Le Grand Blond avec une Chaussure Noire (1972)

Pierre Richard in zijn geliefde rol van naïveling die onwetend in een misdaadverhaal terecht komt, met veel geluk en flair er zich door sleurt en bovenop de ware liefde vindt, op het scherm flink ondersteund door een kliekske acteurs (Blier, Rochefort, Carmet, Darc..), vaste waarden in dergelijke Franse misdaadkomedies uit die tijd.

Onschuldig vermaak, doorgaans grappig.

Ergens in de jaren-70 zag ik deze film, en ik vond hem toen hilarisch - wellicht in vergelijking met wat je toen op de Nederlandse tv zag, en de walmende spruitjeslucht waarmee dat vergeven was. Kennelijk was ook dat een relatieve schaal, want nu vind ik er maar weinig aan, meer dan een flauwe glimlach zat er niet in. Toch was de film indertijd best succesvol, en aanleiding tot een hele serie vergelijkbare films met Richard in de hoofdrol - tot de dag van vandaag zelfs. Gelukkig (denk ik dan maar) komen de meeste daarvan het Franse taalgebied niet uit. Toch is er kennelijk nog steeds ruimte voor, een vaste schare van trouwe fans die dit soort klucht graag blijft zien. Het Franse antwoord op onze spruitjeslucht, zeg maar.

Echt slecht is deze film ook door de ogen van nu niet, overigens. Al was het maar doordat Jean Rochefort er in meespeelt, en wat een strakke rol is het weer. En de jurk van Mireille Darc maakt elke film de moeite waard.

Een onschuldige violist (Pierre Richard) wordt voor een gewiekste spion aangezien. Hij wordt door diverse rivaliserende Franse geheime diensten geschaduwd en afgeluisterd. Het leuke is uiteraard dat hij van niets weet en dus niets in de gaten heeft. Heerlijk. Een onschuldige doorsnee burger wordt als meesterspion aangezien. En dat alleen omdat hij op het vliegveld opviel vanwege het dragen van een bruine en een zwarte schoen. Klinkt dat onzinnig? Dat klopt helemaal. Het is onzinnig maar erg leuk.

Pierre Richard verleent zijn personage een brok vriendelijke naïviteit en natuurlijke onschuld. Erg leuk om te zien hoe de echte spionnen, die achter iedere zin die Richard uitspreekt en iedere beweging die hij maakt een achterliggende boodschap vermoeden en geen grip krijgen op de onwetende Richard. Des te langer Richard de surveillance negeert (waarvan hij niet weet dat die bestaat) en zijn gewone ding doet, des te overtuigder raken de profs dat zij te maken hebben met een ongelooflijk slimme spion. Richard is ongrijpbaar in zijn onschuld. Een hilarisch voorbeeld van die ongrijpbaarheid en van de frustratie die dat oplevert is af te lezen aan de reactie van het hoofd van de geheime dienst die erg wanhopig reageert als hij wordt geïnformeerd over de laatste activiteiten van Richard die argeloos een stukje gaat roeien: "He's throwing bread to the ducks? Oh, my God!" Maar dan in het Frans natuurlijk...

Een sukkelig persoon te midden van clichés over de geheime dienst waarbij de personages van de geheime diensten weliswaar enigszins komisch aangezet maar toch als 'serieus' worden neergezet. De contradictie met het sullige gedrag van Richard werkt geweldig grappig. De film bestaat uit een aaneenrijging van banaliteiten die door de geheime diensten vooral niet als banaal worden geïnterpreteerd. Het maakt niet uit of Richard door een vergissing opeens zeepbellen blaast, worstelt met een doedelzak of gewoon de eendjes voert. Hij wordt als een briljante geheim agent beschouwd. De acties van Richard zijn op zich al grappig. De confrontatie tussen twee perspectieven maken de acties nog leuker. Le Grand Blond avec une Chausure Noire is een heerlijke komedie.