Ixcanul (2015)

Inheemse bevolkinsgroepen komen er in het postkoloniale Latijns-Amerika over het algemeen nog steeds bekaaid vanaf. Ixcanul is vrijwel volledig gesproken in Maya en in die zin al een memorabele film. We volgen een Maya-meisje op een koffieplantage aan de voet van een vulkaan, die binnenkort uitgehuwelijkt zal worden. Het verhaal zelf is, los van de couleur locale, niet echt origineel en de personages kon ik in hun handelen niet altijd goed volgen (waarom Maria het aantrekkelijker vindt om er met een lapzwans vandoor te gaan zonder dat er gevoelens in het spel zijn, dan te trouwen met een niet onvriendelijke man is me bijvoorbeeld niet duidelijk geworden). Soms zijn er ook dialogen die iets teveel bedoeld lijken om uitleg te verschaffen aan de kijker. Maar de scene dat de zwangere Maria het slangenveld betreedt is krachtig en de daaropvolgende wanhoop van de moeder evenzeer. Ook de muziek is bijzonder en werkt prima.

Mijn eerste film in het Maya is een aangename verrassing. De film begint als een soort documentaire over indianenboeren op het platteland van Guatemala. De spectaculaire omgeving van de vulkaan levert natuurlijk prachtige plaatjes op. Maar het venijn zit ‘m in het laatste deel van de film, wanneer drama de overhand krijgt culminerend in de opening van het lijkkistje en de nasleep daarvan. Goed gedaan.

Onvoorstelbare armoede en hulploosheid in deze bijzondere film die aan één van die reportages doet denken over ongeletterde, achtergestelde bevolkingsgroepen in een land waarin op weinig steun kan worden gerekend.
Kenschetsend is de scène waarbij bij de aangifte van de verdwijning van het kindje de ambtenaar onmiddellijk wijst in de richting van het verkopen ervan.
Onthutsend relaas met af en toe toch sterke uitbeeldingen en emoties.

Mooie beelden en een goed verhaal, al heeft het niet heel veel indruk op mij gemaakt. Goed gespeeld, en ik vind het altijd leuk om een kijkje in een andere, voor mij onbekende cultuur te krijgen. 3,5*

Nadat ik onlangs La llorona zag van Bustamante wou ik al gauw een andere productie van hem zien. Het is een film over een kleine landbouwgemeenschap aan de voet van een Guatemalteekse vulkaan waarbij alles draait rond vruchtbaarheid of zwangerschap. De film begint met een wat bizar gebruik waarbij zwijnen bronstig gemaakt worden door hen vol te kappen met rum. Tiens, de grens tussen mens en zwijn heeft meerdere raakvlakken.

We zien Maria, net als Lla llorona uitstekend vertolkt door Maria Mercedes Coroy, die uitgehuwelijkt dreigt te worden, maar zwanger geraakt door een vriendje. Een schandaal dreigt en je krijgt inzage in een aantal interessante culturele waarden en normen of (bij)geloof. Alles is mooi gefilmd en de camerahantering met zijn close-ups zijn puur. Vooroordelen en corruptie worden aan de kaak gesteld door Bustamante en als je ook zijn andere films bekijkt, deinst hij er niet voor terug om tegen de schenen van het establishment te schoppen.

Fijn dat de film werd bekroond in Berlijn én Gent. Een regisseur om op de watch list te zetten! Geen absolute topper, maar wel meer dan interessant genoeg. De moeite waard voor wie houdt van een cultureel-antropologische arthouse.