Richard III (1955)

Olivier is geniaal als een compleet valse kraai; van top tot teen. De decors en de muziek zijn prachtig. Fraaie droomscene die Richard confronteert met zn demonen.

De veldslag was houterig, maar dat heeft ook wel weer zn charme.

Ben verbaasd dat ik deze zag in de FRS. Zou het wel graag eens willen zien.

Goede verfilming van Richard III, die echter nooit aan zijn theatraliteit ontsnapt. Het zijn toch vooral sterk theatrale acteurs die lange dialogen en monologen uitspreken terwijl ze wat heen en weer lopen door nogal kale decors. Dit is Shakespeare maar niet nauwelijks cinema. Olivier probeert er filmisch nog wel hier en daar wat van te maken, door bijvoorbeeld af en toe wat met de belichting te spelen of de schaduw van Richard op symbolische momenten te filmen, maar over het algemeen wordt de aandacht visueel alleen gegrepen door de fleurige kostuums. Allen de kroning aan het begin en de verschijning van de geesten voor de laatste slag maakte indruk. Verder was het toch wel een lange zit, die te doen blijft dankzij het boeiende verhaal en de toch wel heerlijk theatrale performances, waarbij Olivier, Gielgud en Richardson de uitschieters zijn en Hardwicke iets minder. Doe mij dan toch maar de Shakespeareverfilmingen van Orson Welles (en Chimes at Midnight in het bijzonder). Die weten de geest van Shakespeare niet alleen in het acteerwerk, maar ook filmisch te vangen.

3*

Meer dan twee uur lang Shakespeariaans blablablablabla waarin weinig noemenswaardig gebeurt. Bijna alle scènes zijn praatscènes in het kasteel waarbij de camera er rustig bij staat, alsof we gewoon één van de aanwezigen zijn. Niks bijzonders. Na een tijdje is er zo af en toe eens wat afwisseling van een scène waarin daadwerkelijk te zien is dat er wat gebeurt. Maar daar moet je wel lang op wachten.

Ter aanvulling op de ervaring van TOR en Joachimt las ik op ICM een rake observatie die ik treffend omschreven vond:

Jammer, maar hij heeft wat mij betreft absoluut gelijk, en het zorgde er bij mij voor dat ik er nooit echt inkwam. Wellicht dat de 1995 versie met McKellen me beter bevalt, op dat vlak.

Zeer toneelmatig, maar ik vond dat wel passen bij de theatraliteit van het titelpersonage, die er immers behagen in schept om zijn slechtheid breed uit te meten – hij probeert soms mensen te paaien met een vleierij die werkt, niet ondánks, maar dankzíj Gloucesters valsheid, alsof de aangesprokene wel ziet dat hij met schijnheiligheid te doen heeft maar daar toch in meegaat omdat het allemaal zo charmant wordt gebracht. Een cast propvol grote namen helpt om alles vloeiend over het voetlicht te brengen, hoewel 160 minuten wel een hele zit is voor een praatstuk.

My Kingdom for a Horse!

Altijd leuk om die beroemde citaten eens verbeeld te zien. Intriges aan het hof met een sluwe vos die zichzelf naar de troon werkt, om vervolgens korte metten te willen maken met zijn tegenstanders, die uiteindelijk toch te taai blijken.

Fijne rollen van de geniepige Olivier - het karakter van Blackadder in zijn eerste seizoen is ongetwijfeld deels op deze Richard gebaseerd - en andere grote acteurs als Gielgud, maar dat had ik ook wel een beetje verwacht.

De speelduur is wel wat lang en ook het Shakespeare Engels is vaak wat lastig doorheen te komen.

Klassiekerzondag bracht deze versie van Richard 3 uit 1955 waar ik de remake in modernere tijden uit '95 al eens gezien had en niet bepaald goed vond. Eens kijken hoe deze versie ging vallen en laat ik vast zeggen dat dit een harde noot was om te kraken.

Toch maakt de film een behoorlijke indruk in de opening waar het kan rekenen op alles wat meestal een klassieker maakt met een behoorlijke cast, een bepaalde degelijkheid en grootsheid, een typische en niet bepaald slechte soundtrack, een geweldige artdesign wat decors en kostuums betreft, en kan het een uitbundig en kleurrijk geheel genoemd worden. Laurence Olivier is met zijn nepneus op volle toeren als bad guy en loopt het geheel natuurlijk over van de roddel en achterklap, snode plannen en complotten, en alles natuurlijk om macht en de troon.

En dan heb je toch heel wat zou je zeggen, toch is goed zitvlees noodzakelijk gezien de speelduur van 2 uur en 40 minuten. Maar vind de film zijn grootste uitdaging in 'de oude' toneelstuk achtige opzet met enorme monologen en eindeloze dialogen die ook nog eens doorspekt zijn met ouderwetse taalgebruik wat soms wel eens lastig te begrijpen is zonder Nederlandse ondertiteling, en dat terwijl ik naar mijn mening toch behoorlijk Engels kan zelfs Engelse boeken lees. Niet dat het onbegrijpelijk is, het is eerder een nogal stroeve pil om als geheel door te slikken. Wellicht dat de film dan ook beter aankomt bij een liefhebber van toneel en met de nodige kennis en interesse voor de tijd waar dit in afspeelt.

Wat mij betreft geen voldoende voor deze langdradige zitting die mij te weinig bracht en onvoldoende interesseerde.