Humoresque (1946)

Humoresque is een onderbelichte film die veel meer aandacht verdient, want dit is één van de beste melodrama's (wat geen favoriet genre van me is) uit het klassieke Hollywood. Het thema ligt wat in het verlengde van het latere The Red Shoes, oftewel totale liefde voor het kunstenaarschap versus liefde voor een mens. Humoresque weet dit perfect te vangen, dat gevoel van obsessie dat nergens voor wijkt. Opvallend is de vaak donkere belichting, dat geregeld aan noir doet denken, zelfs al valt de film zeker niet in dat genre. De zwart-wit contrasten voegen veel toe aan de donkere sfeer van het verhaal zelf.

Wat ik daarnaast sterk waardeerde is dat de film ook echt de passie van de hoofdpersoon voor de muziek deelt. Dat spreekt voor zich zou je zeggen, maar toch ken ik geen film, buiten The Red Shoes om, die zo rustig de tijd neemt om de muzikale performances tot zijn recht te laten komen. Dat moet een commerciële gok geweest zijn, want komt het grote publiek af op een film waarin een aardig deel van de speelduur we kijken naar iemand die viool of piano speelt. In het geval van de viool speelt Garfield niet eens echt, want de handen die je in zijn close-ups ziet zijn niet van hem, maar van twee vioolvirtuoso's. Oscar Levant speelt wel zelf piano en is daar duidelijk een genie in. De muzikale performances zijn het meest geprezen aspect van Humoresque en daar valt weinig tegen in te brengen. Dit is met liefde voor klassieke muziek gemaakt.

De acteurs verdienen hier ook veel waardering. Toegegeven, Garfield is prima, maar er waren wellicht acteurs die de intensiteit van de rol beter hadden kunnen vangen. Joan Crawford levert hier echter misschien wel haar beste prestatie. Het is eigenlijk meer een bijrol, hoewel een grote. In het eerste half uur komt ze niet eens voor. Ze had hiervoor net de Oscar gewonnen voor Mildred Pierce en had vrij keuze gekregen voor haar volgende rol. Tot ieders verbazing koos ze dus een bijrol uit. Maar ze wist dat de show zou kunnen stelen hier en dat deed ze ook. Niettemin, Oscar Levant is niet te missen. Hij speelt een versie van zichzelf en zijn verhouding tot Garfields personage lijkt kennelijk wat op Levants echte vriendschap met George Gershwin (Levant speelde eerder al zichzelf in een film over Gershwins leven, genaamd Rhapsody in Blue), maar evengoed is hij enorm vermakelijk. Het is een aaneenschakeling van briljante one-liners die hij zelf schreef. Die zijn op zich al de moeite waard om Humoresque eens te kijken.

Je vraagt je af waarom deze film zo vergeten is. Het is een van de meest volwassen werken van zijn tijd, met complexe personages, een goede sfeer, geweldige muziek, fantastische acteerprestaties en een overtuigend beeld van kunstenaarsobsessie. Alleen de scènes waarin de vrouwen wat al te extatisch reageren op de muziek slaan de plank mis en komen erg overdreven over. Verder een dikke, vette aanrader.
4*

Humoresque was de eerste film van Joan Crawford na haar oscarwinnende performance in Mildred Pierce. Hoewel ze bovenaan de credits vermeld wordt, krijgt ze minder schermtijd dan John Garfield vanuit wiens perspectief - flash-back - het verhaal verteld wordt. Net zoals in Mildred Pierce draait het verhaal rond de weg naar de top van de protagonist - John Garfield als professioneel violist -  en de prijs die daarvoor betaald moet worden.
John Garfield vind ik overtuigend als maniakaal violist zij het dat hij nogal ééndimensionaal overkomt, een beetje kleurloos. Wel knap hoe men erin geslaagd is om hem met virtuoos viool te laten spelen, optisch bedrog waarvoor ze diverse truken gebruikt hebben zoals vermeld in de "making of". Joan Crawford komt goed na een half uur op de proppen in een rol die haar op zich wel ligt: decadent society figuur die met haar geld geen blijf weet en getrouwd is met een aristocratische leegloper. Echter vind ik haar niet geloofwaardig als verleidster van Garfield. Verschillende malen wordt in de film gealludeerd op haar schoonheid, maar daar kon ik geen connectie mee maken. Voor mij ligt dat aan haar uitgesproken gezichtsstructuur die me niet inneemt. Ik prijs me wel gelukkig dat ook Oscar Levant een rol had gekregen in deze film. Misschien speelt hij in zijn films wel steeds dezelfde rol - pianist met een hoek af - maar wat mij betreft is het meestal een welkome verfrissende inbreng, en zo ook hier. Hij is een échte pianovirtuoos en is effectief ook te horen op de klankband van de film.

Het script vind ik te uitgesponnen en te monotoon om de volle twee uur te boeien. Eigenlijk gebeurt er nauwelijks iets dat de moeite waard is. Misschien was het in die tijd een schokkend thema dat Crawford als getrouwde vrouw een relatie aanknoopte met een man, maar vandaag is dat als 'shocker' onvoldoende om te blijven boeien. De subplot met de schattige Joan Chandler - de rivale van Crawford - is jammer genoeg onderontwikkeld en nagenoeg overbodig. Ik ben er niet in geslaagd in connectie met de personages te treden en het dramatische einde kon me dan ook geen bal schelen, eerder was ik opgelucht . Wat wél origineel aan de film is, betreft de plaats die de muziek inneemt. De muziek dient zich aan als de grote concurrent van Crawford tegen wie ze het uiteindelijk moet afleggen. Verwacht dus héél wat muziekscenes in de film. De filmtitel is daarbij een verwijzing naar een stukje van Dvorak dat gebruikt wordt.
Op regie en camerawerk van respectievelijk Jean Negulesco en Ernest Haller (ook al van de partij bij Mildred Pierce) valt weinig aan te merken. Het zijn vakmensen.

Mijn conclusie. Tranerig melodrama dat me noch qua performances noch qua script weet te overtuigen. Een nipte voldoende omwille van de verzorgde productiewaarden waarmee er wel nog het maximale wordt uitgehaald.