'Kind van Ruinerwold' Isreal onderzoekt sektes in nieuwe NPO-docu: 'Herkende me erin'

Israel van Dorsten is vanaf deze week te zien in de nieuwe EO-serie Klinkt als een Sekte, waarin hij op zoek gaat naar antwoorden over de werking van gesloten gemeenschappen. De serie, die sinds afgelopen zondag volledig te streamen is via NPO Start, markeert een bijzonder moment voor Van Dorsten, die zelf jarenlang in strikte afzondering leefde in het Drentse Ruinerwold. In het programma spreekt hij met lotgenoten om te ontdekken hoe mensen verstrikt raken in dergelijke groepen en wat er nodig is om weer vrij te worden.

Het is inmiddels ruim zes jaar geleden dat het gezin in Ruinerwold wereldnieuws werd. Onder het bewind van hun vader leefden de kinderen jarenlang verborgen voor de buitenwereld, tot Israel wist te ontsnappen. Inmiddels is hij afgestudeerd socioloog en zet hij zijn ervaringen in als sektedeskundige. Volgens misdaadverslaggever Jermaine Ellenkamp is het contrast met de jongen van toen groot: "Toen de jongen die naar een cafeetje ging en daar zijn verhaal vertelde en de hele wereldpers die erop dook. En nu zet hij dat op een hele mooie manier om".

Van Dorsten herkent de psychische manipulatie

Voor Van Dorsten is het maken van de serie ook een persoonlijke zoektocht naar duiding van zijn eigen verleden. "Ik ben erachter gekomen dat ik zelf in een sekte heb gezeten. Eigenlijk is dit voor mij een onderzoek naar welke groepen er nog meer zijn die op deze manier gelabeld kunnen worden", zo vertelt hij over zijn motivatie voor het project. Tijdens de gesprekken met andere overlevers vallen hem vooral de gelijkenissen op in de manier waarop leiders hun volgelingen onder de duim houden. "Ik moet zeggen dat ik me vooral heel erg herkende in de psychische dynamiek, dus de psychische manipulatie die op verschillende vormen plaatsvond".

Nederland als mogelijke vrijplaats voor sektes

In de serie wordt ook stilgestaan bij de vraag waarom juist Nederland een voedingsbodem lijkt te zijn voor dit soort groeperingen. Er wordt gesuggereerd dat de regelgeving hier minder streng is dan in andere landen, waardoor het lastiger is om in te grijpen. Er is vaak pas sprake van bewijs als er iemand naar buiten stapt, maar door schaamte en schuldgevoel gebeurt dit zelden. Van Dorsten onderzoekt in de vier afleveringen diverse groepen, variërend van religieuze gemeenschappen als de 'Gemeente Gods' tot moderne groepen zoals 'The Tribe', waar manipulatie op de loer ligt.

Geen contact meer met vader Gerrit Jan

Hoewel Van Dorsten inmiddels zijn eigen weg heeft gevonden en geniet van zijn herwonnen vrijheid, blijft de schaduw van zijn vader aanwezig. Ondanks een aanvankelijke wens om de familiebanden te onderhouden, heeft hij de knoop doorgehakt om het contact met Gerrit Jan van D., die momenteel in een gesloten setting verblijft, te verbreken. De impact van de ontmoetingen was simpelweg te groot. "Als ik hem zag, werd ik toch weer dat kleine jongetje dat gewoon bang was en dat niks meer durfde. Dus ik heb hem nu al drie jaar niet meer gezien", aldus Van Dorsten.

De serie Klinkt als een Sekte beleeft aankomende donderdag 12 maart de televisiepremière op NPO 3.