Germinal (1913)

Huzarenstukje. Na een eerdere poging met L'Assommoir (1908) verfilmt Albert Capellani met Germinal opnieuw een werk van Emile Zola. Daarin volgen we de lotgevallen van Henry Krauss als arbeider Etienne Lantier. Bij de intro leren we zijn goeie inborst kennen, waarna we zijn loopbaan volgen in een steenkoolmijn. Hard labeur waarbij de zware werkomstandigheden van de kompels centraal staan.

Zola schreef zijn roman in 1885, een tijdperk van sociale onrust dat stilaan het kookpunt naderde in de latere vooroorlogse jaren. In diverse Europese landen en Rusland zou dit culmineren in al of niet geslaagde communistische revoltes. Toen de film gemaakt werd in 1913 was het onderwerp dus brandend actueel te noemen. De aanslag van de anarchist/arbeider in de mijn moet ook in die context gezien worden. Al stel ik me daarbij een beetje de vraag of het gestoeld is op realistische feiten dat anarchisten aanslagen pleegden zonder acht te slaan op slachtoffers onder de arbeiders.
Emile Zola was zelf getrouwd met een vrouw uit de arbeidersklasse - hield er ook nog een affaire op na met de wasvrouw - en wist dus in principe wel waarover hij schreef.

Laat het eerste deel van de film zich bekijken als een ferme aanklacht tegen het kapitalisme, komt daar wel wat nuancering in naar het einde toe, wat de aanpak van de mijnramp betreft. De tussentitels vermelden duidelijk dat patroons en arbeiders de handen in mekaar slaan en mekaar vinden om de slachtoffers te redden uit de mijnschacht. Het boek van Zola heb ik nog niet gelezen - hoewel het in mijn kast ligt - dus voor mij is het voorlopig nog een vraag in hoeverre de verzoenende omstandigheden gelijkaardig zijn in film én boek.

In de film wordt enkel gebruik gemaakt van een statische camera maar dat heeft me eigenlijk geen moment gestoord. Elke scene is interessant genoeg omwille van wat er gebeurt aan interactie tussen mensen of omwille van de fotografie, met prachtige buitenlocaties trouwens. Germinal maakt daarbij een authentieke indruk met de inzet van massa’s arbeiders en gendarme figuranten. Bij zijn release was Germinal wereldwijd één van de langste films van de nog prille cinema, en het blijkt bovendien een erg geslaagd werk.