelijking met Irréversible? Het is ver gezocht. Bovendien lijkt het wel alsof Hitchcock over al deze minieme details urenlang zijn hoofd heeft gebroken, maar ik vermoed dat er gewoon eerder een paar lucky shots tussen zitten. Ik begrijp dat je de Master of Suspense een zekere status wilt meegeven, maar er zijn grenzen.

Ook in het gebruik van de gasten trouwens, maar allereerst: wat ziet dit er spuuglelijk uit! Psycho is een zwart-wit film en het leek regisseur Alexandre O. Philippe dan ook een goed idee om dat met zijn interviews dan ook maar te doen. Resultaat is dat er een zekere grijze filter over de geïnterviewden hangt die over de gehele lijn vloekt. Het groepje van geïnterviewden is trouwens redelijk groot te noemen. Belangrijkste is dat er ook nog ruimte is voor archiefmateriaal van Hitch himself, toch hetgeen je in dit soort documentaires het liefste zie. Verder nog de aanwezigheid van Marli Renfro, die als body-double voor Janet Leigh nog één van de weinig levende mensen is die effectief heeft meegewerkt aan Psycho, en ook Jamie Lee Curtis (dochter van Tony Curtis en Janet Leigh) mag nog even haar zegje doen. Verder nog een paar nuttige bijdrages van onder andere Peter Bogdanovich, maar wat bijvoorbeeld dat vriendengroepje met Elijah Wood op kop hier heeft te zoeken?

Dan vond ik de interviews met de mensen die aan de remake hebben meegewerkt nog net iets nuttiger (die kunnen toch nog iets vertellen over hoe moeilijk dit of dat was) maar bijvoorbeeld Bret Easton Ellis - auteur van American Psycho - heeft weinig zinnigs te vertellen. Plus, een kritische noot had ook wel gemogen. Nu is het misschien toch net iets teveel een hallelujah verhaal, maar langs de andere kant. Wie anders kijkt er ook naar een documentaire van 90 minuten over een scène van pakweg 3 minuten.

3.5*

Ik hou wel van dit soort diepgravende filmanalyses, hoewel het meeste niet geheel uit de lucht kwam vallen. Maar toch een paar dingen die nieuw voor me waren. Zoals dat schilderijtje dat voor het kijkgat hangt, nooit op gelet eigenlijk. Of een boksscène uit Raging Bull die haast griezelige gelijkenissen vertoont met de douchescène uit Psycho. Soms wordt er wel heel erg in superlatieven gepraat, zoals regisseur Peter Bogdanovich die vertelt over de eerste keer dat hij Psycho zag in de bioscoop: 'It felt like I was raped.' ...maar misschien voelde het ook wel zo, in die tijd. Stom genoeg was ik vergeten dat Jamie Lee Curtis de dochter is van Janet Leigh.

Goeie documentaire die de beroemde douchescene uit Psycho tot op het bot ontleed. Er wordt hier wel erg veel toegeschreven aan de film, maar het staat buiten kijf hoe invloedrijk deze is geweest tot op de dag van vandaag. Doordat er zo diep wordt ingegaan, biedt deze documentaire toch wat nieuwe inzichten. Uiteraard alleen interessant als je de film hebt gezien.

Interessante documentaire over de twee minuten durende douchescène uit de film Psycho (78 verschillende setups en 52 cuts) en de film meer in het algemeen. Een indrukwekkende stoet bewonderaars komt opdraven, waaronder regisseurs Guillermo Del Toro en Richard Stanley, die allemaal wat in de melk te brokkelen hebben. Doordat veel mensen nogal kort aan het woord komen wordt de documentaire soms een beetje overvol en onnodig druk; iets minder volk over de vloer was effectiever geweest. De aanloop naar het feitelijke onderwerp van de documentaire duurt ook iets te lang, hoe onderhoudend alles ook wordt gebracht.

Vandaag te zien op TV NPO2extra > 22:35 uur

De douchescène uit Psycho gebruikte 78 cameraposities en 52 montagepunten. In deze documentaire bespreekt een imposante groep filmmakers de betekenis en de invloed van deze scène op de filmkunst en bewijzen ze nog maar eens wat het gevolg kan zijn van overanalyse. Ja, Hitchcock werkte zorgvuldig toe naar de douchescène en ja, elk shot is nauwkeurig uitgedacht, maar Hitchcock was bovenal een vakman die films maakte voor het publiek. Daar meer achter zoeken kan best leuk zijn, maar leidt ook tot vreemde (en soms ronduit onjuiste) beweringen. Het meest interessant is dan ook de bijdrage van Marli Renfro die destijds de stand-in was voor Janet Leigh en dus zeer nauw betrokken was bij de totstandkoming van deze scène. De bespiegelingen zeggen meer over de spreker dan over Hitchcock,