Alpeis (2011)

Wat minder dan Dogtooth.

Het concept is natuurlijk geweldig, en er zitten een paar geweldige scenes bij. Maar daartussen vond ik het toch wat te mager en traag allemaal, als je het vergelijkt met Dogtooth.

Aan de andere kant vond ik Dogtooth naderhand ook beter dan het kijken, en aangezien ook Alps een paar hoogtepunten heeft kan dat ook het geval zijn.

Voor nu 3*.

Deze film had een mooie opening. Rhytmische gymnastiek op de muziek van Carl Orff's Carmina Burana, zeer mooi uitgevoerd door de turnster, een van de Alps. Daarna zakte de film behoorlijk in maar dat kwam vooral door de vaagheid van het verhaal, dat ik af en toe moeilijk kon volgen. Het zeer fraaie camerawerk maakte daarentegen weer veel goed en ook niet te vergeten de prachtige rhytmische gymnastiek aan het einde van de film ditmaal op de muziek van het nummer Popcorn, opnieuw subliem uitgevoerd door de turnster.
Verder valt er door mij niet veel meer te vermelden behalve dan dat deze film die mij toch behoorlijk teleurstelde geen schaduw is van Lanthimos' vorige film, het uitstekende Dogtooth.

3,0*

Een nogal gekunstelde herhaling van zetten. Daar waar je mee kan gaan in het absurdisme (en de vrijheidsdrang) bij dogtooth, wil dat bij deze film veel minder lukken. De verrassing is er af; beroering / ontroering of compassie, zo die er al is, vervlakt op den duur. Op het eind herleeft dat een beetje, maar echt beklijven doet deze film niet. Hoewel…, ik merkte dat ik naderhand toch antwoorden wilde vinden en aan het formuleren was. Het kan zijn dat ik later tot een hogere beoordeling kom maar nu even niet. Daarvoor stoorde het me teveel dat het tennismeisje dat ongeluk had werd weggeschreven. Het gemakzuchtige daarvan. Om maar iets te noemen.

In balans vind ik de film zeker niet. Laat ik het voor de (levenslustige?!) danseres toch maar een voldoende geven.

Ik houd het maar even op een niet helemaal gelukt probeersel.

Afgezien nog even van of het concept voldoende doorkomt - of het narratief voldoende klopt - is dan ook nog de vraag of het voldoende interesse opwekt, de aandacht wekt en zo mogelijk zelfs discussie veroorzaakt. Dat lijkt in dit probeersel niet echt te lukken, de motieven van Mt. Blanc vooral bijvoorbeeld komen bij mij niet uit de verf. Net zo min als van Mt. Rosa, hoewel die dan iets meer toegankelijk is misschien.

De herhaling van de nietszeggende zinnetjes werkt op zich wel, maar is ook erg karikaturaal. Alsof je daar als alpenklant iets aan zou hebben. Maar in het absurde universum waarin deze film speelt maakt dat maar weinig uit.

Op zich nog steeds wel een interessante en gedurfde poging, jammer dat er wat weinig uitkomt.

Intrigerend. Wederom creëert Lanthimos een bizar en ambigu universum, maar neemt de kijker ditmaal nóg minder bij het handje. Geweldig interessant uitgangspunt, dat als zodanig wordt uitgewerkt. Uitermate boeiend in al zijn absurditeit, met zo nu en dan een lekker villein randje (ontslag van Mont Rose). Je moet je een beetje kunnen verplaatsen in het abnormale universum dat Lanthimos creëert, eentje waarin de personages binnen hun eigen obscure logica handelen.

Een film die zeker een tweede kijkbeurt waarborgt, en vermoedelijk nog wel even zal beklijven. Lanthimos' films fascineren gewoon.

Na Dog Tooth en het latere The Lobster, moest ik deze ook maar eens aanschouwen. En toch lijkt het er hier op alsof de regisseur in een diep dal zat. Hij doet weer een poging om zijn onderhuidse technieken te presenteren maar hier wou het mij maar niet echt zo raken of fascineren als zijn andere twee titels. We krijgen te maken met een tiranische gestoorde dansleraar die een beetje zijn atleten als een pop aan een touwtje vasthoud... althans, mits je door wilt stromen van het dansen op popmuziek in plaats van de saaie klassieke dans. Ja, blijkbaar hebben de kandidaten daar, letterlijk en figuurlijk, een hoop voor over. Iets te veel zelfs.

Het concept is opzich leuk bedacht, maar de uitwerking vond ik iets te oppervlakkig en iets te ver gezocht, alsof Lanthimos van alles bij elkaar probeerde te schrapen om zijn talent uit Dog Tooth weer over te doen. De Haneke achtige stijl is wel weer op een sfeervolle wijze terug te vinden, en de afstandelijkheid was ook weer op een prima manier aanwezig. Alleen had hij wel even wat meer zin en energie mogen gebruiken om iets dieper te gaan. Maar dat was bij The Lobster wel gelukt.

