A Temetetlen Halott (2004)

Film viel me niet mee. Maar de synopsis hier is prima. Als ik dat allemaal gezien had was het een uitstekende film geweest. Maar nee: een docudrama met te weinig docu en te weinig drama. Jan Nowicki zet een bedachtzame, naïeve en nogal saaie Imre Nagy neer. Hoewel een ervaren acteur slaagt hij er geen moment in om je als kijker enigszins betrokken te voelen bij de hoofdpersoon en wat hem overkomt.

Wat Márta Mészáros precies beoogde met deze film is me niet duidelijk. Een monument voor Nagy oprichten? Ze laat niet zien hoe en waarom hij communist is geworden. Wat precies zijn politieke opvattingen waren komt ook nauwelijks over het voetlicht. De Hongaarse opstand van 1956 zien we voornamelijk door oude filmbeelden en wat vage discussies, maar wat er toen gebeurde en wat Nagy's rol daarin was, wordt niet duidelijk. Ze beantwoordt evenmin de vraag in hoeverre Nagy (mede) verantwoordelijk was voor de duizenden slachtoffers die de communisten in het begin van de jaren vijftig maakten. Tenslotte volgde Nagy in 1953 de beul Rakosi op en wist hij precies van wat voor schrikbewind hij deel uit maakte.

Maar nee. De film concentreert zich vooral op zijn gevangenschap in Roemenië, zijn verblijf in de gevangenis van Boedapest, de zinloze verhoren, het proces achter gesloten deuren en zijn executie.

Voor buitenstaanders en jongeren is er denk ik geen touw aan vast te knopen. En dat is jammer. Imre Nagy had beter verdiend. Zijn oproep aan de wereld om Hongarije te hulp te komen toen de Russische tanks Boedapest binnenrolden ging door merg en been. Dat had mevrouw Mészáros moeten laten zien. En ze had naar de film L'Aveu uit 1970 moeten kijken. Ook een docudrama over een hooggeplaatste communist in Tsjechoslovakije die in ongenade viel. Maar die film had wel Yves Montand en Simone Signoret in de hoofdrollen. En Costa-Gravas was een veel betere regisseur.