Volledig gespeeld of soms toch écht: hoe worden seksscènes opgenomen?

Seksscènes zijn natuurlijk veelvoorkomend in de wereld van films en series, maar hoe worden deze spannende intieme scènes eigenlijk opgenomen? Want hoewel de erotische scènes er meestal erg natuurlijk, realistisch en intiem uitzien, komt er een stuk meer bij kijken dan twee acteurs die samen doen alsof ze geslachtsgemeenschap hebben.

Wij hebben voor je uitgezocht wat er bij het opnemen van een seksscène allemaal komt kijken en hoe het er op de set aan toe gaat als de liefdesdaad moet worden omgezet tot een scène die geschikt is voor het witte doek of onze televisieschermen.

De oorsprong van de seksscène

Voor de eerste film waarin een erotische scène te zien was, moeten we vrij ver terug in de tijd, naar 1933 om precies te zijn. Toen kwam de Tsjechische romantische dramafilm Ecstasy uit, met de beroemde Hedy Lamarr in de hoofdrol. Hoewel er hiervoor al films waren geweest met vrouwelijk naakt, was deze film was waarschijnlijk de eerste niet-pornografische film waarin twee mensen seks met elkaar hadden en waarin ook het vrouwelijke orgasme in beeld werd gebracht. 

Hoewel de film naaktscènes bevat, waaronder shots van Lamarr die naakt zwemt en door een veld rent, is de controversiële seksscène redelijk terughoudend. De camera's focussen zich bijna alleen op de gezichten van de acteurs, ook wanneer het personage van Lamarr haar orgasme bereikt. Dit was voor die tijd echter een schandelijke vertoning, omdat zelfs zoenen in een film in die tijd nog afgekeurd werd. In verschillende landen, waaronder Duitsland en Amerika, mocht de film door problemen met de censuur dan ook in eerste instantie niet vertoond worden. Ecstasy werd zelfs gehekeld door de toenmalige paus, Pius XI, en kon een release in Italië wel vergeten. 

Lees ook: Top 250 beste romantische films aller tijden

Ongemakkelijke actrices

Sinds deze film is er natuurlijk een hoop veranderd. Mensen gingen steeds vrijer over seks denken en vandaag de dag zijn de erotische scènes bijna niet meer weg te denken uit de mainstream filmwereld. Duidelijke regels of methodes voor het filmen van seksscènes waren er echter lange tijd niet. Met veel actrices die zich niet comfortabel of veilig voelden bij de erotische scènes. Soms moesten de acteurs de ongemakkelijk scènes improviseren, in andere gevallen wordt een seksscène volledig gechoreografeerd door de regisseur. Maar in beide instanties voelen de acteurs zich erg ongemakkelijk bij het filmen van een intieme scène, terwijl er camera's op hen gericht staat en de regisseur en een eental crewleden toekijken. Daarnaast spreken veel actrices van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij het filmen van de seksscènes, de momenten waarbij ze op hun kwetsbaarst zijn. Veel actrices durfde het niet te zeggen als ze zich niet comfortabel voelde met een scène, omdat ze de regisseur en de crew niet wilden teleurstellen, of niet het idee wilden geven dat ze aan het klagen waren. 

Grote verandering door #MeToo

Normaal is er op een filmset voor elk aspect wel een specialist in dienst om te zorgen dat alles goed en veilig verloopt, stuntcoördinatoren, mensen die het welzijn van dieren op de set waarborgen, begeleiders voor acteurs die minderjarig zijn. Voor seksscènes was hier gek genoeg lange tijd niemand voor, totdat dit in 2017 eindelijk veranderde, toen Emily Meade voor een revolutie in de industrie zorgde. De actrice, die een jonge sekswerker speelde in de HBO-serie The Deuce, moest voor die serie namelijk een nogal seksuele scène opnemen waarbij ze zich niet comfortabel voelde. 