3,5* om het goed te maken.

Deze wederom aparte Drama film van de Griekse Yorgos Lanthimos, moet je vooral beleven en op je laten inwerken en zeker niet te veel analyseren, want dan kom je al snel uit bij zaken als plot, thema en boodschap en die zaken zijn juist niet zo eenvoudig in te vullen. Beter is het dan ook om deze film te beschrijven met een aantal woorden, zoals intrigerend, ongemakkelijk, absurd, tragikomisch, verwarrend, lachwekkend en verontrustend.

In dit verhaal draait het om een verpleegster (Angeliki Papoulia), een ambulancier (Aris Servetalis), een turnster (Ariane Labed) en een coach (Johnny Vekris), die met zijn vieren een bedrijfje runnen,
genaamd “Alpen” (oftewel de titel van de film). Ze kunnen ingehuurd worden om overleden personen in hun dagelijkse routines na te spelen en ze doen dit ten behoeve van hun rouwende familieleden en vrienden. Er is een grote variatie in het soort rollen dat ze spelen, maar toch nemen ze niet zomaar elk aanbod aan. Het bedrijfje opereert in de illegaliteit en onder strenge regels van hun leider de ambulancier, die zichzelf als codenaam de naam van de grootste Alpenreus heeft toegeëigend, namelijk de "Mont Blanc". Zo mogen ze nooit emotioneel betrokken raken bij hun cliënten, maar één van de vier kan zich hier echter niet aan houden.

De opening van het verhaal mocht er wezen, want daarin zien we de turnster onder toeziend oog van de coach (die als codenaam kiest voor de berg "Matterhorn") met tegenzin een oefening in een lege turnzaal uitvoeren op de compositie van "Carl Orff - O Fortuna (Carmina Burana)", waarbij ze niet blij is met de muziekkeuze en ze graag de oefening wilt uitvoeren op popmuziek. Als ze dat verteld aan de coach, zegt deze:

"Doe nog één keer zo brutaal en ik sla je kop open met een knuppel. En daarna breek ik je armen en je benen. Dan kun je echt niet meer turnen op pop. Ik weet heel goed wanneer iemand klaar is voor pop"

Na de opening bevinden we ons in een ambulance en zien we het hoofd van de zwaar gewonde (door een auto-ongeluk, waar overigens niets van te zien is) 16-jarige tennisster Maria, waartegen de ambulancier o.a. de bemoedigende (cynisch bedoeld) woorden zegt:

"Maria, je bent er niet best aan toe. De kans is groot dat je het niet haalt"

Daarna belanden we in het ziekenhuis en maken we kennis met de verpleegster (die voor de berg "Monte Rosa" kiest als codenaam), die aan het praten is met de ambulancier over Maria en daarbij kom je o.a. over haar te weten dat ze geen broers en zussen heeft, dat haar lievelingsacteur Jude Law is en dat ze donkerbruin haar (wat moeilijk te zien was, omdat haar hoofd onder het bloed zat) heeft. Daarmee zijn dus gelijk alle vier de hoofdpersonages in het verhaal bekend en eigenlijk ook een cliënt van hun, namelijk de ouders van de zwaar gewonde (die uiteindelijk komt te overlijden) Maria. De verpleegster krijgt overigens de meeste aandacht in het verhaal en dat is eigenlijk ook niet raar, want in de vorige film van regisseur Yorgos Lanthimos, te weten "Kynodontas (2009)", speelde Angeliki Papoulia ook al één van de hoofdrollen.

Hoewel ik de recent bekeken films "The Killing of a Sacred Deer (2017)" en "The Lobster (2015)" van regisseur Yorgos Lanthimos beter vond, weet ook deze film te vermaken (je moet wel even door de zure appel heen bijten), waarbij het hilarische als verontrustende verhaal vol zit met vreemde en/of dubieuze relaties en machtsverhoudingen. Verder bevat het verhaal veel maffe en droge dialogen waarvan je moet houden en zitten er ook aan aantal bizarre seksuele scènes in, waarbij zowel Angeliki Papoulia (die o.a. gebeft, is wel niets bij te zien, wordt en daarbij mag ze niet te hard praten en moet ze op een gegeven moment ook verplicht zeggen "Alsjeblieft, niet ophouden. Het voelt hemels" ) en Ariane Labed een keer topless te bewonderen zijn.

Met name de topless scène van Ariane Labed na circa 25 minuten mocht er wezen, want daarbij is ze in de kleedkamer aan het praten met de coach en trekt ze op een gegeven moment haar shirt uit en gaat ze turnoefeningen doen en is ze topless te zien in zeer flexibele poses. De scène waarbij Angeliki Papoulia topless (zittend op een bed, samen met een oudere man) te zien is na circa 55 minuten is o.a. bizar, omdat ze daarbij betast wordt door een oudere blinde vrouw, die daarna weggaat en weer terugkomt (Angeliki Papoulia ligt dan te vrijen op het bed met de oudere man) en dan zegt:

"Hoe kun je ? Met mijn man. Je bent mijn beste vriendin ! Ik haat jullie allebei !"

