Patria (2014)

"of wij zijn goede soldaten, of het maakt geen moer uit."

Tja...moedig en ambitieus is het wel te noemen, om een Nederlandse film over de eerste wereldoorlog te maken, zonder dat er een groot budget beschikbaar was! Door het lastige onderwerp niet commercieel aantrekkelijk en daarom bijna geen financiering uit welke hoek dan ook. Dit eerste Nederlandse filmdrama over de Eerste Wereldoorlog is dan ook zeker met liefde en toewijding gemaakt. Echter betekent dat nog niet dat het ook een goede film zal zijn.

De film vertelt het waargebeurde verhaal van de Nederlands-Indische jongen Arthur Knaap die in 1914 in Parijs woont en vrijwillig dienst neemt in het Franse Vreemdelingenlegioen tijdens de Eerste Wereldoorlog. De brieven die hij naar huis schreef vormen de basis voor het script, aangevuld met brieven van kameraden uit hetzelfde peloton en archiefonderzoek.

Helaas is er ondanks die toewijding een heel groot nadeel aan dit project: er wordt zo verschrikkelijk slecht in geacteerd, met hoofdrolspeler Timothy Flohr voorop. En kampt de film met dialogen, die veel te houterig worden opgezegd (een struikelblok van het overgrote gedeelte van de Nederlandse film!) Ook de montage is een heikel punt. Door bijna elke scène te eindigen met een fade-out haalt men ontzettend de vaart uit het verhaal. De aankleding van specifieke periode, het camerawerk de actie en het geluid.was allemaal best goed verzorgd. Maar door deze genoemde missers krijgt men het voor elkaar om 78 minuten heel lang te laten duren.

Een interessant verhaal, dat het verdient om verteld te worden. Gebaseerd op de brieven die Arthur Knaap naar zijn familie schreef - en daar is ook een boek van, dat ongeveer gelijk met de film verschenen is. Erg indrukwekkend als je erbij neemt dat het budget ongeveer nihil was, en daar toch deze zeer behoorlijke film uit komt - daar zal toch een heleboel passie en liefdewerk aan te pas gekomen zijn.

Veel kritiek op de acteurs, maar wat mij betreft grotendeels onterecht - er valt wel eens een misser te bemerken, maar ik vind het grotendeels voldoende, en zeker van de hoofdrollen. En wat ik altijd erg waardeer, er wordt in alle situaties de juiste taal gesproken, en dat dat dan af en toe in brak middelbareschoolfrans is geeft daar alleen maar een extra diepte aan.

In vergelijking met veel 'grotere' Nederlandse producties vind ik Patria er erg goed uit komen - ik denk dan even aan 'De Oost', bijvoorbeeld - veel meer propaganda en lawaai, een in vergelijking astronomisch budget, maar ook minder inhoud en niet echt een beter resultaat. Jammer dat Van Eijkeren - nouja, nog - niet echt is doorgebroken, wat mij betreft had hij dat met deze film echt wel verdiend.

Ai... wat is het soms tenenkrommend slecht. Het acteerwerk is om te huilen, bij de plaatselijke toneelvereniging vind je nog meer talent. Alles ademt lowbudget uit, van locaties tot monteerwerk, op geen enkel level is het niveau voldoende. Tegen het einde van de film, waarin de oorlogscenes het meest intens zijn, begint het verhaal enigszins binnen te komen. Maar veel te laat en al zeker niet genoeg om het geheel tot een acceptabel niveau op te krikken. *2.0

Tenslotte de laatste van de mini filmmarathon op maandag en dat werd deze Patria ook wel No Man's Land genoemd aangeboden door Netflix. En opzich is dit wel een film die de aandacht trekt gezien het een Nederlandse film is over de Eerste Wereldoorlog en met een ultra klein budget gemaakt. En dat levert vooral een film op met twee gezichten.

Uiteraard is het relaas van Arthur Knaap razend interessant als een koloniaal die zich aanmeldt voor het Westfront in de Eerste Wereldoorlog. Het is duidelijk een beeld van andere tijden, moraal en gevoelens wat hem drijft tot de oorlog hoewel iedere jonge knaap toch ook het geromantiseerde beeld van avontuur en heldendom denkt te betreden. Het is het zoveelste relaas wat dat betreft die bedrogen uit komt waar de oorlog natuurlijk hel is en de Eerste Wereldoorlog rauw vooral waar Arthur zat zoals aan de Somme. Buiten dat is het toch allemaal bijzonder low budget en ontzettend klein gehouden met slechts een paar meter decor of setting en slechts enkele acteurs.

Is dat erg? Nee eigenlijk niet hoewel de dialogen soms bedroevend slecht zijn en het acteerwerk van sommige mensen ook niet heel best. Tevens moet ik zeggen dat de introductie van het karakter vrij stroef is en moet het eerst half uur wel een beetje op gang komen. Daarna ontwikkelt het geheel zich toch als knap gemaakt met een prima slagveld, goede strijd, behoorlijke sfeerschepping en de chaos met explosies en dergelijke goed gemaakt. Dat de CGI er niet uit ziet laten we dan weer voor wat het is. Want het beeld van afstomping en willekeur is toch best oké en getuigt van een goede poging waar vooral ook het spooky sfeertje met het gas erg goed aanvoelt. Wat doet betreft wordt het geheel richting het einde steeds beter.

En zo heeft Patria een wisselend beeld met verschillende slechte maar ook een aantal erg goed punt in ogenschouw genomen dat de film met een ultra klein budget gemaakt is door een land dat geen draagvlak heeft voor 'Den Groten Oorlog'. En daarvoor alleen maar hulde.