Mountains of the Moon (1990)

Mountains of the Moon combineert elementen van een grootse epische film met de kracht van een persoonlijk verhaal. Patrick Bergin (o.a. Sleeping With the Enemy) zorgt voor een realistische vertolking van de flamboyante Richard Burton. Deze prent is gebaseerd op ware feiten...

Mooie film. Het hele stuk in Afrika is misschien een beetje te fragmentarisch en waarom Speke zelfmoord pleegt niet helemaal goed uitgewerkt maar de film is van begin tot eind boeiend. Vooral het stuk als ze weer in Engeland zijn vond ik erg goed, leuke scene ook met Livingstone 4*.

Goeie film waarin twee mannen de bron van de Nijl proberen te vinden in de negentiende eeuw. Deze avontuurlijke film laat goed zien wat het betekende om ontdekkingsreiziger te zijn in die tijd. Mooie beelden van het Afrikaanse landschap en ook het laatste gedeelte waarin de mannen tegenover elkaar komen te staan wordt boeiend neergezet.

Epische historische film over de Britse ontdekkingsreizigers Burton en Speke die op zoek gaan naar de bron van de Nijl. De eerste expeditie is een mislukking maar de tweede brengt hen diep in het onbekende Afrika. Doet lekker denken aan die ouderwetse avonturenfilms van vroeger. Naast de vele tegenslagen die ze te verduren kregen onderweg, gaat het ook over de strijd om wie de eer mag opstrijken om zijn naam te verbinden met de ontdekking. Mooie beelden maar weinig chemie tussen twee niet al te sterke hoofdacteurs waardoor de menselijke kant van het verhaal geen grote impressie maakt. Verder niks mis mee, typisch een wegkijker voor feestdagen of een druilerige zondagnamiddag.

Een expeditie film die zich afspeelt in Afrika en handelt over de zoektocht van de ontdekkingsreizigers Richard Burton en John Hanning Speke naar de oorsprong van de Nijl. Actie, avontuur, couleur locale, magnifieke landschappen en natuurlijk veel Afrika. Het mysterieuze continent dat mystieke en romantische gevoelens oproept. Twee uur film gevuld met opgeblazen enthousiasme dat is terug te zien in de weelderige beelden, in de overvloedige bezieling van de personages en in enkele overspannen fictionele ingrepen die de loop van het verhaal met geestdrift voeden.

Maar genoeg nu met de lyriek, want overdaad schaadt. De film begon me op een bepaald moment wat te irriteren doordat hij mij er iedere minuut aan herinnerde hoe geweldig en groots de onderneming van beide heren wel niet is, terwijl ik dat liever gewoon zelf bepaal. En als bij mij de irritatie er eenmaal insluipt, beginnen andere vervelende puntjes ook op te vallen.

Zo is het opvallend hoeveel zijplotjes er wel niet in de film verstopt zitten. En hoe onafgemaakt en oppervlakkig die worden behandeld. Neem bijvoorbeeld de verhalen over de bewoners van Afrika. Het zijn fragmentarische verslagen van confrontaties van beide onderzoekers met de oerbewoners. Het zijn verhalen die mysterieus en exotisch zijn verpakt maar ook zonder enige etnografische beschouwing passeren. Het accent ligt op de actie en het avontuur.

Enige vorm van zelfreflectie bij de ontdekkingsreizigers en aandacht voor singuliere oerbewoners ontbreken. De eerzucht en het egoïsme van Burton en Speke staan een oprecht boeiend verhaal in de weg. In mijn beleving althans. De film zet blanke edelmoedige beschaafdheid tegenover een Afrikaanse dierlijke levenswijze. Erg oppervlakkig. Erg wit-zwart. Erg afleidend. Hoewel ik moet toegeven dat Burton hier en daar laat doorschemeren bewondering te hebben voor de leefwijze en levensbeschouwing van de Afrikaan.

Het is ook opvallend hoe de film als bezeten verzandt in de reconstructie van details, maar de samenhang tussen de gebeurtenissen vergeet te construeren. De film is een fragmentarisch zootje van spannende verhalen, wilde avonturen en andere opzienbarende gebeurtenissen. De verbindende lijnen ontbreken grotendeels en dat maakt van de film een onrustig kijkbaar geheel.

Het viel dus allemaal wat tegen. Neemt niet weg dat de actie en de mooie beelden absoluut avontuurlijke gevoelens losmaken die je de kleine irritaties soms even doen vergeten. Dat is toch een behoorlijke verdienste van regisseur Bob Rafelson.