The Somme (2005)

Interessant docudrama over de angsten en gevoelens van Britse soldaten tijdens de slag om de Somme. Dit alles aan de hand van hun werkelijk geschreven brieven naar huis en hun dagboeken. Gefilmd en verwerkt met authentieke beelden, wordt hier een bizar stuk geschiedenis getoond, die angst en waanzin goed weergeven.

3,5*

Zeer interessante film over de beruchte veldslag bij de Somme tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Alles is goed in beeld gebracht, en de vergelijking tussen de werkelijke beelden en die van de film met (onbekende) acteurs is goed gekozen.

Maar een speelfilm kun je dit zeer zeker niet noemen, ondanks dat er met acteurs wordt gewerkt vind ik dit persoonlijk een pure documentaire.

Dus liefhebbers van een actie-oorlogsprent, gelieve zich te onthouden.

Informatieve film waarbij de slag bij de Somme duidelijk wordt uitgelecht. Geen spectaculaire gevechten, maar wel zat doden. 3,0

Prima docudrama. Misschien iets te veel getallen. Een rondgang langs al die graven met de camera had genoeg gezegd.

Nu en dan komt er een stukje geschiedenis met originele beelden wat de kijker(s) stukjes informatie geeft over de 1e wereldoorlog. Het gespeelde deel van de film is best aardig in elkaar gezet met een realistisch gegeven over deze verschrikkelijke oorlog waarbij meer dan 1.000.000 mensen zijn gedood aan de verschillende zijden. Zijden, daarmee bedoel ik aan de ene kant vooral Engelsen en Fransen en aan de andere zijde de Duitsers. In deze oorlog was Nederland niet betrokken omdat Nederland neutraal was. Een wereldoorlog verder trok de dictator Hitler zich niets aan van die neutraliteit, ondanks het feit dat enkele dagen voor de inval en het bombardement op Rotterdam, Hitler had gezegd dat hij onze neutraliteit zou respecteren. Nou, niet dus!

In "The Somme" zie je heel mooi hoe men in die tijd dacht over een oorlog, vooral omdat het veel vrijwilligers betrof aan de westerse kant. De Duitsers hadden voornamelijk dienstplichtigen en beroepsmilitairen aan het front. Hoe dacht men aan westerse kant over de oorlogsvoering? Sommigen beschouwden het als een dagje uit. Daar kwamen ze na verloop van tijd op terug, toen het front maandenlang geen actie kende. En toen om half 8 s'ochtends, toen barste de bom bij wijze van spreken. En om deze verschrikkingen draait deze film!

Van ons een 8-.

Met het voorlezen van verschillende fragmenten uit dagboeken en brieven, gespeelde scenes, een verteller en archiefbeelden probeert deze documentaire een beeld te schetsen van de aanloop en vooral van de eerste dagen tijdens de massale aanval bij de slag om de Somme.(1 juli - 18 november 1916) Het was er 140 dagen van hel!

De Engelsen waren op 25 juni begonnen aan een permanent artilleriebombardement van de Duitse linies. Het idee was om de sterke stellingen van de Duitsers aan de Somme te doorbreken om zo een einde te maken aan hun overwicht in de veroverde Franse gebieden. Hiervoor werden voor het eerst o.a. de Pals Battalions ingezet, Vrijwilligers die waren, opgeroepen in het Britse overheidsprogramma van minister van Oorlog Kitchener. Het had niet het gewenste resultaat.

Deze documentaire volgt meerdere Britse soldaten uit verschillende compagnieën.(niet zeker of men alleen het Royal Manchester Regiment liet zien want sommige gebeurtenissen waren volgens mij van andere divisies) Daarnaast is er aandacht voor de ervaringen van een Duitse officier en soldaat, en worden ook de Franse overwinningen eindelijk eens genoemd. De film richt zich vooral op de soldaten die gelegerd zijn bij de dorpjes Thiepval, Curlu en Mametz

En toen op 1 juli om 7.30 uur snerpte het gefluit door de lucht ten teken dat de Britse aanval kon beginnen. De soldaten klommen met ladders uit de loopgraven en over de borstwering en liepen naar de Duitse loopgraven, maar die haalden ze vaak nooit en te nimmer. Ook erg goed dat ze laten zien dat de Britten niet werden neergeschoten op het moment dat ze over de top gaan, maar in plaats daarvan het schieten begon op ongeveer 200 meter van de Duitse linies,

