The River (1951)

Renoir slaagt er in om een mooie coming of age film neer te zetten. Het acteren laat hier en daar helaas wat te wensen over, maargoed, dat risico loop je met een deel niet acteurs als cast. Gelukkig komt het allemaal wel over. Het is vooral de omgeving die de show steelt met haar mooie kleuren.

Uitstekende, prachtig gekleurde Engelstalige film van Renoir. Ik ben verbaasd dat ik pas de 6e stem geplaatst hebt.

****

De lyriek en prachtige kleuren van de omgeving van de rivier in India en het verhaal over een koloniaal gezin willen maar niet samensmelten in deze toch wel typische Renoir-film. Zijn intermenselijke, sociale relaties staan ook dit weer subtiel centraal. De prachtige sfeerbeelden van de omgeving worden echter nogal teniet gedaan door ellenlange voice overs die uitspreekt wat zij voelt en wij dus ook zouden moeten voelen (onder meer de eerste 20 minuten (!) van de film) en het acteerwerk van het narratieve deel is ook magertjes. De laatste twintig minuten maken echter voldoende goed.

Renoir gebruikt top Indiase muziek en dans om de liefde van het Indiase meisje voor haar Prince Charming die de vorm van Vishnu neemt, in beeld te brengen.

Als zij begint te dansen, kan ik niets anders doen dan leviteren...

Mijn eerste kennismaking met Renoir en het eerste wat aan deze film opvalt zijn de mooie kleuren die deze film bezit. Beelden die gelijk een impressie geven van de schoonheid van India en de omgeving in de buurt van de rivier, waar de film zich afspeelt. Helaas bezit de film een nogal storende voice over, die je meer uit de film haalt, dan dat het enige meerwaarde heeft. Het acteerwerk vond ik dan weer niet zo slecht en het verhaal is op zich interessant genoeg om de film makkelijk uit te kijken. Ik wil dan ook zeker meer van Renoir zien, al is dit nog niet de topfilm, die ik bij hem nog wel een keer hoop tegen te komen.

3,0*

Bij zijn films uit de jaren 30 heb je de meeste kans om een topfilm te vinden. Boudu en la bete zijn best goed.

Behoorlijke deceptie m'n eerste Renoir. Zeer gedateerde, oubollige liefdesdrama verpakt in 'n sausje semi-documentaire vertelsel met onprettige narratie. Opmerkelijk slecht geacteerd ook. 1*

Ben het zowel met Rokuro als rokkenjager hierboven eens. The River is een nogal rigide verhaal, met zowat nog statischer acteerwerk en een oubollige voice-over. Maar daaronder zit een toch best interessante vertelling over Britten in India, met daarin documentair geschoten beelden van een land en zijn volk. Jammer dat er vaak toch wat teveel les wordt gegeven. Beetje een twijfelgeval, 'antropologisch' best interessant, maar verder eigenlijk toch echt te stijf.

Typisch gevalletje van 'schitterende beelden, maar matig verhaal'. Het kleurgebruik en de belichting in deze film zijn echt fantastisch. Renoir meer poëtische filmstijl is wellicht ook beter aangesloten op India dan enige andere westerse regisseur die ooit probeerde het mystieke oosten op film vast te leggen. Typisch voor Renoir is ook wel dat raciale verschillen wel aanwezig zijn en aangekaart worden, maar dat het nooit tot echt conflicten leidt. Renoir lijkt een oneindig vertrouwen in de mensen te hebben.

Maar dit helpt niet mee om het verhaaltje echt veel beter te maken. De vierkantsverhouding (tja) heeft zo zijn momenten, zeker als het half-Indische meisje meedoet, maar maakt nooit zijn potentie waar. Een groot probleem is ook het vaak zeer matige acteerwerk, met name van die meid die de hoofdrol van Harriette speelt. Het is al een irritant personage, wiens jeugdige egocentrisme te dik is aangezet, maar met deze actrice werkt het gewoon totaal niet. In combinatie met een veel te nadrukkelijke voice-over en regelmatig onhandige dialogen ("It's bad luck to send letters in april, luckily it isn't april": echt, wie verzint dit soort teksten?) komt het verhaal zelden op stoom.

