Remorques (1941)

Jean Gabin op een boot

Ik wist niet goed wat ik van deze Remorques moest verwachten. Vond het sowieso al wat een vreemde titel (een remorque is in het Antwerps een aanhangwagen) en ik had nog niets eerder gezien van Jean Gabin en Jean Grémillon. Beide hebben toch wel een zekere status (Gabin meer dan Grémillon naar mijn gevoel), dus ik was wel benieuwd wat de combinatie ging geven.

En ik ben tevreden, al moet ik daarbij wel bekennen dat ik nog net iets meer had verwacht. Remorques (voor een keer vind ik de Engelse vertaling beter) was in ieder geval geen simpele film om te maken. Grémillon startte al met de opnames in 1939, maar moest ermee ophouden wegens de oorlog. De opnames gingen terug van start in 1940, maar blijkbaar moesten er een aantal scènes (het segment in de storm) opnieuw geschoten worden waardoor de film pas in 1941 uitkwam. Geen idee wat de oorspronkelijke scènes in de storm waren, maar ik vond deze de zwakste schakel in de film. Nogal amateuristisch uitgevoerd, al kan ik daar op zich wel mee leven, maar bovendien te langdradig. Ik denk dat je in totaal een kleine 10 minuten naar een speelgoedbootje in een plas water zit te staren. Zonde, want voor de rest is Remorques wel een degelijke film. Grémillon maakt van een ietwat eenvoudig liefesverhaal een boeiende film met een sterke climax. Yvonne die sterft, André die naar de Cyclone strompelt onder een voice-over van verscheidene bijbelteksten en uiteindelijk wezenloos voor zich uitstaart. Het is een beeld dat toch nog even blijft nazinderen.

Uitstekende rol wel van Jean Gabin. Hij speelt de getormenteerde André Laurent, de kapitein van het schip die met een rechtvaardige doch ijzeren hand regeert. Gabin overtuigt in ieder geval en de chemie met Michèle Morgan is duidelijk aanwezig. Al zal het er waarschijnlijk ook wel mee te maken hebben dat ik André sowieso beter vond passen bij Catherine dan bij Yvonne. Die rol wordt ingevuld door Madeleine Renaud en ook zij blijft redelijk overeind staan ten opzichte van Gabin en Morgan. De film steunt vooral op deze drie, maar toch ook mag de continu aanwezigheid van de zee niet onderschat worden. Die speelt zowaar nog een grotere rol dan eender wie van de acteurs en Grémillon gebruikt ze goed.

Ook bij mij wordt de juiste noot net niet geraakt, maar het moge duidelijk zijn dat Remorques een interessante film is. Grémillon slaagt erin om met een simpel gegeven toch een boeiende film te maken. Vooral naar het einde toe kruipt hij onder je huid. Ben benieuwd naar de rest van zijn werk, al vrees ik dat ik daarvoor niet op een release in de cinema kan rekenen zoals bij deze.

Dikke 3.5*

Jean Gabin, zoals doorgaans als een idealist, eerlijk en rechtvaardig en opboksend tegen onrecht en overmacht, maar dan komt de liefde en maakt de film een bocht en gaat de melodramtische toer op, waarbij het realisme waar hij voorheen van getuigde achteruitgedrongen wordt.

De beelden van de woeste zee zijn natuurlijk erg gedateerd, de dialogen volks en spontaan (Gabin blijft een binnensmonds prater, jammer) en op het acteerwerk kan niets worden afgedongen.

Eerste keer dat ik een film zie over de taken van sleepboten, buiten het traditioneel havenwerk. In het jargon spreekt men van "tuiboten", zo heb ik vroeger nog gehoord.