City of the Steppes (1994)

Het tweede deel uit de "Mongolië trilogie" van Peter Brosens. Maar persoonlijk ervaar ik deze als de laatste, de afsluiter van zijn drieluik. Hoewel zijn meest interessante, niet zijn meest indrukwekkende. Maar wel opnieuw prachtige beelden, zwevend door tijd en stad; weinig woorden, zoveel betekenis.

De fascinatie voor Mongolië van Brosens lijkt meerdere redenen te hebben. Cinematografisch is dit een eindeloos inspirerende omgeving; onmogelijke composities, beelden die niet van deze wereld lijken te komen. En de "Sovjetafval" die Mongolië door het gehele land kent. Deze persoonlijke obsessie deel ik graag, het simpele symbolisme dat hierin te vinden is, en tegelijkertijd harde waarheid dat hierachter schuilt is indrukwekkend en mooi tegelijk.

Mooier nog zijn de mensen die er leven. De mensen met wie Brosens samenwerkt. Zij lijken constant coöperatief en genereus. Ook in City of the Steppes veel foto-achtige geposeerde beelden als "kijk eens een paar seconden in de camera zonder wat te zeggen" - dit geeft iets surrealistisch, dromerigs. Interessant om te zien.

Terwijl wij als twee ogen dwalen door stad en steppen monteert Brosens veel oud, authentiek, archiefmateriaal doorheen de film; Stoomlocomotieven, monniken, gedumpte lichamen - maar vooral veel soldaten. Dansende soldaten, depressieve soldaten. Tussen deze verlaten militaire Sovjet-infrastructuur en gevallen economie aan de ene kant, en nu de druk van het Westerse model, het Westerse voorbeeld en de Westerse invloed aan de andere kant, proberen stadsmensen en nomaden nieuwe betekenis te geven aan hun geschiedenis en dagelijks leven.

Onder het beeld van een traditionele Morin Khuur (Horse-Head Fiddle) speler wordt het geluid van een viool gemonteerd. We zien een klarinet speler, een Beatles fan- en cover-artiest. Een scène waarin een opgeborgen gigantisch statue van Stalin voor een klein moment even de buitenlucht proeft, om afgestoft te worden - wellicht even terug te denken aan wat geweest is.

Ook hier veel dode honden langs de straat; zij worden herboren als mens. Herboren in een nieuwe tijd, nieuwe periode. Brosens portretteert kinderen als toekomstige muzikanten, toekomstige soldaten, leraren, kantoormensen, - geposeerd voor een beeld van Stalin, of een muurschildering van Jean-Claude van Damme. Tegelijkertijd zoekt hij constant naar imperfecties; Een kind dat voor de camera loopt, een mannetje dat op het ijs valt, een gitarist die vraagt zijn optreden nogmaals over te mogen doen.

Wederom geen lieflijke, schone kijk op een prachtige plek; Een kleine fabriek waar jonge geiten zonder subtiliteit gestroopt worden wordt afgewisseld met scènes van traditionele worstelwedstrijd. Wederom geen personages om je op te concentreren, geen omgeving van zekerheid. Geen rode draad, geen moedgevende muziek. Pure registratie van een plek voor velen onbekend.

Een intrigerend document. Veel beelden kennen weinig schoonheid, bijna geschoten uit amateuristische hoek - maar daar tegenover staan prachtige beelden van herten door een sovjet-wijk die meer doen denken aan Chernobyl dan hartje Mongolië. Zijn gevoel voor symbolisme, betekenis, compositie en montage spreekt talent. Opnieuw weinig woorden, maar zo ontzettend veel te zeggen.

4.0/5.0