Toch zitten er wel degelijk een aantal geweldige momenten in. Het lichtjesfestival, het verhaal in het verhaal over Krishna en Radha en de begrafenis en de geboorte zijn perfect en laten zien dat hier wel degelijk een meesterwerk in zat. Hierdoor snap ik ook wel dat dit voor sommigen een kunstwerk is, maar ik had graag gewild dat ik hem beter vond. Nu is het iets teveel een film die schommelt tussen danweer barslecht, danweer geniaal goed.
3*

Rare aanprijzing op de poster overigens. Wat is de overeenkomst tussen dit en Hamlet?

Ben het wel eens met het merendeel dat ik hier lees. Vooral de personages en hun onderlinge relaties zijn dermate oninteressant dat ik bij tijd en wijlen moeite had om mijn aandacht erbij te houden. Bovendien is het acteerwerk van een zeer bedenkelijk niveau (voornamelijk de tieners met het Indische meisje voorop) wat het geheel nog minder kijkbaar maakt.

Daarnaast probeert Renoir er een soort geschiedenisles over India doorheen te verwerken wat op zich best boeiend is maar totaal niet past in rest van het verhaal. Wat er overblijft zijn wat aardige beelden van India.

2,0*

Ik vind het eigenlijk geen typische Renoir (al ken ik alleen zijn werk uit de jaren '30). Toch vind ik het een erg goede film.

Hij is lang niet zo levendig als La Règle du Jeu of La Grande Illusion, maar vrij langzaam, klassiek, statisch zelfs misschien. Het acteerwerk is niet best en de personages vond ik, in tegendeel tot in Renoirs oudere werk, niet echt goed uitgewerkt. Maar dat leek mij ook niet echt het belangrijkste element in de film.

Op mij kwam deze film over als een filosofische meditatie over de rivier van het leven (en de dood), en hoe we ons daar best niet tegen afzetten, maar gewoon door laten meevoeren. Daar draait het verhaal over Krishna en Radha - een van de hoogtepunten van de film - volgens mij ook rond. Er wordt ook een mooi contrast geschetst tussen enerzijds de inheemse bevolking, voor wie de natuur (de rivier) het centrum van hun leven is, en anderszijds de Engelse familie, die alles zo erg wil sturen en beïnvloeden. Hetzelfde contrast is er tussen kinderen en volwassenen. Toch is Renoir niet kritiekloos ten opzichte van de Indiërs, want hij klaagt op subtiele wijze aan dat het Indische meisje moet trouwen met een man die voor haar uitgekozen is, terwijl ze eigenlijk verliefd is op een ander.

De grootste troef van de film is toch de fotografie: die is echt prachtig. Zijn beeldcomposities, zijn kleurengebruik: gewoon meesterlijk. De beelden lijken heel eenvoudig, maar zijn enorm krachtig. Jean heeft zich duidelijk door zijn vader laten inspireren: dat zachte, poëtische impressionisme van de schilderijen van Auguste zie je duidelijk terug in de beelden van deze film.

Kortom: een prachtige film, maar wel eentje die je zijn tijd moet geven en waar je een beetje anders naar moet kijken.

In de herziening.

Prachtige beelden in deze herschepping van koloniaal India na WO1, sommigen duidelijk sets, maar ook puur documentaire-achtige beelden. Verhaal is een beetje van het bakvissen-soort, maar verdiept in het laatste half uur.

Jean Renoir kan dus ook kleurenfilms maken. Ondanks de mindere recensies van mijn mede-peers hier, vond ik dit toch een aangename film. Minder was inderdaad de op de duur vervelende voice-over.

Martin Scorsese on THE RIVER - YouTube

Exotisch uitstapje van Renoir heeft mooie plaatjes van de Indiase couleur locale maar stelt inhoudelijk teleur. Het verhaal is nogal nietszeggend en het spel van de acteurs was over de hele linie nogal matig, vooral de protagoniste Harriet was echt bar slecht. Ze heeft verder nooit meer een film gemaakt zie ik. Ze was nog wel gecast door Renoir zelf lees ik bovendien, onbegrijpelijk. De actrice die de roodharige Valerie speelt is trouwens ook te zien in A Clockwork Orange als de onfortuinlijke vrouw van de schrijver. Wat wel indruk maakte was de dans van Radha (uitgevoerd door de actrice met dezelfde naam), maar het was een zeldzaam hoogtepuntje.

PS leuk stukje van Scorsese, maar hij is wel erg streng voor zijn ouders:

"I didn't know the name Renoir, my parents weren't eductated, I was 9 years old..."