De Helaasheid der Dingen (2009)

Koen de Graeve speelt een dijk van een film, maar de film op zich haalt mijns inziens op geen enkel moment het verwachte niveau, al kan ik niet onmiddellijk zeggen waar het aan schort. Beetje teleurgesteld dus... 3*

Gisteren deze film nog eens gezien en achteraf met goed gevoel achtergebleven. Waar me vroeger eerder de komische aspecten aanspraken, gebeurt dit nu steeds meer met de tragische delen.

Want daar draait het 'm om eigenlijk de schrijnende situatie van sommige families die in een negatieve spiraal blijven zitten en hoe moeilijk het is om hier uit te geraken. Gelukkig zorgt de humor er ook voor dat tragiek in deze film wat verlicht wordt, want uiteindelijk is het ook niet altijd kommer en kwel wat deze mensen beleven. Sterke prestaties van de jonge Kenneth Vanbaeden (die de laatste jaren geregeld negatief in het nieuws komt en zo benadert hij wel eens zijn personage), De Graeve (die fantastisch de alcoholische vader weergeeft en de uitspattingen die bij zo'n leven horen) en Gilda De Bal (die als Meetje een sterk personage speelt).

Ook de mooie literaire zinnen die de voice-over sprak, waren om bij weg te dromen soms.

Verder weinig negatiefs te melden op 2 zaken na. Er zit inderdaad weinig verhaal in en je gaat van de ene episode naar de andere. Maar misschien is dit ook gewoon daadwerkelijk het leven van de onderste lagen van de maatschappij. Uitzichtsloos en je dagen opvullen.

Een tweede punt is dat bij een film waar het dialect belangrijk is of toch veelvuldig gebruikt wordt, het jammer is dat er bijvoorbeeld met Johan Heldenbergh een rasechte Gentenaar tussen wordt geplaatst die dan ook nog eens in het Gents praat. Het komt me wat gemaakt over en ik vind het jammer dat je als acteur zijnde dan geen moeite wilt doen om dit dialect je eigen te maken om de film 'echter' te laten worden.

Maar algemeen gezien een topper in het Belgische oeuvre en een film die ik geregeld met plezier herbekijk.

Een tragikomische film van een jongen binnen een dysfunctionele familie (vader zit aan drank, de meeste

zijn nietsnutten, de Vlaamse Flodder), die daar welhaast gevangen zit. Context is een Belgisch gehucht

uit de jaren '80 (Reetvegerveen of zoiets). Vergeeld behang, caféslonzen, hectoliters bier en tonnen tabak bepalen de ambiance. Binnen de komedie is het meer de dramatiek die overheerst en daar moet je je meevergezeld voelen, ondanks 'legendarische' scenes als het naaktfietsen of de bierdrinkwedstrijd. Meer overheerst de strijd van de jongen die het allemaal niet wil en een onderhuids 'Fuck you' naar het klassieke vader-zoon verband maakt. Het is allemaal heel wrang als zijn vader zijn fiets krom rijdt, of zijn oudere broer met zijn dinnetje aan het neuken slaat, dat wordt krachtig aangezet binnen de godvergeten dorpskern.

De lijst met talentvolle en succesvolle Belgische filmmakers is sinds de jaren ’90 in hoog tempo toegenomen. De Dardenne broers, Jaco van Dormael, Koen Mortier, Fabrice du Welz, Michael Roskam, Tom Barman en zeker ook Felix van Groeningen. En dan heb ik er wellicht nog een aantal niet ontdekt. Van Groeningen is een talent wat de Helaasheid der Dingen had, net als het latere Broken Circle Breakdown gemakkelijk een mislukking kunnen zijn. Het had zomaar kunnen doorslaan naar flauwe pis-en poephumor. Dat zit er wel in, maar vanwege de dosering wordt het niet vervelend. Het was ook al een klein wonder dat het op papier 13-in-een-dozijn Broken Circle Breakdown in plaats van een vervelende sentimentele zeurfilm een prachtig en fris menselijk drama werd.

Van Groeningen doet dus iets erg goed. In dit geval weet hij ervoor te zorgen dat de typetjes echt worden en dus meer worden dan stereotyperingen. Hij balanceert wel wat op de rand, maar blijft opvallend gemakkelijk overeind. De mix met drama werkt soms goed, soms iets minder. Maar ook dit vliegt nooit helemaal uit de bocht. De scenes in het heden zijn het minste in de film. Het is ook net te veel een plottrucje. Gelukkig krijgt dat beperkt de aandacht. De hoogtepunten zijn allemaal te vinden in het verleden. Die tour de france, het bezoek aan het Iraanse gezin waar ze tv gaan kijken, de bierliedjes, het naakt fietsen, het wereld record bier drinken, het neerschieten van de duiven van de buurman. Het is erg ver makkelijk. Dat komt vooral omdat de personages allemaal leuk zijn. Ze versterken elkaar ook. Het zijn mooie types. Eigenlijk losers natuurlijk, maar dat realiseer je je amper tijdens het kijken. Figuren die je in het echte leven niet naast je wil hebben wonen, maar hier is het vooral erg amusant.

