Weergaloos misdaaddrama knalt morgenavond (7 april) op de buis: 'Meesterwerk over het hedendaags racisme in Amerika'

De meest voor de hand liggende reactie op geweld is nog meer geweld. Helemaal als dat voorkomt uit een allesverzengende haat jegens mensen en leefwijzen die niet binnen het wereldbeeld van de daders passen. Deze vicieuze cirkel staat centraal in het aangrijpende drama American History X, dat morgen wordt uitgezonden.

De scholier Danny Vinyard (Edward Furlong) komt in de problemen wanneer hij zijn joodse docent (Elliott Gould) tart met een essay over Adolf Hitlers manifest Mein Kampf. De rector van de school, Dr. Bob Sweeney (Avery Brooks) dreigt de jongen van school te sturen als hij niet de volgende ochtend een nieuw essay heeft ingeleverd. Dit moet gaan over Danny's oudere broer Derek (Edward Norton), die net die ochtend vrijkwam na een gevangenisstraf van drie jaar wegens doodslag.

Lees ook: Dit zijn de 25 beste gevangenisfilms aller tijden!

In de neo-nazistische kringen waarin Danny verkeert, wordt Derek als een held beschouwd. Die komt echter terug als een heel ander mens en probeert zijn broertje van de lokale haatbeweging los te weken. Die voelt zich daarin echter als een vis in het water en snapt niks van de bloedverwant tegen wie hij al die jaren zo heeft opgekeken. Daar probeert Derek verandering in te brengen door voor eens en altijd af te rekenen met zijn gewelddadige verleden.

'Geen minpunten aan deze film'

Persoonlijke ontwikkeling lag ten grondslag aan de basis voor de film. Scenarist David McKenna. In de lokale punkscene waarin hij opgroeide, was hij meermaals getuige van gewelddadige situaties. Het punt dat hij wilde maken is dat racisme wordt aangeleerd. Een boodschap die destijds beginnend regisseur Tony Kaye treffend heeft weten over te brengen, want op MovieMeter wordt American History X beloond met een 4,18/5, wat gelijkstaat aan de zestiende plek in de Top 250.

"Een meesterwerk dat zijn boodschap erg goed overbrengt," vindt ook Dee Al. "Deze film over het hedendaags racisme in Amerika laat zien dat zoveel haat leidt tot slachtoffers aan beide kanten, en niet alleen bij het gehate ras. Hiervoor zijn zeer goede acteerprestaties nodig, die dan ook ruimschoots aanwezig zijn. Norton speelt beide rollen heel goed en de overgang in de gevangenis is ook geloofwaardig. Edward Furlong is ook echt een talent. Hij heeft ook een uitstraling waar ik graag naar kijk. Het einde is gewoon hartverscheurend."

"Heb hem weer eens herzien en het blijft toch echt wel een verdomd goeie film," aldus Halcyon. "Uitstekende monologen van een briljante Norton. Genoeg drama, je leeft echt wel mee met de personages. Dereks personage is zelfs zó overtuigend dat je moet oppassen dat je hem niet zelf gaat geloven. Verder ook een oerdegelijke cinematografie met sterke zwart-witbeelden en mooie slow motion shots van de oceaan die de dramatiek nog versterken. Dit is zo'n film die in mijn ogen niet beter kon. In zijn genre perfect, met andere woorden."

Edgar Davids denkt er precies zo over: "De hele sfeer, zeker in het begin van de film, gaat onder je huid zitten. Veel zaken uit de film zijn nog steeds actueel, het thema neo-nazi's dan misschien minder, maar ook na meer dan 20 jaar doet dit naar mijn mening geen afbreuk. Het is tof om te zien dat bijna elk karakter een bepaalde ontwikkeling doormaakt waarin hun persoonlijkheid steeds duidelijker naar voren komt. De speech op het einde blijft kippenvel. Geen minpunten aan deze film."

Zet je schrap voor een aangrijpende ervaring als je morgenavond, 7 april om 22:25 uur je televisie op Paramount Network zet. Komt die timing je niet uit? Dan kun je American History X ook streamen via HBO Max. Bekijk de trailer van de film hieronder.