Daarna begint ze zowel haar man als Angeliki Papoulia te slaan en zegt ze tegen de laatste:

"Schaam je ! Uit mijn ogen !"

Ze is overigens niet echt haar beste vriendin, maar ze moet dat spelen.

De vier hoofdrolspelers brengen hun dialogen zonder bezieling, althans zo lijkt het, maar dit is schijn, want achter de gezichten die geen enkele menselijke karakteristiek lijken te bevatten, gaat een grote dosis spanning schuil. En in toenemende mate naar het einde toe, wordt deze spanning ook voelbaar. Het einde was best aardig en laat ook op pijnlijke wijze zien, hoe de verpleegster zichzelf verliest in de personages die ze speelt.

Na het einde volgt nog één scène en daarin zien we weer de turnster en de coach in de lege turnzaal en doet de turnster nu de oefening met veel plezier op popmuziek en wel op het bekende nummer "Popcorn". Na de oefening spring ze ook blij de coach in de armen en zegt ze tegen hem:

"Je bent de beste coach van de wereld"

De cast doet het verdienstelijk en vooral hoofdrolspeelster Angeliki Papoulia, waar het verhaal ook met name om draait. Ariane Labed vond ik met name een mooie verschijning om naar te kijken. Al met al wederom een vermakelijke maar een ietwat moeilijk te volgen Drama film van de Griekse regisseur Yorgos Lanthimos, die met circa 90 minuten niet al te lang duurt.

Eén van de volgende films welke ik ga bekijken, zal waarschijnlijk de Drama / Thriller film "A Blast (2014)" zijn en dat vanwege het meespelen van Angeliki Papoulia, welke ik inmiddels een goede en leuke actrice vindt.

Bizarre film, maar wel binnen de lijn van wat ik al eerder zag van Lanthimos. Telkens experimentele films die moeilijk in de realiteit te vatten zijn. Doet me wat denken aan zijn latere "The lobster" waarbij je als kijker je moest onderdompelen aan de geest van de film. Ook hier dus waarbij plaatsvervangende acteurs een rol spelen binnen een gezin om de overledene te vervangen. Origineel en fijn als concept, maar uiteraard in werkelijkheid onmogelijk voor te stellen. Een partner, een kind ... vervang je niet door een surrogaat. Een huisdier voor sommigen misschien wel, maar geen mensen.

Desalniettemin wel interessante scènes en een uitstekende Aris Servetalis. De overspelscène vond ik bijgevolg grappig en treurig tegelijk, absurd ook. Net als de orale seksscène waarbij die zin herhaald moest worden omdat hij daardoor aan zijn vrouw dacht.

Tragisch werd het ook bij de ongemakkelijke scènes waarbij Aris Servetalis de rol innam van de overleden tennisdochter.

De vraag is - en ze wordt ook bewaarheid in de film - hoe ver op de duur fictie van de realiteit staat. Wie ben je na zoveel tijd nog als individu? Wie ben je? Of word je vervangen door één van je vele rolletjes? Het speelt Aris Servetalis wel degelijk parten. Niet slecht. Nipte 3,5*.

Afstandelijk nabestaan

Het begint er steeds meer op te lijken dat het werk van Yorgos Lanthimos, buiten Dogtooth, niet voor mij weggelegd is. Bij een herziening sluit ik niet uit Dogtooth hoger te beoordelen dan ik in eerste instantie gedaan had omdat de afstandelijke manier van acteren goed bij de setting bleek te passen. De regisseur lijkt deze stijl echter standaard toe te passen waardoor zijn werk naast eentonig, ook veel te afstandelijk aan begint te voelen. In de wereld van Dogtooth werkte dit goed, maar in zijn andere films begint deze factor mij steeds meer te irriteren.

Zo ook in Alps. Het concept is geweldig, maar wordt helaas onderbenut. Ik vind het zelfs een verspilling van het hele idee die zeker een betere uitwerking had verdiend. Hoewel een aantal scènes op zichzelf staand sterk zijn, voelde ik geen binding met de personages en de wereld waarin zij leefde, juist vanwege het haast zielloze acteren. Als deze business in de echte wereld zou bestaan zou ik als klant juist geen emotieloze robot tegenover mij willen zien zitten maar iemand die zijn rol met wat meer emotie en menselijkheid vervult. Maar goed, dit is schijnbaar de stijl van Lanthimos die hij in al zijn films copy-paste.

Buiten deze grootste storende factor vond ik het vage plotselinge slot ook niet al te bevredigend. Het meest heb ik nog genoten van de dans die deze scène betrof, maar op alle andere overige vlakken had de regisseur mijn aandacht al lang verloren.

2,0*