De film is verder vooral kundig gemaakt en goed verteld. Het zijn een beetje stoere mannen verhalen. Van die verhalen waar je snel doorheen prikt, maar wel vermakelijk zijn. Ik ben het oeuvre van van Groeningen in omgekeerde volgorde aan het bekijken, maar de goede naam die hij heeft opgebouwd is niet overdreven. 4 sterren.

Ik vraag me af hoe mensen het voor elkaar krijgen om een film te maken die zó saai is. Dat zouden ze bij de eindmontage toch moeten beseffen? Daar waar bijvoorbeeld Rundskop me in zijn greep hield, gebeurde er bij deze film helemaal niets interessants. Een film moet mijns inziens vermaken in plaats van alleen maar een boodschap overbrengen of een verhaal vertellen, en dat was bij deze film, op een paar grappen na, geenszins het geval.

2/10

De vaandeldrager van de Vlaamse film van de laatste 10 jaar, beter dan "Loft", evenwel niet vergelijkbaar want totaal ander genre.

Het is ruig volks vertier. Primeren de onweerstaanbaar grappige toestanden en de rake, niets ontziende teksten, de film houdt toch ook heel wat tragiek in. De combinatie van beide maakt hem precies zo boeiend en ook verteerbaar, mede ook door een stel uitstekende acteerprestaties gaande van de jonge Kenneth Vanbaeden tot oma Gilde De Bal alover de ganse familie "Strobbe".

Eén van de betere Vlaamse films. Knappe tragikomedie met een aantal onvergetelijke scènes. Als liefhebber van Roy Orbison doet me deze ode dan ook deugd. Fantastisch hoe de familie opgaat in de muziek bij die Iraanse familie. Eén van de hoogtepunten toch wel voor mij in de film. Ook alles omschrijvend voor de familie Strobbe: bruut, gewelddadig, maar ook zorgzaam, sentimenteel, spontaan en open. En dan heb ik het uiteraard nog niet over hun marginale kant. Aalst heeft al een vrij negatieve bijklank van marginaliteit, deze film zal dit niet wegnemen. Zeker niet als er nog wat passages van het carnaval de revue passeren ...

Qua acteerwerk is dit werkelijk één van beste prestaties die ik van een Vlaamse film al mocht zien (The broken circle breakdown moet ik wel nog zien, staat al ruim een jaar op mijn digibox, maar ik wacht het "juiste" moment af). De broers waren fantastisch: in de eerste plaats Koen De Graeve (de Celle) zelf, maar zeker ook Johan Heldenbergh (nonkel Breejen), (waar Jessica Chastain zo zot van is) en Bert Haelvoet (nonkel Koen). Wouter Hendrickx (nonkel Petrol) vond ik dan net dat tikkeltje erover bij momenten, net iets minder geloofwaardig.

Een aantal scènes zijn echt onvergetelijk: het naaktfietsen, de Tour de France, Roy Orbison, de drinkmarathon, Nele Fockedey, de bierliedjes, de deurwaarder, de stoma, ... Toch mis ik een degelijk verhaal of leidraad. Het gaat van de ene marginale tragikomische situatie naar de andere. Dat verklaart misschien ook de titel. Het onbenullig bestaan van te leven onderaan de maatschappelijke ladder, een struggle for life van dag tot dag, de uitzichtloosheid van het bestaan, ... hopend op dat ene teken van erkenning of hoop dat het ooit beter zal zijn.

De reflectie van de oudere Gunther was in dit opzicht sterk gekozen. Interessante voice-over en perfecte karakterkop.

De film verwijst naar het boek van Dimitri Verhulst dat semi-autobiografisch is geschreven (vele dingen kloppen, andere zaken zijn toegevoegd of uitvergroot). De helaasheid der dingen is een film én boek dat mij volledig in de ban kreeg door zijn beeldend taalgebruik, vlotte vertelkracht en platte stevige humor.

