Zama (2017)

Dit is een moeilijke film waar bizarre taferelen elkaar in hoog tempo opvolgen en het niet meevalt te begrijpen wat er gebeurt (al is de grote lijn wel altijd duidelijk). Maar misschien is dat ook wel de bedoeling waardoor de fascinerende kleurrijke beelden nog hallucinanter en mysterieuzer worden. De film verdient wellicht een tweede kijkbeurt om ‘m beter te begrijpen maar voor reeds de aaneenschakeling van adembenemende Fellini-achtige taferelen – je kijkt je ogen uit – geef ik de film vier sterren.

"Het laatste half uur van Zama is van een zelden vertoonde schoonheid; een verbluffend tropisch visioen" aldus de recensie in De Volkskrant. Daar kan ik het zeker mee eens zijn maar met het plot wist ik absoluut geen raad in deze i.m.o. zeer ondoorgrondelijke film. Vooral het voor mij onbevredigde einde liet mij met grote vraagtekens achter. Waar ging het nu eigenlijk over? Misschien verdient deze film inderdaad een tweede kijkbeurt - ik citeer De filosoof - om deze film beter te kunnen begrijpen maar of ik dat op zal kunnen brengen betwijfel ik. Daarvoor is deze film ondanks de soms zeer mooie filmbeelden mij te vaag en toch ook verder niet interessant genoeg.

3.0*

Een zonderlinge film over een man die wacht... heel lang wacht. En de kijker moet meer dan een uur met hem mee wachten in de hoop dat de film nog ergens naar toe gaat. Er zijn weliswaar wel wat bijzondere visuele ideeën (de lama!), maar het eerste uur is moeilijk door te komen. Maar wie het geduld kan opbrengen krijgt in de laatste 40 minuten, waarin Zama opdracht krijgt een beruchte crimineel op te sporen, een briljante stukje cinema te zien dat qua surrealisme, visuele inventiviteit en waanzin herinneringen oproept aan Apocalypse Now - maar dan in de 16e eeuw. Het is daarmee weliswaar een film waarvan verschillende beelden nog lang in je hoofd zullen blijven spelen, als je het eerste uur tenminste door weet te komen.

Wat te zeggen over deze film? Ik zou hem nog een keer moeten zien – er is teveel dat ik gemist heb, in de verhaallijn, maar vooral ook in het beeld en in het geluid. En dat terwijl regisseur Martel het nog zo eenvoudig houdt: het perspectief is nooit objectief of esthetisch, maar naturalistisch-subjectief, zoals in schilderijen van Degas: het wordt bepaald door de omstandigheden zoals die worden aangetroffen. Daardoor wordt soms de helft of driekwart van het beeld door een blinde muur of andere obstakels versperd, en dan nog zie je tijdens dialogen maar zelden alle betrokkenen in beeld. Meestal blijft de camera aan de titelheld hangen, Don Diego de Zama (Daniel Giménez Cacho). Hij is een in Paraguay gestationeerde corregidor die zich graag verbeeldt – de woorden projecteert hij op een kind die ze voor hem uitspreekt – dat hij een rechtvaardig bewind heeft gevoerd en vrede heeft gesticht. Daarvoor zal de koning hem vast wel met een overplaatsing willen belonen, terug naar Spanje bijvoorbeeld, naar zijn vrouw en kind.

Meer op Rear Window: De wraak van het vreemde.

Prachtige film, die ik (net zoals vele anderen) nog eens opnieuw moet zien om volledig te doorgronden.

Persoonlijk vond ik het eerste stuk net het eenvoudigste om te volgen, en bij vlagen best geestig (hangt natuurlijk van jouw soort humor af).
Er wordt voortdurend gespeeld met het tempo, dat nooit is wat het lijkt.
Wat volgens mij ook mooi weergeeft hoe het leven in die afgelegen kolonies was: tergend traag.

Het laatste half uur vind ik echter super bizar, en ik snap nog niet echt wat ik er mee aan moet.
Zoals al meermaals gezegd is het echt een oogsnoepje, en surrealistisch is het zeker.
Wat een karakters dat daar passeren zeg!
Maar het hoe en waarom? Ik heb er maar het raden naar.
Het einde daarentegen sluit dan weer naadloos aan bij het begin, waar onze vriend Zama door (zijn eigen zielige versie van) goed te doen, zichzelf weer verder weet te verwijderen van zijn doelen.

De weinige geluidsfragmenten/muziek werden efficiënt ingezet om de sfeer nog wat extra te beladen.

Ik vond het alvast heerlijk om even in deze wereld te kunnen vertoeven, en van mij mocht het nog een stuk langer duren!

Neen, mij sprak Zama niet aan. Vond de film vrij langdradig en eentonig. Het is een niet zo toegankelijke film lijkt me, zeker niet voor het grote publiek. De film is gebaseerd op de roman van de Argentijnse schrijver Antonio Di Benedetto

Centraal staat het isolement en het wegkwijnen van een Spaanse officier die gestationeerd is in een afgelegen regio in Paraguay. Hij wacht (tevergeefs) op een overplaatsing naar het interessantere Buenos Aires. De somberheid en leegheid wordt goed geportretteerd, maar kon me maar matig boeien. De film is knap geschoten met mooie beelden en goede cinematografie, maar dat kon voor mij jammer genoeg de film niet redden. Weinig boeiend plot, saai zelfs, maar Martel ging eerder voor een belevingsfilm. Eens die jou te pakken heeft, wacht je ongetwijfeld een bijzondere ervaring.

Waiting for Godot meets Aguirre. Of zoiets.
Een flinke lijst co-producers trouwens, met klinkende namen als Almodovar, Danny Glover en Gael Garcia Bernal, en ik zag ook nog even een Rockefeller voorbij komen. Bij de acteurs meende ik Antonio Banderas als een van de grijsbebaarde soldaten te herkennen maar hij staat niet bij de cast dus dat was kennelijk een lookalike. Hoe dan ook, het resultaat mag er uiteindelijk zijn want Zama ziet er schitterend uit. Met name in het tweede deel, als een troep soldaten op expeditie wordt gestuurd om een beruchte crimineel op te sporen- de scène met de roodgeverfde natives die de soldaten een voor een uitschakelen staat me met name bij.

De plot is zoals al vaker opgemerkt erg vaag en lastig te volgen, omdat nooit duidelijk is wat er nu precies gebeurt. Teksten worden geregeld woordelijk herhaald maar dan in een andere context, er worden vreemde tijdsprongen gemaakt waarbij de continuïteit volledig wordt losgelaten, en ook de personages bieden weinig houvast. Het geeft Zama een (koorts)droomachtige, haast nachtmerrieachtige sfeer, versterkt door de vervreemdende geluidsband (bestaande uit o.a. een steeds hoger wordende toon dan wel anachronistische gitaardeuntjes). Een film die na bezinking wellicht nog in waardering stijgt maar voor nu hou ik het op een bescheiden 3,5.