Ze had echter, onder andere dankzij de opkomst van de #MeToo-beweging, het idee dat ze er nu wel iets van kon zeggen. Ze stapte naar de bazen van HBO en vroeg om verandering. Ze wilde iemand op de set hebben die haar kon helpen, begeleiden en voor haar kon spreken als ze een seksscène moest filmen, iets wat voor die tijd ontbrak in de filmwereld. HBO luisterde en dus werd er een zogenaamde intimiteitscoördinator aangenomen. Dit is een persoon op de set die bij het filmen van seksscènes zorgt dat het proces zo goed mogelijk verloopt en alle betrokken partijen zich comfortabel voelen. In principe zijn het een soort stuntcoördinatoren, maar dan voor seksscènes. Ze praten met de acteurs en zorgen voor een veilige en comfortabele omgeving waarin er niet over grenzen heengegaan wordt. Ook zorgen ze dat de afspraken in de contracten van de acteurs, over wat ze wel en niet op beeld willen doen en laten zien, worden nageleefd. Net als bij stunts wordt er een choreografie uitgestippeld door de intimiteitscoördinator waarbij de acteur en actrice zich beiden comfortabel voelen en deze wordt dan droog getimed en gerepeteerd, iets wat voor de betrokkenen de scherpe randjes en de ongemakkelijkheid uit de scène haalt.  

Niet echt naakt

Dat acteurs niet echt seks met elkaar hebben voor de camera is natuurlijk logisch, maar de scènes moeten er wel zo echt mogelijk uitzien om de kijker het idee te geven dat er echt seks plaatsvindt. Om dit te bewerkstelligen zonder dat het realisme verloren gaat, is een hoop werk nodig. Het kan vaak uren duren om een seksscène van een paar seconden op te nemen en alles precies goed te krijgen. Om een nep vrijpartij er zo echt mogelijk uit te laten zien, wordt er gebruik gemaakt van verschillende camerahoeken en een assortiment aan hulpmiddelen. Zo dragen de mannelijke acteurs meestal een soort stoffen sok over hun zaakje, een zogenaamde 'modesty pouch', ook wel 'cock sock' genoemd. 

Verder wordt er veel gebruik gemaakt van huidkleurig ondergoed, en dragen actrices vaak zogenaamde 'pasties' (een soort huidkleurige stickers), over hun tepels. Als je een seksscène ziet waarbij de vrouw boven op de man zit, is de kans groot dat de actrice in werkelijkheid op een 'exercise ball' zitten. Zelfs als je geslachtsdelen ziet in een film, is de kans groot dat ze niet echt zijn, er wordt namelijk vaak gebruik gemaakt van neppe geslachtsdelen van bijvoorbeeld silicone. Ook wordt er veel gebruik gemaakt van 'body doubles' dus het kan ook zijn dat het naakt dat je ziet, niet het lichaam van de daadwerkelijke acteur of actrice is. 

Zelfs het zweet tijdens een intieme scène is vaak niet echt, hiervoor wordt een mix rozenwater en glycerine op de lichamen van de acteurs om zo het glinsterende sekszweet na te bootsen. 

Niets is wat het lijkt

Kortom, er is bij het opnemen van seksscènes veel veranderd in de afgelopen jaren. Actrices waren vaak overgeleverd aan de wensen en eisen van de regisseur, er waren geen duidelijke regels over wat wel en niet mocht, of in ieder geval niemand die ervoor zorgde dat deze regels werden nageleefd. Het filmen van seksscènes was daarom voor veel actrices een redelijk traumatische ervaring. Nu is daar gelukkig verandering in gekomen. Wat betreft de praktische kant van de scènes, zijn er dus een hoop trucjes en hulpmiddelen om het allemaal zo echt mogelijk te laten lijken, van huidkleurig ondergoed, tot 'cock socks' in een heftig gechoreografeerde scene waar de sfeer alles behalve intiem is. In film is niets zoals het lijkt, zullen we maar zeggen.