Misschien had ik vanwege de hoge reputatie van deze titel en vanwege twee eerdere films van deze regisseur te hoge verwachtingen, maar ik ben hierdoor toch niet zo geraakt als ik had verwacht. De troosteloosheid is natuurlijk enorm, en het passief observerende spel van Kenneth Vanbaeden als de jonge Gunther is perfect, maar er gebeurt uiteindelijk toch wel heel weinig wat betreft de ontwikkeling van situatie, plot of personages, en de (zwarte) humor die de ellende voor de kijker draaglijk zou kunnen houden is te vaak afwezig of tam, waardoor de film op míj althans af en toe een zekere afstompende werking heeft. Acteren, tijdsbeeld, lokatie, regie en montage zijn allemaal dik in orde, maar als geheel is deze film gewoon teveel van hetzelfde.
        Tegelijkertijd moet ik zeggen dat dit een film is die als het ware precies parallel aan mijn eigen spoor loopt maar dan op ernaastgelegen rails, zodat ik wanneer ik de film over een paar jaar opnieuw zou zien er wel eens compleet door gegrepen zou kunnen worden. Mijn score is derhalve een voorlopige, hetgeen natuurlijk voor èlke film geldt (want wie weet welke ontwikkeling een smaak kan doormaken), maar voor De helaasheid der dingen in wel zéér hoge mate.
        Extreem pijnlijke scène : Gunther die 's nachts wakker wordt en beseft met wie zijn geliefde oom Petrol in bed ligt. Ik voelde het al aankomen in de scène daarvóór (wanneer Gunther, Petrol en het meisje samen toeschouwers zijn bij het WK bierdrinken), maar de impact was er niet minder om.

Deze film wilde ik heel graag zien. Ik vind 'm goed. Goed acteerwerk en een sterk verhaal dat redelijk veel indruk op mij heeft gemaakt. 3,5*

Niet direct mijn type film. Beetje de moderne Witte van Zichem en een beetje te marginaal gedoe om echt goed te zijn. Erg veel gebeurt er ook niet buiten (coma)zuipen. Sommige dingen voelen ook onuitgewerkt aan. Het is nochtans een lange film maar vaak ligt de focus op minder belangrijke zaken en zijplotjes die afleiden zoals de rol van Natali Broods.

Eens opnieuw bekeken, en is me nu nog minder bevallen dan de eerste maal.

Zoals ik reeds zei, er zijn betere Belgische films, en de voorbije 10 jaar zijn er daar nog wel enkele bij gekomen.

Goed.

Toffe film en dat is op zich een prestatie, want ik ben doorgaans niet zo van de Vlaamse sociale drama's. Die zijn voor mij vaak te potsierlijk. Felix van Groeningen kan van het boek van Dimitri Verhulst (niet gelezen) in ieder geval een vlotte coming-of-age maken. De scènes met de jonge Gunther zijn wel beduidend beter en m.i. ook relevanter dan die met z'n volwassen versie. Daar werkt het drama niet zo, al begrijp ik de insteek natuurlijk wel.

Behalve vlot in beeld gebracht ook degelijk geacteerd. Luide types als Koen De Graeve en Wouter Hendrickx zijn veelal luid op de achtergrond, Kenneth Vanbaeden die de jonge Gunther speelt mag het wat subtieler aanpakken en dat contrast werkt perfect.

3,5

Tijdens het sporten en eten vanavond aan de slag met deze tragi-komedie die een maar al te bekende titel heeft en ach ja, ik kom de film regelmatig tegen bij de kringloop dus dat moest er wel een keer van komen. Maar een succes werd dit toch allerminst, sterker nog, ik zag deze bij tijd en wijlen vervelende film met heel veel moeite uit.

Toch lijkt het geheel niet slecht te beginnen, is de humor wat koddig en flauw, valt het nostalgische oude sfeerbeeld op met de kleding, matjes, auto's, straten, steegjes, en een op sommige momenten goed gekozen zwart wit stijl waardoor het iets authentieks over zich heeft. Daarnaast zal de film vooral draaien om de boodschap over het ontworstelen van afkomst en dat men kan leren van de fouten die er gemaakt zijn in plaats van te imiteren en het voorbeeld te volgen. Want hij pakt wel zijn verantwoordelijkheid waarmee ik al vrij snel door de goede punten van de film heen ben gepraat.

Want verder vond ik De helaasheid der dingen een straf om te kijken, want die vader en onkels zijn toch gewoonweg verschrikkelijk qua gedrag en niveau. Dat geslemp, die niveauloze liedjes op het einde, dat misselijkmakende geprofiteerd en macho gedrag, dat waanzinnig puberale gedrag rond de sociaal werkster. Wat een vervelend volk joh, wat een dom gedoe, wat een ellende. Nu begrijp ik dat dit de charme juist moet zijn met het armlastige milieu en gedrag waar jonge Gunther mee te maken heeft, toch staat mij dit allemaal teveel tegen om feeling te kunnen krijgen met de film en rest mij vooral medelijden met de veel te lieve moeder dan dat ik kan lachen om deze vorm van humor.

Afijn, het mag wel duidelijk zijn dat ik hier niets mee heb en onvoldoende tussen de lijntjes door kan lezen om voorbij verschillende struikelblokken te zien ongeacht het acteerwerk en andere pluspunten. Maar deze Belgische film was niet aan mij besteed.

.