Moeders Springen Niet van Flats (2013)

Euthanasie voor psychiatrische patiënten interesseert me behoorlijk. Aan de ene kant de belangen van de patiënt en familie, aan de andere kant de rol van de artsen die vaak niet mogen en/of kunnen overgaan tot euthanasie, intens dilemma. Had gehoopt dat dat redelijk uitvoerig aan bod zou komen (zoals vorige week in een ijzersterke reportage van ik dacht Nieuwsuur) maar daar was hier jammer genoeg pas het laatste kwartier echt sprake van.

Hoe dan ook is het indrukwekkend en amper voor te stellen wat de familie allemaal overkomen is en hoe dat verbeeld wordt, de flats zien er daardoor bijvoorbeeld extra luguber uit. Ook mooi gedaan dat de bewoners ervan aan bod komen die zelfmoorden hebben zien gebeuren waardoor je vraagtekens kunt zetten bij het tijdstip waarop mensen springen (waardoor onnodig veel anderen er ook pijn mee wordt aangedaan). Vind alleen wel dat er naar verhouding teveel tijd besteed wordt aan die bewoners en ik denk dat de docu beter af was geweest als Helena niet zelf de regie had genomen maar dat er meer 'afstand' tot haar was, nu zit ze op alle stoelen zeg maar en neigt het soms teveel naar het etaleren van eigen leed.

Het einde van de docu is wel sterk. Iets van tien procent van de euthanasie-aanvragen van psychiatrische patiënten wordt gehonoreerd, in de rest van de gevallen is blijkbaar volgens de behandelaar niet voldaan aan de vereiste criteria wat de situatie bemoeilijkt voor artsen die vanuit menselijk perspectief misschien wel willen helpen maar dan strafbaar zouden zijn. Een pijnlijk grijs gebied (vooral voor de patiënten) en daar komt bij dat artsen ervaring hebben met andere patiënten die gaandeweg tóch wel weer levenszin krijgen.

Het is trouwens verbijsterend om te zien dat er - zo blijkt uit de docu - niet altijd een terugkoppeling is richting psychiaters wanneer mensen uiteindelijk zijn overgegaan tot zelfmoord. Een goede registratie hiervan zou al veel nut kunnen hebben voor het 'beoordelen' van toekomstige aanvragen. Een prima docu dus die een paar keer de vinger op de zere plek legt (maar daar net wat dieper op in had mogen gaan).

Dit is voor Lindemans haar eerste film en ook een manier om dit nare verleden te kunnen verwerken. Het kwam op mij over alsof ze deze film gewoon moest maken, omdat ze anders niet ‘normaal’ door kon gaan met de opvoeding van haar eigen kind. Wie weet wat er al die jaren door haar hoofd heeft gespookt?

Uit het eerste kwartier blijkt dat zij, haar zus en de vriend van haar moeder het er allemaal nog erg moeilijk mee hebben. Verder is het schijnbaar een feit dat ze er samen nooit eerder op deze manier over gesproken hebben. Ik vind het apart dat ze dat niet eerder zonder camera’s hebben gedaan, omdat me dat veel rustiger lijkt. Het is verder natuurlijk niet aan mij hoe iemand zoiets wil verwerken.

Nu wordt het verhaal van net voor de dood van haar moeder ‘samengesteld’ uit hun ervaringen. Het doet erg denken aan een diepgaande therapiesessie, zonder therapeut. Ik vond het ‘mooi’ en lief dat ze ons zo toelaten in al die gevoelens en ‘rare’ beslissingen die ze toen hebben genomen. Het is een groot pluspunt voor de docu.

Lindemans wil ook wat met de bewoners die iets gezien hadden. Ze wil graag weten wat het hun heeft gedaan en wil graag haar kant uitleggen. Alsof ze zich schuldig voelt dat ze hen hierin heeft betrokken. Best wel wat mensen waren bereidt om hieraan mee te werken.

Opvallend hierin is hoe snel die bewoners hebben gereageerd met het afdekken en opruimen van… Het lijkt mij zo naar om dat te moeten doen. En inderdaad dat juist zij dat moeten doen. Ik zou bijna betrouwbare, werkeloze psychiaters en dergelijke willen laten patrouilleren op flats (en bij het spoor?) om ze net op tijd te onderscheppen, te boeien en te drogeren tot er crisishulp komt. Of iets dergelijks. Ik ga er allerlei rare banen voor verzinnen, waar het rijk vast geen geld voor heeft. Maar blijkbaar is er wel geld om mensen eindeloos te behandelen, dus, tja.

Overigens vraag ik me ook af wat de huurprijs is, of dat het koopappartementen zijn. Het lijkt me dat het ook niet heel gemakkelijk is om te verhuizen voor de mensen die er al zitten.

Ook is er tijd om wat behandelende artsen te spreken. Bijzonder dat ze hieraan mee willen werken. Volgens mij zijn ze dat helemaal niet verplicht. Verschillende denken nu anders over de keuze die ze toen hebben gemaakt. Ook deze gesprekken lijken Lindemans te helpen.

Op het einde zien we haar dan nog met haar zus naar de plek des onheils gaan. Haar zus houdt zich groot, maar breekt alsnog.

Alles bij elkaar is dit een zeer persoonlijke, therapeutische reis waarin Lindemans en alle anderen ons blijkbaar hebben willen betrekken. Hij loopt prettig, terwijl de verhalen van de betrokkenen door elkaar lopen. Misschien juist daarom wel. De beelden zijn prettig rustig. Alleen die hashtags hadden voor mij niet gehoeven. Goed dat het nummer van Korrelatie wordt vermeld. Daar had ik die hashtag 1 keer neergezet.

Het is vreemd om op zoiets een punt te plakken, maar daarmee heb ik het dan meer over de docu zelf. Die geef ik

3,5*