Onzeker waren ze, sterk door angst bevangen. Ze meenden nog dat er geen tegenstander meer in leven kon zijn na alle bombardementen. Maar de Duitsers stonden op minder dan honderd meter afstand opgesteld voor het spuwen van dood en verderf. Op die eerste dag van het offensief sneuvelden er uit de dertien deelnemende divisies 19.240 soldaten, en raakten er ruim 36.000 gewond. Nooit eerder en nooit nadien verloor het Britse leger op één dag zo veel man...

Wat kleine opmerkingen zijn er ook want voor de aanval werden er ook een aantal zware mijnen tot ontploffing gebracht. Deze zie je hier niet! Verschillende mijnen explodeerden of te vroeg, zodat de Duitsers gewaarschuwd werden, of te laat - zodat de eigen troepen bedolven werden. Door de manier waarop de film-docu is gemaakt was het eveneens wat moeilijkere om een band met de betrokken soldaten te krijgen. Gelukkig kreeg ik niet het idee dat de in het plot genoemde Mary Borden, Amerikaans was, in de film praatte ze gewoon Frans en de Amerikanen deden daarnaast officieel nog niet mee!

Formeel bestaat de Slag aan de Somme niet. In de officiële geschiedschrijving na de oorlog kreeg elke fase in deze veldslag een afzonderlijke naam: die van 1 juli staat bekend als de Slag bij Albert,1916, 1 – 13 juli. Op 18 november 1916 eindigde de ‘Slag aan de Somme’. Niemand weet precies hoeveel slachtoffers er zijn gevallen, maar in de 140 dagen die de slag duurde waren dat aan Britse zijde tenminste 400.000 man. Dit was de prijs die de troepen van Sir Douglas Haig betaalden om uiteindelijk precies tien kilometer terreinwinst te boeken. In 1917 bij Ieper (Passendale) kreeg de generaal alle kans om zijn fouten van de Somme nog eens te herhalen.

Nog even in de Eerste Wereldoorlog gebleven na Im Westen Nichts Neues, en ditmaal het Engelse trauma aan de beurt. Hoofdverantwoordelijke Sir Douglas Haig, een naam die tijdens het kijken maar niet wilde vallen en de herinnering aan 2014 en 2018 waar uiteraard WO1 herdacht werd en het me opviel hoe men daar in Engeland mee bezig is. Duidelijk werd me toen dat het verlies geleden in de eerste wereldoorlog zwaarder weegt dan wat er gebeurde in de Tweede. Iets dat niet zo raar is als je de verliescijfers van de eerste dag er op naslaat, bijna 20.000 slachtoffers, werkelijk ontstellend.

Aardig is toch op zijn minst de poging het verhaal gestalte te geven met korte stukken ingevuld door acteurs. Toch kon de kennismaking en aanloop naar het offensief niet saaier dan dit en boeit het absoluut voor geen meter. Een vergelijking met Journey's End uit 2017 is snel gemaakt maar het verschil met die prima film kon niet groter. Verbetering zit er gelukkig wel in als het bombardement los barst met het hele gevolg. Aardig is toch zeker het Duitse relaas van shellshock en the fight to survive na bijna acht dagen zonder slaap. Angst, emotionele brieven en de verschrikkelijke verspilling, ja er zit verbetering in richting het einde, en ontstellend en onbegrijpelijk is de laakbare tactiek van de Engelsen die bijna uit de middeleeuwen lijkt te stammen. Want een Engelsman zoekt geen dekking, die trotseert het gevaar als een heer, trots en rechtopstaande. De tactiek, met kleine groepjes, kikkerspronggewijs en uiteraard dekking zoekende in kraters, die de Fransen hanteerde, was letterlijk een eyeopener voor de Engelsen die worstelden met de vele slachtoffers.

Een interessante tijd, een aardige poging, verbetering zit er in de tweede helft, maar het is allemaal net te mager en biedt mij weinig nieuws maar dat zal persoonlijk zijn.

Prima overzichtelijke docu.